بامیلو

گاه­‌شماری ۱۲ حیوانی از کجا آمده است؟

گروه اجتماعی الف،   3961229006 ۰ نظر، ۵ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
گاه­‌شماری ۱۲ حیوانی از کجا آمده است؟

گاه­‌شماری ۱۲ حیوانی در ایران تا پیش از حمله مغول رواج نداشت.

ایسنا در یادداشتی به قلم علی صفی‌پور - پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایرانی نوشت:  پس از چنگیزخان، ایران به دست امیران مغول، محمود و مسعود یَلواج (از بازرگانان فرارودان و مورد اعتماد چنگیز) بود تا آنکه هلاکوخان مغول، نواده چنگیز، با لشکری گران در سال ۶۴۵ به ایران آمد و سلسله ایلخانی را تاسیس کرد. این سلسله تا بر آمدن حکومت‌های محلی مانند آل مظفر، سربداران سبزوار و... بود تا آنکه تیمور گورکانی (۷۳۶–۸۰۷ ه. مهی.) به قدرت رسید و دوباره خاطرات تلخ خونریزی‌های چنگیز را برای ایرانیان تکرار کرد.

در این دوران سیصدساله عصر مغول و تیمور، گاه‌شماری هجری مهی به عنوان گاه‌­شماری دینی و رسمی در نوشته‌­ها و گزارش‌­ها به کار می‌­رفت، در کنار آن برای زندگی روزمره ایرانیان یک‌جانشین، گاه‌­شماری خورشیدی که به کار برده می‌­شد: گاه­‌شماری جلالی (به‌جامانده از خیام، در دوران خواجه نظام­ الملک توسی و ملکشاه سلجوقی از سال ۴۷۱ هجری مهی) و گاه­‌شماری یزدگردی (به‌جامانده از دوران ساسانی و آخرین پادشاه ساسانیان) بود.

گزارشی از تاسیس گاه­‌شماری خورشیدی در دوران غازان خان مغول (بنا به گزارش تاریخ وصاف) در رجب سال ۷۰۰ یا (بنا به گزارش فصیح احمد خوافی در مجمل فصیحی، حمدالله مستوفی در نزهت القلوب و تاریخ گزیده) ۷۰۱ هجری شده است، این گاه‌­شماری که به گاه‌­شماری خانی نامبردار بود، چندان پا برجا نماند و پس از چند دهه به فراموشی سپرده شد.

اگر از گزارش­‌های پراکنده‌­ای چون وجود گاه‌­شماری جمالی از ‌امیر جمال‌الدین ‌شیخ ‌ابواسحاق‌ اینجو (زندگی‌ ۷۲۱ ـ ۷۵۸ هجری) پادشاه‌ فارس چشم‌پوشی کنیم، باید بگوییم، در کنار گاه‌­شماری هجری مهی که هم گاه­‌شماری مذهبی و اداری بود، و یا گاه­‌شماری جلالی و یزدگردی که گاه‌شماری مردمی برای شمارش روز بر پایه خورشید بود، در کنار این گاه­‌شماری­‌های نامبرده‌شده، گاه‌شماری ۱۲ حیوانی نیز به طور غیررسمی به کار می‌­رفت. گاه‌­شماری ۱۲ حیوانی که شمارش روز در آن بر شیوه خورشیدی بود و بیشتر مورد توجه مغولان قرار می­‌گرفت، در گزارش­‌های تاریخی (بویژه متونی مانند جهانگشای جوینی، جامع­التواریخ رشیدالدین فضل الله، تاریخ بناکتی، تاریخ وصاف و...) به طور چشمگیری دیده می­‌شود که از این گاه­‌شماری و نام ۱۲ حیوان آن یاد شده است.

این نکته را نیز باید یادآور شد که در میان مردم، برای حفظ جشن­‌ها و باورهای نیاکان، بویژه جشن نوروز، گاه‌­شماری جلالی به کار گرفته می­‌شد، برای نمونه شرف‌الدین علی یزدی در ظفرنامه خود و یا کمال الدین عبد الرزاق سمرقندی‌ در مطلع سعدین و مجمع بحرین، که هر دو در دوره تیمور می‌­زیستند، از ماه‌های جلالی یاد کرده‌­اند یا در سروده سعدی است که می­‌گوید:

اوّل اردیبهشت‌ماه جلالی                         بلبل گوینده بر منابر قضبان

بر گل سرخ از نم اوفتاده لاَلی                            همچو عرق بر عذار شاهد غضبان. سعدی.

هزار سال جلالی بقای عمر تو باد             شهور آن همه اردیبهشت و فروردین. سعدی. ‌

مردم گاه‌­شماری یزدگردی را به دلیل اهمال در کبیسه‌­هایش و دور افتادن از زمان واقعی، کم کم  فراموش می‌­کنند و به جای آن از گاه­‌شماری جلالی بهره می­‌بردند. گاه­‌شماری ۱۲ حیوانی در ایران تا پیش از حمله مغول به هیچ وجه رواج نداشت، در دوره پیش از مغول تنها چند دانشمند از آن در کتاب‌های خود نام برده‌­اند، از آن جمله ابوریحان بیرونی (در آثارالباقیه)، محمود کاشغری، شرف‌الدین طاهر مروَزی است. با نام‌های: تقویم «ختائی» و تقویم «اویغوری» نام برده‌­اند، چرا که پیش از این، این گاه­‌شماری را منسوب به ترکان ختایی و اویغوری می­‌دانستند. در حالی که پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که در بین بوداییانِ چین، ژاپن، هند و دیگر نقاط آسیای شرقی این گاه‌شماری به بودا نسبت داده می‌شود، که در این صورت این گاه‌شماری بیش از ۲۵۰۰ سال عمر دارد. داستان این ۱۲ حیوان نیز بر این بوده است که روزی بودا همه مخلوقات را فرامی‌خواند و از میان حیوانات این ۱۲حیوان فراخوان او را پاسخ می­‌دهند. از آن پس نیز بودائیان به برکت این ۱۲ حیوان، مدار هر سال را به نام یکی از آنها گذاشته است.

ابونصر فراهی نیز در آغاز سده هفتم، در نصاب الصبیان نام ماه‌های این گاه­شماری را به فارسی به نظم کشیده است(مـوش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار...). گویا نخستین کسانی که پس از مغول از این گاه‌شماری یاد می‌کنند و کتاب مفصلی درباره آن می‌نویسد خواجه نصیر الدین توسی، و پس از او غیاث‌الدین جمشید کاشانی است.

بنا به گزارش­‌ها آغاز این گاه‌­شماری از ۱۶ برج دلو (یعنی از ۱۵ بهمن­ ماه) بوده است. البته این نکته نیز گفته می‌شود که این گاه‌­شماری ۱۲ حیوانی که در ایران پس از مغول به کار می­‌رفت، گونه ایرانی شده آن بود که آمیخته‌ای از سه گاه‌شماری جلالی و هجری مهی و ۱۲ حیوانی چینی اویغوری بود. این گاه­‌شماری به طور رسمی در زمان صفویه تا پایان دوران قاجار در کنار گاه­‌شماری هجری مهی و به جای گاه‌­شمار جلالی در مکاتبات اداری به کار گرفته می‌­شد. پس از مشروطه این گاه‌شماری به طور رسمی کنار گذاشته شد.

اما امروزه دیده می­‌شود این ارمغان چنگیزخان در میان مردم گاه گاهی به زبان می‌­آید و در کنار نامگذاری هر سال به نام یکی از ۱۲ حیوان، باورهایی با آن به مردم تلقین داده می­‌شود که هیچ مبنای علمی ندارد، و بیشتر جبنه عوام‌فریبی و سرگرمی­‌هایی دارد که ارزش فرهنگی و اجتماعی ندارد.

این که بنا بر این گاه­‌شماری فلان حیوان در آن سال چه چیزی را در سرنوشت‌مان رقم می­‌زند، یا آن سال با چه رویدادهایی روبه‌رو خواهیم شد، باورهایی این­ چنینی هیچ گاه در طول تاریخ ایران و گاه­شماری­‌های تاریخ ایران جایگاهی نداشته است. همه این باورها، ساخته و پرداخته همان سه سده، عصر مغولان، ایلخانیان و تیموریان است. گاه‌­شماری­‌های ایرانی از جنبه علمی، ریشه در عقلانیت علمی و توجه به زمان واقع فصول سال دارد و از جنبه فرهنگی، ریشه در خداباوری، شادبودن (که خود جلوه­ای از اهورایی است) دارد، در گاه‌­شماری ایرانی هیچ بدشگونی و نحسی دیده نمی‌­شود، چون عقلانیت حاکم بر این گاه­‌شماری همه روزها، همه ماه‌ها و همه سال‌ها را برابر می‌­داند، اگر تفاوتی دیده می­‌شود، بویژه در روزهای سال، آن هم برای برپایی جشن و شادی بهره برده می‌­شود که این جشن و شادی نیز با زمان واقعی پیوند خورده است.

اگر بلندترین شب باشد، آن شب را به جشن و شادی و نامش را «شب چله» می­‌گذراند و اگر روز و شب برابر شود، که با بهار همراه باشد، باز آن را جشنی باشکوه می­‌گیرند و نامش را نوروز می‌گذارند. دیگر جشن­‌های گاه‌­شماری‌­های ایرانی که ریشه­‌ای کهن دارند، عبارتند از مهرگان، تیرگان، چارشنبه‌سوری و ...

البته خوشبختانه آگاهی مردم نسبت به این ارمغان چنگیز خان بیش از پیش شده است و کم کم این زنگار مغولی را از فرهنگ اصیل خود می‌زدایند.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

سفرستان

پربحث‌های امروز

  1. محمدجواد لاریجانی: برجام مرده است/ اروپا نه توان و نه خواست دارد/ مقابل آمریکا باید پاتک بزنیم/ ژانر مدیریت برجامی دیگر کار نمی‌کند و باید عوض شود

  2. اهداف پنهانی آمریکا از بیان 12 شرط جدید برای ایران

  3. کیهان: آقای مطهری! پاستیل شیبا مهم است یا برعکس شدن وعده‌های برجام؟

  4. آمریکا دنبال شکاف بین مردم و مسئولین است/دولتمردان با برنامه ریزی صحیح شرایط اقتصادی مردم را بهبود بخشند/ هرگونه حرکت آمریکا با پاسخ جدی ایران روبرو می‌شود

  5. پاسخ مدیرعامل پیام‌رسان سروش به سوالات فنی مخاطبان الف

  6. مجازات قانونی ازدواج سفید چیست؟ 

  7. بازخوانی وعده‌های روحانی یک سال پس از انتخابات

  8. مرگ دلخراش آتش‌نشان فداکار در حوضچه آب جوش

  9. آب‌میوه‌های مشکوک! +عکس

  10. رئیس اتاق اصناف: دلار ۴۲۰۰ تومانی برای همه کالاها تامین شد

  11. قیمت نفت ایران رکورد ۳ ساله را شکست

  12. بیانیه وینفرد شفر در پاسخ به کارلوس کی‌روش

  13. لایحه «مقابله با تامین مالی تروریسم» در مجلس حاشیه‌ساز شد

  14. واکنش یک مقام سپاه به اظهارات وزیر خارجه آمریکا

  15. توضیحات یک نماینده مجلس درباره احتمال رفع فیلتر «توئیتر»

  16. حاج‌رضایی: برای کی روش متاسفم

  17. آیت‌الله مصباح‌یزدی: برخی چون آمریکا را کدخدای عالم می‌دانند باور نمی‌کنند که می‌توان در برابر آمریکا ایستاد

  18. ترفندهای غیراخلاقی برای اغفال دختران جوان

  19. ذوالفقارنسب: بعد از جام جهانی واقعیت‌هایی را در مورد کی‌روش بیان می‌کنم

  20. رونالدو در لیگ قهرمانان اروپا رکوردشکنی می‌کند؟

  21. ۷۸ کشته و ۹ زخمی در سیل افغانستان

  22. نتایج جلسه وزیر نیرو با مجلس درباره«حق آبه کشاورزان»

  23. در جلسه مسلمان و گرشاسبی چه گذشت؟

  24. مالیات خودرو‌های وارداتی گران می‌شود

  25. زلزله ای به بزرگ ۴ ریشتر مجن شاهرود را لرزاند

پربحث‌های دیروز

  1. استراتژی جدید آمریکا در برابر ایران باسخنان تکراری و 12 درخواست کهنه پاپمئو

  2. سیف از نمایندگان مجلس شکایت کرد

  3. روحانی: دولت جدید آمریکا، این کشور را به 15 سال پیش برگرداند/ اینکه وزیر خارجه آمریکا برای ایران و دیگر کشورها تعیین تکلیف کند، به هیچ وجه پذیرفتنی نیست

  4. افت شدید کاربران تلگرام با فیلتر آن در روسیه و ایران/ افزایش مخاطبان پیام‌رسان‌های داخلی + اسناد

  5. سرنوشت مبهم «فریحا»/نمی‌خواهم سوژه «ماه عسل» شوم+عکس 

  6. کلید حل مشکلات اقتصاد ایران کجاست؟ شقاقی شهری: نباید اقتصاد کشورمان را به اروپا گره بزنیم/آنچه از برجام انتظار می رفت به محقق نشد

  7. گرفتاری های دولت و بازی سیاسی نظریه پردازان اصلاح طلب

  8. پاسخ دانشگاه تهران به زیباکلام/ چرا برپایه اطلاعات نادرست قضاوت می‌کنید؟

  9. کی روش:سیدجلال مرا عاشق ایران کرد/ شفر چرا سورپرایز شده؛ او خودش پُست ووریا را تغییر داد

  10. جزئیات آتش زدن برجام در صحن علنی/ رقیب جدید لاریجانی برای ریاست مجلس/ انتقاد عضو جوان شورای شهر از روحانی/ماجرای قصد نمایندگان برای ضرب و شتم سیف/ حسین شریعتمداری به دادگاه رفت

  11. «اف.اِی.تی.اف» دامی دیگر برای ایران

  12.  اثر افزایش وام مسکن باز هم خنثی شد/ سهم 14 درصدی تسهیلات 80 میلیونی از قیمت+ جدول 

  13. مجلس به افزایش قیمت خودرو چراغ سبز نشان داد

  14. نمایندگان سوال کننده از پاسخ‌های نماینده رئیس جمهور قانع نشدند/سوال به صحن مجلس ارسال شد

  15. جهانگیری یک سال قبل: بدون تردید یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های تاریخی ایران «برجام» است

  16. موسوی خبر داد: تهیه طرح کاهش عوارض خروج از کشور برای دانشجویان شاغل به تحصیل

  17. مادورو پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری ونزوئلا شد

  18. ۶ وزیر و ۲ نماینده مجلس خواستار رفع فیلتر توئیتر شدند

  19. زنگنه در یک قدمی استیضاح/ قراردادها و از دست دادن بازارها دلایل استیضاح

  20. استیضاح "زنگنه" به کمیسیون انرژی مجلس ارجاع شد/ موضوع: کرسنت

  21. چمران: تعطیلی خط ۷ مترو تهران سیاسی بود نه فنی

  22. معاون وزیر آموزش و پرورش: برخورد تنبیهی با دانش‌آموزان ممنوع/ قیچی کردن موی سر دانش‌آموزان حرکتی ضد تربیتی است

  23. دغدغه «سائرون» ؛ تسویه حساب با برخی ائتلاف‌ها یا تشکیل دولت؟ 

  24. واکنش مسکو به اظهارات ضدایرانی وزیر خارجه آمریکا

  25. دهقان: برخی همچنان با جنازه برجام عکس یادگاری می‌گیرند/آمریکا و اروپا هم‌داستان هستند

پربحث‌های هفته

  1. ظریف و عراقچی در صحن غیر علنی مجلس چه گفتند/ چرا نمی‌توان به ادامه برجام از سوی اروپایی‌ها مطمئن بود

  2. روحانی: باید در ارزیابی دستاوردها، بین برجام و نبود برجام مقایسه انجام دهیم/ ۸۰ درصد اهداف برجام محقق شد/ باید روشن شود چه کسی مستحق ملامت است

  3. بازگشت ظریف از تور برجامی بدون اخذ تضمین های لازم/ اعلام آمادگی اروپا برای مسدود کردن تحریم های آمریکا

  4. سیدصالحی: مردم به سروش اعتماد کردند و اکنون نوبت مسئولان است/ بیش از 10 میلیون کاربر عضو سروش شدند+فیلم

  5. جمهوری اسلامی و مسئله ای به نام" فساد"

  6. توتال باز هم پیچاند؛ آقای زنگنه پاسخگو باشید

  7. طرح بزرگ ترامپ برای مقابله با ایران بعد از خروج از برجام

  8. صادق زیباکلام: برجام به کل منتفی می شود/ نامزد اصولگرایان در انتخابات 1400 پیروز می‌شود

  9. پشت‌پرده‌ای از سِمت دوتابعیتی‌ها؛ از اعضای نهاد ریاست‌جمهوری تا وزرا و مسئولان صداوسیما/وزیر اطلاعات: مسئول دو تابعیتی در دولت نداریم

  10. خبر محرمانه درباره مرگ بن‌سلمان در تیراندازی‌های کاخ پادشاهی

  11. درگیری خونین در خوابگاه دانشگاه خوارزمی/ ورود یکی از دانشجویان پسر به خوابگاه دختران

  12. کرباسچی: اگر دولت روحانی پشتکار دولت احمدی‌نژاد را داشت بسیاری از مشکلات را نداشتیم/ اشکال دولت روحانی این است که دولتی کم کار است

  13. انتشار برای اولین بار/ جزئیات توافق دولت با دوروف در تهران

  14. گزارشی تکان‌دهنده از جراحانی که سرجان مردم معامله می کنند و از شرکت‌ها رشوه می‌گیرند

  15. چرا خودرو گران شد؟/ ورود مجلس برای ساماندهی بازار خودرو با هدف کاهش تعرفه واردات و رقابتی کردن

  16. آیت‌الله صدیقی: در قصه پرغصه‌ برجام از ابتدا دنیای غرب کلاه گشادی را برای ایران آماده کرده بود/با چه جراتی می‌توانیم به دشمن اعتماد کنیم و تضمینی نگیریم

  17. توکلی: سپاه توانست کاری انجام دهد که بانک مرکزی نتوانست/ ۷۰ درصد تسهیلات پرداختی بانک‌ها استمهال وام‌های قبلی و پوچ است/ تغییر رویه در فعالیت مجمع تشخیص مصلحت نظام

  18. زنگنه: نامردی هم حدی دارد/ توتال برود، CNPC چین را جایگزین می‌کنیم

  19. قاسم افشار گوینده پیشکسوت صدا و سیما درگذشت

  20. آمریکا سیف را تحریم کرد

  21. افشای جزئیات بسته پیشنهادی اروپا به ظریف

  22. تحلیل عجیب حجاریان از آینده روحانی/ پشت پرده حوادث کازرون/ خاطره کنایه آمیز سعید جلیلی/ انتقاد قالیباف از احمدی نژاد/ پیشنهاد برجامی حسین الله کرم به دولت چه بود؟

  23. ۱۰ تضمینی که باید از اروپا گرفت

  24. فاینانسی که تامین نشد و ادعای روحانی زیر سوال رفت/ سرانجام تمجید روحانی از آخوندی برای خرید هواپیما

  25. ریابکوف: بدون امتیازدهی ایران، حفظ برجام غیرممکن است

پربحث‌های امروز

  1. پاسخ مدیرعامل پیام‌رسان سروش به سوالات فنی مخاطبان الف

  2. مجازات قانونی ازدواج سفید چیست؟ 

  3. بهاره رهنما سفیر شد

  4. خداکرمی: پلیس و شهردای پیگیر فروش غیرقانونی طرح ترافیک هستند

  5. با شاخ‌های ۶۰ ساله اینستاگرام آشنا شوید  

  6. ماجرای کشت خشخاش در یکی از مراکز بهداشت شیراز چه بود؟

  7. هشدار سیلابی‌شدن رودخانه‌ها و وزش بادهای مخرب در برخی مناطق/ وزش باد‌ شدید در تهران

  8. پزشکیان: نبود مدیریت آب باعث دعوای استان‌ها می‌شود

  9. رمضان بهاری پی‌پینگ، متفاوت است

  10. قارچ‌های سمی که مردم را به کشتن دادند + عکس

  11. برگزاری مهمانی با «دونات طلا»!

  12. دادگستری پیشتاز در احکام جایگزین حبس

  13. ۱۸ هزار سهمیه استخدام با ۴۲۶ هزار داوطلب

  14. کلانتری: فعالان محیط زیست بازداشت شده جاسوس نیستند

  15. فروش بلیط ۱۵۰ هزار تومانی پرواز بوشهر - تهران به ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان

  16. خرید و فروش نام ایستگاه های مترو

  17. تصاویری از «فرشته تباهی» که تاکنون جان ۱۰ ایرانی را گرفته است

  18. استان‌هایی که بیشترین و کمترین آمار طلاق را دارند

  19. فرآیند توزیع کارت بلیط رایگان به خبرنگاران

  20. وزیر آموزش و پرورش: هیچ کشوری به اندازه ما مدرسه‌اش در حد اجرا نیست

  21. آخرین خبرها از افزایش کرایه اتوبوس و تاکسی

  22. وزش باد شدید در تهران

  23. عامل مسومیت‌های قارچی اخیر مشخص شد

  24. فرهنگ‌سازی به منظور برخورد با «ترنس‌ها»

  25. صحبت‌های هاشمی از ضعف شورا و بلاتکلیف کردن مردم

پربحث‌های دیروز

  1. افت شدید کاربران تلگرام با فیلتر آن در روسیه و ایران/ افزایش مخاطبان پیام‌رسان‌های داخلی + اسناد

  2. سرنوشت مبهم «فریحا»/نمی‌خواهم سوژه «ماه عسل» شوم+عکس 

  3. پاسخ دانشگاه تهران به زیباکلام/ چرا برپایه اطلاعات نادرست قضاوت می‌کنید؟

  4. موسوی خبر داد: تهیه طرح کاهش عوارض خروج از کشور برای دانشجویان شاغل به تحصیل

  5. چمران: تعطیلی خط ۷ مترو تهران سیاسی بود نه فنی

  6. معاون وزیر آموزش و پرورش: برخورد تنبیهی با دانش‌آموزان ممنوع/ قیچی کردن موی سر دانش‌آموزان حرکتی ضد تربیتی است

  7. شعار حج تمتع سال 97 اعلام شد

  8. مرگ تلخ در پرونده قارچ های سمی کشور/آمار تلفات قارچ های سمی همچنان رو به افزایش است

  9. اعتیاد لاکچری

  10. ناگفته‌های دو تن از مسموم شدگان با قارچ‌های سمی/ هر سال از همین قارچ‌ها می‌خوردیم!

  11. ثلاث یک قدم مانده به چوبه دار/ دعوت از خانواده شهیدان ناجا برای حضور در دادسرا 

  12. امام جمعه سابق ارومیه دعوت حق را لبیک گفت

  13. امشب، آخرین مهلت ثبت‌نام آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی

  14. معاون وزیر ارتباطات: اختلالات اینترنت به‌دلیل فیلترینگ تلگرام است

  15. اعتراض رسمی بنیاد بوعلی‌سینا به مصادره مفاخر ایران

  16. ۷۶۰ هزار خانوار به خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی اضافه می‌شود

  17. تشدید بارش‌ در برخی استان‌ها از امشب/ هشدار ‌آب‌گرفتگی معابر و سیلابی‌ شدن‌ رودخانه‌ها

  18. مشکل قارچ‌های سمی چیست؟

  19. کدام مناطق تهران طرح افطار تا سحر دارد؟

  20. مدیرکل زندان‌های تهران: بازداشتگاه کهریزک تعطیل شده است/ زندانی بیشتر از ظرفیت وجود دارد

  21. نحوه گزینش داوطلبان دکتری مشخص شد

  22. پایش 18 کانون آلوده به" سفید بالک" در جنوب تهران

  23. "پست‌های شهری و عزل و نصب‌های خیالی"

  24. دور زدن قانون برای بکار گیری بازنشستگان/ جوانگرایی در ادارات با اصلاح و اجرای درست قانون

  25. توصیه مدیریت بحران برای وزش باد شدید و گردوخاک احتمالی در تهران

پربحث‌های هفته

  1. سیدصالحی: مردم به سروش اعتماد کردند و اکنون نوبت مسئولان است/ بیش از 10 میلیون کاربر عضو سروش شدند+فیلم

  2. گزارشی تکان‌دهنده از جراحانی که سرجان مردم معامله می کنند و از شرکت‌ها رشوه می‌گیرند

  3. حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی دعوت حق را لبیک گفت

  4. افت شدید کاربران تلگرام با فیلتر آن در روسیه و ایران/ افزایش مخاطبان پیام‌رسان‌های داخلی + اسناد

  5. سرنوشت مبهم «فریحا»/نمی‌خواهم سوژه «ماه عسل» شوم+عکس 

  6. سقوط رنکینگ تلگرام بعد از فیلترینگ + تصاویر

  7. کلمه طلاق از شناسنامه زنان مطلقه حذف می‌شود

  8. پاسخ مدیرعامل پیام‌رسان سروش به سوالات فنی مخاطبان الف

  9. واقعیت خوابگاه جنجالی دخترانه چه بود؟  

  10. پاسخ دانشگاه تهران به زیباکلام/ چرا برپایه اطلاعات نادرست قضاوت می‌کنید؟

  11. آگهی های عجیب این روزها /واسه نونه واسه نون

  12. مرگ 9 نفر و مسموم شدن 720 بر اثر مصرف قارچ سمی/حال 50 نفر وخیم‌ است

  13. آیا افشانی دومین قربانی شورای پنجم خواهد بود؟

  14. مجازات قانونی ازدواج سفید چیست؟ 

  15. آخرین خبرها از طرح تعطیلی زمستانی مدارس از زبان وزیر آموزش و پرورش

  16. سازمان محیط زیست: کلمه ریزگرد را حذف کنید

  17. فروش خانه بدون اطلاع صاحبان خانه

  18. واکنش معتضد به ادعایی درباره شجره نامه ملکه الیزابت

  19. افزایش هشت درصدی طلاق در کشور

  20. ماموران کلانتری‌های تهران تا پایان شهریور «دوربین‌دار» می‌شوند

  21. موسوی خبر داد: تهیه طرح کاهش عوارض خروج از کشور برای دانشجویان شاغل به تحصیل

  22. تیغ زدن میلیونی مردم توسط سلبریتی‌ها/ حساب یک فوتبالیست و ۳ بازیگر مسدود شد

  23. چند درصد کارمندان دولتی زن هستند؟

  24. پرونده تلخ‌ترین سانحه ریلی کشور به کجار رسید؟

  25. چه کنیم تا در امتحانات نمره‌های بالا بگیریم؟

آخرین عناوین