تلاش بی‌بی‌سی برای تفرقه‌افکنی بین فارسی زبانان برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

محمود فتوحی رودمعجنی،   3960904045 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است

چند سالی است نهادها و گروههایی می‌کوشند تا با جداسازی تعبیر کهن پارسیِ دری، زبان کهن فارسی را دو شقه و بل سه شقه کنند و ساکنان «گسترۀ فارسیگویان» را در سه کشور افغانستان، ایران، تاجیکستان گرفتار ‏نزاعهای سیاسی بر سر زبان نمایند. اخیراً نیز بنگاه خبری بی‌بی‌سی بخش فارسی افغانستان را در فیس‌بوک خود به بخش دری افغانستان تغییر داده است. اما این جدا سازی نوعی فتنه انگیزی است و خلاف واقعیت تاریخی.


دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است. ‏در این زنجیرۀ یادداشت‌ها شواهد تاریخی موجود در متون کهن زبان فارسی تا امروز را به تفاریق جهت آگاهاندن جدایی‌افکنان و هواداران ایشان تقدیم می‌کنم.


 فارسیِ دَری (درس نخست)

غزنی (غزنین و غزنه) شهری است در مرکز شرقی افغانستان. سلطان محمود غزنوی (۳۶۱–۴۲۱ ه‍. ق) در این شهر حکومت می راند. فرخی سیستانی شاعر، همشهری رستم یل سیستانی شاهنامه، در غزنین محمود را به گسترش زبان دری برای پارسیان مدح کرده است.

اندر عرب دَرِ عربي گويي او گشاد
و او باز کرد پارسيان را در دَري
 (فرخی سیستانی)‏

محمود درِ زبان دری را به روی پارسیان باز کرد.
از این سخن معلوم می شود که پارسیان (اهل سرزمینهای پارس) به دری سخن می‌گفتند. 

 فارسیِ دَری (درس دوم)

 سنایی غزنوی (525) اهل غزنین افغانستان بود و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. کتاب مشهور حدیقة الحقیقه را که نزد علی بن منور می‌فرستد، با لقب «قرآن پارسی» یاد می‌کند:

یک سخن بیش و عالمی دانش
همچوقرآن پارسی خوانش

سنایی در شعری می‌گوید:

نيستي اندر طريق شعر گفتن آنچنانک
بوحنيفه گفت در شعري براي عنصري
‏«اندرين يک فن که داري و آن طريق پارسي ست
دست دست تست کس را نيست با تو داوري »‏

ابوحنیفه اسکافی (زنده در 451 ق) که سنایی از او یاد کرده اهل غزنه و شاعر دربار غزنوی بوده است. ابوحنیفه در شعری ستایش عنصری کرده و گفته که در شیوۀ پارسی کسی به پای تو نمی‌رسد.

 فارسیِ دَری (درس سوم)

نظامی گنجوی (ف 612 ق) اهل شهر گنجه در شمال غربی جمهوری آذربایجان امروزی گفته است که به زبان دری شعر می‌سراید:


چو در من گرفت آن نصيحت‌گري ‏
زبان برگشادم به دُرّ دري
(شرف نامه نظامي)‏

نظامي که نظم دري کار اوست
دري نظم کردن سزاوار اوست
 (نظامی)

فارسیِ دَری (درس چهارم)

ابوالقاسم فردوسی اهل شهر توس (مشهد امروزی) است و هزار سال پیش شاهنامه - کتاب هویت ایرانیان - را سروده است. او زبان دری را در معنای فارسی به کار می‌برد. واژۀ «بیور» را از زبان پهلوی به «ده هزار» در زبان دری ترجمه می‌کند. «ده هزار» دری همان ده هزار فارسی است:

کجا بيور از پهلواني شمار
بود بر زبان دري ده هزار
(شاهنامه)

در شاهنامه فارسی و دری یکی است.

بفرمود تا پارسي و دري
نبشتند و کوتاه شد داوري
(شاهنامه)

 فارسیِ دَری (درس چهارم)

ناصر خسرو قبادیانی اهل روستای یمگان در ولایت بدخشان افغانستان است. او در ارجگذاری به شعر دری خود می‌گوید که

« من آنم که در پای خوکان نریزم
مر این قیمتی دُرِّ لفظ دَری را».

او باز شعر خود را فارسی می‌نامد و می‌گوید اشعار فارسی و تازی مرا بخوان و به یادگار دار:

اشعار به پارسی و تازی
برخوان و بدار یاد گارم

وقتی به تبریز در غرب ایران می‌رسد قطران شاعر را می‌بیند که به «زبان فارسی» شعر نیکو می‌گفته است. ناصر خسرو در سفرنامه نوشته:
«در تبریز قطران نام شاعری را دیدم شعر نیک می‌گفت اما زبان فارسی نیکو نمی‌دانست. پیش آمد. دیوان منجیک و دیوان دقیقی را بیاورد و هر معنی که او را مشکل بود بپرسید با او بگفتم و شرح آن بنوشت و اشعار خود بر بخواند».
منجیک ترمذی که شعرش فارسی بوده نیز اهل تِرمَذ است از مناطق مرزی ازبکستان و افغانستان.


 فارسیِ دَری (درس پنجم)

سعدی شیرازی شاعر قرن هفتم هجری و سیزدهم میلادی است. او در اقلیم پارس در جنوب ایران زیسته است. در دیوانش نظم دری را بسیار ستایش کرده و می‌گوید که بلبلان دستان‌سرای عاشق باید از سعدی شیرازی «سخن گفتن دری» بیاموزند. ‏قلم سعدی چونان پیراهن هزار آستین است که درّ دری از آن می‌ریزد.‏

چون در دورسته دهانت ‏
نظم سخن دري نديدم
(سعدی)‏
هزار بلبل دستان سراي عاشق را
ببايد از تو سخن گفتن دري آموخت
(سعدی)‏

قلمست اين به دست سعدي در
يا هزار آستين در دري
(سعدی)‏

او پارسی خود را نیز چونان دری خود ستوده و تفاوتی میان پارسی و دری در آثار او یافته نمی‌شود. ‏

نرنجم ز خصمان اگر برتپند
کز اين آتش پارسي در تبند
(سعدی)‏
چو آب مي‌رود اين پارسي به قوت طبع
نه مرکبي‌ست که از وي سبق برد تازي
(سعدی)‏

و در گلستان می‌نویسد :
«با طايفه دانشمندان در جامع دمشق بحثي همي‌کردم، که جواني از در درآمد و گفت: در اين ميان کسي هست که پارسي داند؟ اشارت به من ‏کردند. گفتش خير است.‏
گفت: پيري صد و پنجاه ساله در حالت نزع است و به زبان پارسي چيزي مي‌گويد و مفهوم ما نمي‌گردد ... ».‏

 
 فارسیِ دَری (درس ششم)

حافظ اهل شیراز و دیوانش را حافظۀ ایرانی گویند. او همشهری سعدی است و در سرزمین پارس زیسته است. در شهری که بیشترین میراث پارسها را در خود دارد. حافظ شعر خود را «نظم دری» و «قند پارسی» می‌نامند و هیچ تمایزی میان دری و فارسی در دیوانش مشهود نیست. او سه بار لفظ دری و سه بار لفظ پارسی را برای زبان شعر خود به کار می‌برد. ‏شعر خود را «نظم دری» نامیده و گفته کسی لطف شعر حافظ را می‌شناسد که سخن گفتن دری بداند. باز شعر خود را قند پارسی می داند.‏ جالب است که افتخار او بیشتر به صفت نظم دری زبان است و کمتر فارسی.‏

الف) دری ‏
ز من به حضرت آصف که مي برد پيغام
که ياد گير دو مصرع ز من به نظم دري
(حافظ)‏

ز شعر دلکش حافظ کسي بود آگاه
که لطف طبع و سخن گفتن دري داند
(حافظ)‏

چو عندليب فصاحت فروشد اي حافظ ‏
تو قدر او به سخن گفتن دري بشکن
(حافظ)‏

ب) فارسی
بساز اي مطرب خوشخوان خوشگو
به شعر فارسي صوت عراقي
(حافظ)‏

خوبان پارسي گو بخشندگان عمرند
ساقي بده بشارت رندان پارسا را
(حافظ)‏

شکرشکن شوند همه طوطيان هند
زين قند پارسي که به بنگاله مي رود
(حافظ)‏

 

منبع: وبلاگ کاروند فارسی

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

طاقچهپارس نماد داده

پربحث‌های امروز

  1. قرار بود حکومت‌مان، رنگ و بوی علی را داشته باشد  

  2. دستور روحانی برای توقف گرانی‌های غیرمتعارف

  3. خودروسازان داخلی 93 درصد بازار را به‌صورت انحصار در اختیار دارند/وزیر می‌گوید دولت 13.5 درصد سهم دارد و به‌اندازه آن پاسخ بخواهید/ احتکار خودرو برای فروش باقیمت بالاتر است

  4. سلیمی: افشای رانت ۱۱۰ هزار میلیاردی در بازار ارز/ دلار 4200 تومانی باعث به وجود آ‌مدن ده‌ها بابک زنجانی شد

  5. مقابله با گرانی محور جلسه دو هفته بعد ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی/ اطلاعات سپاه دعوت شد

  6. زینب طاهری بازداشت شد/ دروغ پردازی های خانم وکیل

  7. تحقیق و تفحص از بانک مرکزی بعد از هشت ماه معطلی در کمیسیون اقتصادی مطرح شد/ اصرار سیف بر پس گرفتن

  8. سهمیه کنکور همسران و فرزندان ایثارگران تغییر کرد

  9. رفتار زننده رئیس اتحادیه خبازان زاهدان با خبرنگاری که از او پرسید چرا 20 نانوایی زاهدان به نام او و فرزندانش است  

  10. اوپک به ساز آمریکا می‌رقصد؟

  11. نتیجه بازی سعودی‌ها در زمین یمن چه می‌شود؟

  12. لزومی ندارد معاهداتی که میدانیم مشکل دارد به‌خاطر جهات مثبت تصویب کنیم/قانون در جهت رفع مشکلات طبقات ضعیف و متوسط باشد نه در خدمت صاحبان زر و زور/اشرافی‌گری بلای بزرگ کشور است

  13. وزیر بهداشت: دفترچه بیمه چک سفیدامضا نیست

  14. سلطانی‎فر:تیم ملی فوتبال از ظرفیت‎های خود برای دیدار با اسپانیا استفاده کند

  15. شفر: چرا نتوانیم اسپانیا و پرتغال را شکست دهیم؟

  16. پروانه استاندارد هشت فرآورده غذایی ابطال شد+ اسامی

  17. چرایی حضور زیاد «زنان» در فضای مجازی

  18. گزارشگر بازی ایران و اسپانیا کیست؟

  19. لندن: پاسخ ایران به خروج آمریکا از برجام، حساب‌شده بوده/شاید آنهایی که تابع تحریم‌های آمریکا باشند را جریمه کنیم

  20. بارندگی شدید در کازان قبل از بازی ایران و اسپانیا

  21. ماجرای پخش تیزر نظامی در برنامه جام جهانی چیست؟

  22. امارات مدعی حمایت تسلیحاتی ایران از انصارالله شد

  23. سفیر ایران در مادرید: در مورد بازی با اسپانیا رویاپردازی نمی‌کنیم

  24. سینماها چند بلیت برای بازی دوم ایران فروختند؟

  25. اردوغان: به عملیات‌مان در سوریه و عراق ادامه می‌دهیم

پربحث‌های دیروز

  1. چند نکته با افرادی که در دام ترامپ گرفتار شده‌اند

  2. توضیحات سرلشکر فیروزآبادی پیرامون ویلای لواسان+سند

  3. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  4. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  5. ماجرای پرحاشیه ویلای لواسان سرلشکر فیروزآبادی

  6. توکلی: دیده بان شفافیت تا چند روز آینده در مورد ویلای فیروزآبادی موضع گیری خواهد کرد/ از اقدام عدالت طلبانه دانشجویان تشکر می‌کنم

  7. حرفهای دختر17ساله ماهشهری که جسد پسر خردسال را آتش زد

  8. آدرسی برای ترامپ توسط دلالان تحریم و تجربه ای که ایران از کره‌شمالی آموخت

  9. خطر از بیخ گوش تیم ملی عربستان گذشت/آتش گرفتن یکی از بال‌های هواپیمای سعودی‌ها+تصاویر

  10. مومن شوخ و بامزه است  

  11. ضرر ۳۴۰ میلیارد تومانی به بیت المال با اجرا نکردن قانون از سوی آخوندی

  12. آغاز تماشای خانوادگی جام جهانی در ورزشگاه آزادی با بازی ایران - اسپانیا

  13. سفر برجامی روحانی به اتریش و سوئیس/ آیا تضمین های اروپایی منجر به حفظ توافق هسته ای خواهد شد؟

  14. انتقاد وزیر دولت اصلاحات از نامه‌نگاری برای مذاکره با ترامپ

  15. روزبه چشمی غیر از جام‌جهانی دیگر چه‌چیزی را از دست داد؟

  16. زمان آغاز تحریم‌های جدید صنعت خودرو

  17. نمایندگان از پاسخ‌های آخوندی درباره افزایش بی‌رویه اجاره خانه‌ها قانع نشدند/ وزیر قولی برای تنظیم بازار مسکن نداد

  18. پیش بینی نتیجه دیدار تیم ملی فوتبال ایران و اسپانیا

  19. قانون عجیب ازدواج دختران در ژاپن

  20. خاتمی: مذاکره ‌ایران با آمریکا احمقانه است/کسانی که ‌بیانیه را امضا کردند از ‌مردم ایران عذرخواهی کنند

  21. کی‌روش در روسیه میلیاردر می‌شود!

  22. ناصر ایمانی: نامه نگاری اصلاح طلبان کاملاً در خط سیاست آمریکا است

  23. واردکنندگان ۶ هزار خودرو با ثبت سفارش غیر مجاز متخلفند یا هکرها

  24. ایران - اسپانیا/ تیم کی‌روش صدرجدول را به لاروخا نمی‌فروشد

  25. ایران تنها نماینده پیروز میان تیم‌های آسیایی و آفریقایی/مورد عجیب تیم‌های عرب زبان!

پربحث‌های هفته

  1. چند نکته با افرادی که در دام ترامپ گرفتار شده‌اند

  2. توضیحات سرلشکر فیروزآبادی پیرامون ویلای لواسان+سند

  3. توریست‌هایی که با پول بیت‌المال عازم روسیه میشوند + جدول اسامی

  4. روحانی: همه حاکمان آمریکا علیه ملت ما بوده اند و این یکی خبیث تر/ نقد را می پذیریم اما تخریب نه/ تلاطم بازار، دلیل اقتصادی ندارد

  5. از شعر امسال تا شعر پارسال/تریبون زبان مردم

  6. روحانی به گرانی‌ها واکنش نشان داد/ بررسی افزایش قیمت‌ها در هیات دولت

  7. کواکبیان: وضعیت معیشتی و اقتصادی مردم مناسب نیست/شب می‌خوابیم و صبح بلند می‌شویم و می‌بینیم قیمت‌ها تغییر کرده است/ خجالت می‌کشم بگویم از این دولت حمایت کردم

  8. تولید کجا بود؟ این روزها همه منتظرند ارز بگیرند تا کود حیوانی را هم وارد کنند

  9. جمعه عید سعید فطر است

  10. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  11. بیش از یک سوم جوانان بیکار ایرانی، درتلاش و حتی کسب مهارت برای پیدا کردن شغل نیستند

  12. ایران 1 - مراکش 0؛ پیروزی یوزها در دقیقه 93 و پایان 20 سال انتظار

  13. تصمیم گیری در خصوص بازار خودرو، مسکن، ارز و سکه در جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی /۵۰ نفر، ۵ درصد سکه‌های ثبت‌نامی را خریده‌اند/ هک سایت وزارت صنعت و فروش ۴ هزار خودروی وارداتی قاچاق

  14. احمد توکلی: اعتماد مردمی به سیاستمداران به حداقل خود رسیده/ سبد کالای مردم کوچک‌تر شده است

  15. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  16. آخوندی: نوسانات بازار مسکن سیاسی است

  17. درباره دادگاه صادر کننده حکم فیلتر تلگرام/ لطفا نیمه پر لیوان را هم ببینید

  18. به بهانه "شبی که ایران نخوابید" / فوتبال را ببینید آقای رئیس جمهور + فیلم

  19. اروپا می خواهد برجام را ادامه دهد، اما بدون آمریکا نمی تواند/ ایران نباید منتظر بماند

  20. قرار بود حکومت‌مان، رنگ و بوی علی را داشته باشد  

  21. محمد ثلاث قصاص شد

  22. وقتی عادل فردوسی پور احساساتی میشود !

  23. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  24. بی‌هنری بی بی سی /وقتی قاتل را بی گناه وقهرمان نشان می‌دهند

  25. ماجرای ویلای لواسان/ تفریح آمریکایی ها در نیشابور/ مشکل دولت روحانی از نگاه تئوریسین های اصلاح طلب/ چرا در ایران مسئولی استعفا نمی‌دهد؟

آخرین عناوین