تلاش بی‌بی‌سی برای تفرقه‌افکنی بین فارسی زبانان برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

محمود فتوحی رودمعجنی،   3960904045 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است

چند سالی است نهادها و گروههایی می‌کوشند تا با جداسازی تعبیر کهن پارسیِ دری، زبان کهن فارسی را دو شقه و بل سه شقه کنند و ساکنان «گسترۀ فارسیگویان» را در سه کشور افغانستان، ایران، تاجیکستان گرفتار ‏نزاعهای سیاسی بر سر زبان نمایند. اخیراً نیز بنگاه خبری بی‌بی‌سی بخش فارسی افغانستان را در فیس‌بوک خود به بخش دری افغانستان تغییر داده است. اما این جدا سازی نوعی فتنه انگیزی است و خلاف واقعیت تاریخی.


دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است. ‏در این زنجیرۀ یادداشت‌ها شواهد تاریخی موجود در متون کهن زبان فارسی تا امروز را به تفاریق جهت آگاهاندن جدایی‌افکنان و هواداران ایشان تقدیم می‌کنم.


 فارسیِ دَری (درس نخست)

غزنی (غزنین و غزنه) شهری است در مرکز شرقی افغانستان. سلطان محمود غزنوی (۳۶۱–۴۲۱ ه‍. ق) در این شهر حکومت می راند. فرخی سیستانی شاعر، همشهری رستم یل سیستانی شاهنامه، در غزنین محمود را به گسترش زبان دری برای پارسیان مدح کرده است.

اندر عرب دَرِ عربي گويي او گشاد
و او باز کرد پارسيان را در دَري
 (فرخی سیستانی)‏

محمود درِ زبان دری را به روی پارسیان باز کرد.
از این سخن معلوم می شود که پارسیان (اهل سرزمینهای پارس) به دری سخن می‌گفتند. 

 فارسیِ دَری (درس دوم)

 سنایی غزنوی (525) اهل غزنین افغانستان بود و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. کتاب مشهور حدیقة الحقیقه را که نزد علی بن منور می‌فرستد، با لقب «قرآن پارسی» یاد می‌کند:

یک سخن بیش و عالمی دانش
همچوقرآن پارسی خوانش

سنایی در شعری می‌گوید:

نيستي اندر طريق شعر گفتن آنچنانک
بوحنيفه گفت در شعري براي عنصري
‏«اندرين يک فن که داري و آن طريق پارسي ست
دست دست تست کس را نيست با تو داوري »‏

ابوحنیفه اسکافی (زنده در 451 ق) که سنایی از او یاد کرده اهل غزنه و شاعر دربار غزنوی بوده است. ابوحنیفه در شعری ستایش عنصری کرده و گفته که در شیوۀ پارسی کسی به پای تو نمی‌رسد.

 فارسیِ دَری (درس سوم)

نظامی گنجوی (ف 612 ق) اهل شهر گنجه در شمال غربی جمهوری آذربایجان امروزی گفته است که به زبان دری شعر می‌سراید:


چو در من گرفت آن نصيحت‌گري ‏
زبان برگشادم به دُرّ دري
(شرف نامه نظامي)‏

نظامي که نظم دري کار اوست
دري نظم کردن سزاوار اوست
 (نظامی)

فارسیِ دَری (درس چهارم)

ابوالقاسم فردوسی اهل شهر توس (مشهد امروزی) است و هزار سال پیش شاهنامه - کتاب هویت ایرانیان - را سروده است. او زبان دری را در معنای فارسی به کار می‌برد. واژۀ «بیور» را از زبان پهلوی به «ده هزار» در زبان دری ترجمه می‌کند. «ده هزار» دری همان ده هزار فارسی است:

کجا بيور از پهلواني شمار
بود بر زبان دري ده هزار
(شاهنامه)

در شاهنامه فارسی و دری یکی است.

بفرمود تا پارسي و دري
نبشتند و کوتاه شد داوري
(شاهنامه)

 فارسیِ دَری (درس چهارم)

ناصر خسرو قبادیانی اهل روستای یمگان در ولایت بدخشان افغانستان است. او در ارجگذاری به شعر دری خود می‌گوید که

« من آنم که در پای خوکان نریزم
مر این قیمتی دُرِّ لفظ دَری را».

او باز شعر خود را فارسی می‌نامد و می‌گوید اشعار فارسی و تازی مرا بخوان و به یادگار دار:

اشعار به پارسی و تازی
برخوان و بدار یاد گارم

وقتی به تبریز در غرب ایران می‌رسد قطران شاعر را می‌بیند که به «زبان فارسی» شعر نیکو می‌گفته است. ناصر خسرو در سفرنامه نوشته:
«در تبریز قطران نام شاعری را دیدم شعر نیک می‌گفت اما زبان فارسی نیکو نمی‌دانست. پیش آمد. دیوان منجیک و دیوان دقیقی را بیاورد و هر معنی که او را مشکل بود بپرسید با او بگفتم و شرح آن بنوشت و اشعار خود بر بخواند».
منجیک ترمذی که شعرش فارسی بوده نیز اهل تِرمَذ است از مناطق مرزی ازبکستان و افغانستان.


 فارسیِ دَری (درس پنجم)

سعدی شیرازی شاعر قرن هفتم هجری و سیزدهم میلادی است. او در اقلیم پارس در جنوب ایران زیسته است. در دیوانش نظم دری را بسیار ستایش کرده و می‌گوید که بلبلان دستان‌سرای عاشق باید از سعدی شیرازی «سخن گفتن دری» بیاموزند. ‏قلم سعدی چونان پیراهن هزار آستین است که درّ دری از آن می‌ریزد.‏

چون در دورسته دهانت ‏
نظم سخن دري نديدم
(سعدی)‏
هزار بلبل دستان سراي عاشق را
ببايد از تو سخن گفتن دري آموخت
(سعدی)‏

قلمست اين به دست سعدي در
يا هزار آستين در دري
(سعدی)‏

او پارسی خود را نیز چونان دری خود ستوده و تفاوتی میان پارسی و دری در آثار او یافته نمی‌شود. ‏

نرنجم ز خصمان اگر برتپند
کز اين آتش پارسي در تبند
(سعدی)‏
چو آب مي‌رود اين پارسي به قوت طبع
نه مرکبي‌ست که از وي سبق برد تازي
(سعدی)‏

و در گلستان می‌نویسد :
«با طايفه دانشمندان در جامع دمشق بحثي همي‌کردم، که جواني از در درآمد و گفت: در اين ميان کسي هست که پارسي داند؟ اشارت به من ‏کردند. گفتش خير است.‏
گفت: پيري صد و پنجاه ساله در حالت نزع است و به زبان پارسي چيزي مي‌گويد و مفهوم ما نمي‌گردد ... ».‏

 
 فارسیِ دَری (درس ششم)

حافظ اهل شیراز و دیوانش را حافظۀ ایرانی گویند. او همشهری سعدی است و در سرزمین پارس زیسته است. در شهری که بیشترین میراث پارسها را در خود دارد. حافظ شعر خود را «نظم دری» و «قند پارسی» می‌نامند و هیچ تمایزی میان دری و فارسی در دیوانش مشهود نیست. او سه بار لفظ دری و سه بار لفظ پارسی را برای زبان شعر خود به کار می‌برد. ‏شعر خود را «نظم دری» نامیده و گفته کسی لطف شعر حافظ را می‌شناسد که سخن گفتن دری بداند. باز شعر خود را قند پارسی می داند.‏ جالب است که افتخار او بیشتر به صفت نظم دری زبان است و کمتر فارسی.‏

الف) دری ‏
ز من به حضرت آصف که مي برد پيغام
که ياد گير دو مصرع ز من به نظم دري
(حافظ)‏

ز شعر دلکش حافظ کسي بود آگاه
که لطف طبع و سخن گفتن دري داند
(حافظ)‏

چو عندليب فصاحت فروشد اي حافظ ‏
تو قدر او به سخن گفتن دري بشکن
(حافظ)‏

ب) فارسی
بساز اي مطرب خوشخوان خوشگو
به شعر فارسي صوت عراقي
(حافظ)‏

خوبان پارسي گو بخشندگان عمرند
ساقي بده بشارت رندان پارسا را
(حافظ)‏

شکرشکن شوند همه طوطيان هند
زين قند پارسي که به بنگاله مي رود
(حافظ)‏

 

منبع: وبلاگ کاروند فارسی

عضویت در کانال تلگرام الف

وب‌گردی

بانک آیندهبیمه دیمادیرانسام سیر

پربحث‌های اخیر

  1. حمایت روسیه از اسرائیل در صورت حمله ایران

  2. تصحیح دو اشتباه و تقدیر از گروه پزشکان بیمارستان نمازی شیراز

  3. آخوندی: هر حادثه‌ای رخ می‌دهد، به جای اصلاح فرآیندها سریعا دنبال یک نفر می‌رویم که با آن درگیر شویم

  4. سرقت بنز C200 برای خوشگذرانی در شب ولنتاین

  5. رقص ماشین‌ها در کارخانه بنز  

  6. بیشترین عامل تصادفات برون شهری چیست؟

  7. پزشکیان: دولت روحانی در طرح نظام سلامت خلاف قانون حرکت کرد/ دولت در این طرح ورشکسته است

  8. تک تکشان محاسبه می‌شود...  

  9. ثبات در بازار خودروهای وارداتی

  10. کنسرت کیهان کلهر در تالار وحدت   

  11. آمار متناقض اشتغالزایی سخنگوی دولت

  12. زمانی: هواداران استقلال در دربی به چیزی جز برد فکر نکنند

  13. توقف حراج سکه در بانک مرکزی منتفی شد

  14. بیرانوند حکم توقیف اموال نفت را گرفت

  15. ۱۰ تاثیر شگفت انگیز زردچوبه بر پوست

  16. ترافیک در تهران، ۷۰ سال پیش  

  17. توصیه پیامبر در مورد مصرف نمک

  18. بارندگی در ۱۰ استان/ احتمال سیلابی شدن رودخانه ها

  19. شورای مرکزی و بازرسان کانون کارگردانان انتخاب شدند/ اسامی اعضا

  20. پزشکیان: تعداد دانشگاه‌های ایران بیشتر از چین است

  21. ابراهیم جعفری: ایران باید از بازار‌های عراق بهره ببرد

  22. نقص فنی هواپیمای تهران-مشهد

  23. قلیچ: در شهرآورد می‌روم قاطی استقلالی‌ها می‌نشینم/ من که مثل پنجعلی در زعفرانیه خانه نخریدم!

  24. قطعنامه آتش‌بس سوریه در شورای امنیت تصویب شد/ خروج گروه‌های تروریستی از زیر چتر حمایتی آتش‌بس

  25. نجات جیمی جامپ توسط دروازه بان استقلال  

پربحث‌های دیروز

  1. روحانی: با گذاشتن قرآن در داشبورد، خودرو اسلامی نمی‌شود/ عده ای می خواستند برای هر علمی یک آیه و حدیث پیدا کنند

  2. حمایت روسیه از اسرائیل در صورت حمله ایران

  3. زبان مادری و زبان رسمی

  4. تصحیح دو اشتباه و تقدیر از گروه پزشکان بیمارستان نمازی شیراز

  5. آخوندی: هر حادثه‌ای رخ می‌دهد، به جای اصلاح فرآیندها سریعا دنبال یک نفر می‌رویم که با آن درگیر شویم

  6. درباره پالس‌های جدی و بی‌سابقه ایران به 1+5

  7. فقط یک درصد مخالف شفافیت هستند/ حقوق شهروندی یعنی داشتن نظام شفاف/ غرب شفافیت دارد؛ اما اسلام در 1400 سال پیش آن را توصیه و سفارش کرد

  8. سرقت بنز C200 برای خوشگذرانی در شب ولنتاین

  9. رقص ماشین‌ها در کارخانه بنز  

  10. بیشترین عامل تصادفات برون شهری چیست؟

  11. پزشکیان: دولت روحانی در طرح نظام سلامت خلاف قانون حرکت کرد/ دولت در این طرح ورشکسته است

  12. تک تکشان محاسبه می‌شود...  

  13. عجیب ترین گل تاریخ لیگ برتر

  14. مشخصات فنی پژو ۵۰۸ مدل ۲۰۱۹ +عکس

  15. چه ساعتی شام بخوریم؟

  16. توقف حراج سکه در بانک مرکزی منتفی شد

  17. بیرانوند حکم توقیف اموال نفت را گرفت

  18. ۱۰ تاثیر شگفت انگیز زردچوبه بر پوست

  19. ترافیک در تهران، ۷۰ سال پیش  

  20. توصیه پیامبر در مورد مصرف نمک

  21. بارندگی در ۱۰ استان/ احتمال سیلابی شدن رودخانه ها

  22. شورای مرکزی و بازرسان کانون کارگردانان انتخاب شدند/ اسامی اعضا

  23. پزشکیان: تعداد دانشگاه‌های ایران بیشتر از چین است

  24. ابراهیم جعفری: ایران باید از بازار‌های عراق بهره ببرد

  25. نقص فنی هواپیمای تهران-مشهد

پربحث‌های هفته

  1. پوشش لحظه به لحظه/سقوط هواپیما تهران- یاسوج در سمیرم/همه مسافران جان باختند+اسامی مسافران| لاشه هواپیما هنوز پیدا نشده/ عدم امکان اعزام بالگرد به‌دلیل برف و بوران/+تصاویر

  2. تشک کشتی، چالش جدید ایران با اسرائیل

  3. آقای آخوندی! زمان عذرخواهی و استعفا فرا نرسیده است؟

  4. قیمت واقعی دلار 1000 تومان است / استدلال؟

  5. افشاگری بزرگ در مورد سقوط ATR/هواشناسی هشدار داده بود ولی شرکت آسمان پرواز را لغو نکرد/ از خلبان چک گرفتند و مجبور به پرواز میکنند/ به وزیر تذکر دادیم ولی ربیعی توجهی نکرد

  6. انتقاد کیهان از بازیگر معروف

  7. دستور روحانی برای پیگیری حقوقی پرونده برخورد با دختر خیابان انقلاب

  8. روحانی: با گذاشتن قرآن در داشبورد، خودرو اسلامی نمی‌شود/ عده ای می خواستند برای هر علمی یک آیه و حدیث پیدا کنند

  9. نشانه‌ای دیگر برای خروج  بی بی سی از بی طرفی

  10. رئیس سازمان اجتماعی کشور: ۹۵ درصد بانوان کشور به حجاب باور دارند

  11. پیکر محمد توکلی فرزند احمد توکلی تشییع شد+تصاویر  

  12. دفتر سخنگوی دولت: حداکثر حقوق مقامات ۱۰ میلیون تومان است

  13. درخواست احمد توکلی از شرکت کنندگان در مراسم ترحیم فرزندش 

  14. استیضاح وزرای کار و راه تقدیم هیات رییسه شد/ نامه برخی نمایندگان به روحانی: ربیعی و آخوندی قبل از استیضاح، استعفا دهند

  15. حمایت روسیه از اسرائیل در صورت حمله ایران

  16. زبان مادری و زبان رسمی

  17. آیت‌الله جنتی 91 ساله شد/ کدام روحانیون از ایشان بزرگتر هستند؟

  18. رییس کمیسیون عمران مجلس: قصور سازمان هواپیمایی و هواپیمایی آسمان در سقوط هواپیما/ مسئولین استعفاء دهند/ بررسی علت سقوط هواپیما در کمیسیون عمران

  19. هواپیمای آسمان ۴ دقیقه قبل از سقوط وضعیت عادی داشته/ بزرگترین قطعه پیدا شده از اجساد یک بالاتنه بوده/ روشن شدن حقایق با پیدا شدن جعبه سیاه

  20. احتمال زنده ماندن سرنشینان هواپیما بسیار کم و نزدیک به صفر شد/اعزام تکاوران تیپ ۶۵ نوهد/ارتش مختصات تقریبی محل سقوط هواپیمای ATR را در اختیار ستاد بحران گذاشت

  21. کدخدایی: احمدی‌نژاد اصرار داشت نتیجه انتخابات ۸۸ هرچه زودتر اعلام شود/ علی رغم اصرار تن به اعلام پیش از موعد صحت انتخابات ندادیم

  22. نماینده شرکت آسمان: خیلی از کشورها دنبال این بودند همین هواپیماهای ATR بیست و پنج ساله‌‌ی ما را بخرند  

  23. سوال از رئیس جمهور درباره افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی/ 80 امضاء

  24. جزئیات شهادت ۳ مامور ناجا در درگیری خیابانی در پاسداران تهران/ قاتلان بلافاصله دستگیر شدند/ اوضاع تحت کنترل است +فیلم

  25. تصحیح دو اشتباه و تقدیر از گروه پزشکان بیمارستان نمازی شیراز

پربحث‌های هفته

  1. زبان مادری و زبان رسمی

  2. در باب رنج‌ها و غم‌های میراث مکتوب و مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی

  3. سازوکارهای انگیزه‌های ما چیست؟

  4. سفر به سرزمین خوشبختی!

  5. بازخوانی اندیشه‌های جامعه‌شناس بزرگ به زبان ساده

  6. اهدای نشان لاک‌پشت پرنده به گلی امامی و غریب‌پور

  7. چالش‌های اخلاقی مهندسی انسان

  8. جلسه رونمایی و نقد و بررسی کتاب «تاریخ مصور جراحی جهان»

  9. چطور با یک استاد سرشناس هم‌صحبت بشویم؟

  10. بزرگداشت رابیندرانات تاگور

  11. کتاب بی متن/ 176

  12. شب شاهنامه نقالان

  13. جنگی که هیچ کس را بی نصیب نگذاشت!

  14. معرفی برندگان جوایز «پن» آمریکا

  15. روایت زندگی «دهخدا» در رادیو تهران

  16. فلسفه قرن بیستم؛ مختصر و مفید

  17. مراسم بزرگداشت علامه دهخدا و دکتر انوری در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

  18. آدام اسمیت واقعی چطور فکر می‌کرد؟

  19. کتاب بی متن/ 175

  20. هر آنچه از ادبیات معاصر می‌خواهید بدانید

  21. رویای آرامش در هنگامه‌ی خشونت

  22. نشست «مدیریت داده‌های اصلی» برگزار می‌شود

  23. دوره‌ آموزش مهارت ترجمه فارسی به زبان آموزان عرب برگزار می‌شود

  24. تجربه بخرید، نه کالا

  25. کتاب بی متن/ 174

آخرین عناوین