قاصدک24

تلاش بی‌بی‌سی برای تفرقه‌افکنی بین فارسی زبانان برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

محمود فتوحی رودمعجنی،   3960904045 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
برای مدیران بی‌بی‌سی که نمی‌دانند فارسی و دری یک زبان است نه دو زبان

دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است

چند سالی است نهادها و گروههایی می‌کوشند تا با جداسازی تعبیر کهن پارسیِ دری، زبان کهن فارسی را دو شقه و بل سه شقه کنند و ساکنان «گسترۀ فارسیگویان» را در سه کشور افغانستان، ایران، تاجیکستان گرفتار ‏نزاعهای سیاسی بر سر زبان نمایند. اخیراً نیز بنگاه خبری بی‌بی‌سی بخش فارسی افغانستان را در فیس‌بوک خود به بخش دری افغانستان تغییر داده است. اما این جدا سازی نوعی فتنه انگیزی است و خلاف واقعیت تاریخی.


دو واژۀ دری و فارسی از گذشته‌های بسیار دور هماره، در کنار هم در وصف یک زبان واحد به کار رفته‌اند. در اغلب منابع ‏کهن عربی از قرن سوم به این سو این دو واژه به صورت «الفارسیة الدریة» صفت و موصوف ثبت شده است. ‏در این زنجیرۀ یادداشت‌ها شواهد تاریخی موجود در متون کهن زبان فارسی تا امروز را به تفاریق جهت آگاهاندن جدایی‌افکنان و هواداران ایشان تقدیم می‌کنم.


 فارسیِ دَری (درس نخست)

غزنی (غزنین و غزنه) شهری است در مرکز شرقی افغانستان. سلطان محمود غزنوی (۳۶۱–۴۲۱ ه‍. ق) در این شهر حکومت می راند. فرخی سیستانی شاعر، همشهری رستم یل سیستانی شاهنامه، در غزنین محمود را به گسترش زبان دری برای پارسیان مدح کرده است.

اندر عرب دَرِ عربي گويي او گشاد
و او باز کرد پارسيان را در دَري
 (فرخی سیستانی)‏

محمود درِ زبان دری را به روی پارسیان باز کرد.
از این سخن معلوم می شود که پارسیان (اهل سرزمینهای پارس) به دری سخن می‌گفتند. 

 فارسیِ دَری (درس دوم)

 سنایی غزنوی (525) اهل غزنین افغانستان بود و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند. کتاب مشهور حدیقة الحقیقه را که نزد علی بن منور می‌فرستد، با لقب «قرآن پارسی» یاد می‌کند:

یک سخن بیش و عالمی دانش
همچوقرآن پارسی خوانش

سنایی در شعری می‌گوید:

نيستي اندر طريق شعر گفتن آنچنانک
بوحنيفه گفت در شعري براي عنصري
‏«اندرين يک فن که داري و آن طريق پارسي ست
دست دست تست کس را نيست با تو داوري »‏

ابوحنیفه اسکافی (زنده در 451 ق) که سنایی از او یاد کرده اهل غزنه و شاعر دربار غزنوی بوده است. ابوحنیفه در شعری ستایش عنصری کرده و گفته که در شیوۀ پارسی کسی به پای تو نمی‌رسد.

 فارسیِ دَری (درس سوم)

نظامی گنجوی (ف 612 ق) اهل شهر گنجه در شمال غربی جمهوری آذربایجان امروزی گفته است که به زبان دری شعر می‌سراید:


چو در من گرفت آن نصيحت‌گري ‏
زبان برگشادم به دُرّ دري
(شرف نامه نظامي)‏

نظامي که نظم دري کار اوست
دري نظم کردن سزاوار اوست
 (نظامی)

فارسیِ دَری (درس چهارم)

ابوالقاسم فردوسی اهل شهر توس (مشهد امروزی) است و هزار سال پیش شاهنامه - کتاب هویت ایرانیان - را سروده است. او زبان دری را در معنای فارسی به کار می‌برد. واژۀ «بیور» را از زبان پهلوی به «ده هزار» در زبان دری ترجمه می‌کند. «ده هزار» دری همان ده هزار فارسی است:

کجا بيور از پهلواني شمار
بود بر زبان دري ده هزار
(شاهنامه)

در شاهنامه فارسی و دری یکی است.

بفرمود تا پارسي و دري
نبشتند و کوتاه شد داوري
(شاهنامه)

 فارسیِ دَری (درس چهارم)

ناصر خسرو قبادیانی اهل روستای یمگان در ولایت بدخشان افغانستان است. او در ارجگذاری به شعر دری خود می‌گوید که

« من آنم که در پای خوکان نریزم
مر این قیمتی دُرِّ لفظ دَری را».

او باز شعر خود را فارسی می‌نامد و می‌گوید اشعار فارسی و تازی مرا بخوان و به یادگار دار:

اشعار به پارسی و تازی
برخوان و بدار یاد گارم

وقتی به تبریز در غرب ایران می‌رسد قطران شاعر را می‌بیند که به «زبان فارسی» شعر نیکو می‌گفته است. ناصر خسرو در سفرنامه نوشته:
«در تبریز قطران نام شاعری را دیدم شعر نیک می‌گفت اما زبان فارسی نیکو نمی‌دانست. پیش آمد. دیوان منجیک و دیوان دقیقی را بیاورد و هر معنی که او را مشکل بود بپرسید با او بگفتم و شرح آن بنوشت و اشعار خود بر بخواند».
منجیک ترمذی که شعرش فارسی بوده نیز اهل تِرمَذ است از مناطق مرزی ازبکستان و افغانستان.


 فارسیِ دَری (درس پنجم)

سعدی شیرازی شاعر قرن هفتم هجری و سیزدهم میلادی است. او در اقلیم پارس در جنوب ایران زیسته است. در دیوانش نظم دری را بسیار ستایش کرده و می‌گوید که بلبلان دستان‌سرای عاشق باید از سعدی شیرازی «سخن گفتن دری» بیاموزند. ‏قلم سعدی چونان پیراهن هزار آستین است که درّ دری از آن می‌ریزد.‏

چون در دورسته دهانت ‏
نظم سخن دري نديدم
(سعدی)‏
هزار بلبل دستان سراي عاشق را
ببايد از تو سخن گفتن دري آموخت
(سعدی)‏

قلمست اين به دست سعدي در
يا هزار آستين در دري
(سعدی)‏

او پارسی خود را نیز چونان دری خود ستوده و تفاوتی میان پارسی و دری در آثار او یافته نمی‌شود. ‏

نرنجم ز خصمان اگر برتپند
کز اين آتش پارسي در تبند
(سعدی)‏
چو آب مي‌رود اين پارسي به قوت طبع
نه مرکبي‌ست که از وي سبق برد تازي
(سعدی)‏

و در گلستان می‌نویسد :
«با طايفه دانشمندان در جامع دمشق بحثي همي‌کردم، که جواني از در درآمد و گفت: در اين ميان کسي هست که پارسي داند؟ اشارت به من ‏کردند. گفتش خير است.‏
گفت: پيري صد و پنجاه ساله در حالت نزع است و به زبان پارسي چيزي مي‌گويد و مفهوم ما نمي‌گردد ... ».‏

 
 فارسیِ دَری (درس ششم)

حافظ اهل شیراز و دیوانش را حافظۀ ایرانی گویند. او همشهری سعدی است و در سرزمین پارس زیسته است. در شهری که بیشترین میراث پارسها را در خود دارد. حافظ شعر خود را «نظم دری» و «قند پارسی» می‌نامند و هیچ تمایزی میان دری و فارسی در دیوانش مشهود نیست. او سه بار لفظ دری و سه بار لفظ پارسی را برای زبان شعر خود به کار می‌برد. ‏شعر خود را «نظم دری» نامیده و گفته کسی لطف شعر حافظ را می‌شناسد که سخن گفتن دری بداند. باز شعر خود را قند پارسی می داند.‏ جالب است که افتخار او بیشتر به صفت نظم دری زبان است و کمتر فارسی.‏

الف) دری ‏
ز من به حضرت آصف که مي برد پيغام
که ياد گير دو مصرع ز من به نظم دري
(حافظ)‏

ز شعر دلکش حافظ کسي بود آگاه
که لطف طبع و سخن گفتن دري داند
(حافظ)‏

چو عندليب فصاحت فروشد اي حافظ ‏
تو قدر او به سخن گفتن دري بشکن
(حافظ)‏

ب) فارسی
بساز اي مطرب خوشخوان خوشگو
به شعر فارسي صوت عراقي
(حافظ)‏

خوبان پارسي گو بخشندگان عمرند
ساقي بده بشارت رندان پارسا را
(حافظ)‏

شکرشکن شوند همه طوطيان هند
زين قند پارسي که به بنگاله مي رود
(حافظ)‏

 

منبع: وبلاگ کاروند فارسی

عضویت در کانال تلگرام الف

وب‌گردی

تجارت نیوز

پربحث‌های امروز

  1. چرخش در سیاست یارانه‌ای دولت با عبور از انتخابات/ سال 95: درآمد 3 میلیون هم نمی‌تواند، ملاک حذف باشد/ آذر 96: فقط به افراد شناسایی شده یارانه می‌دهیم

  2. ۶۰۰ میلیارد عوارض خروج سال گذشته کجا هزینه شد

  3. ۷۰۰ میلیارد عوارض خروج کجا هزینه شد؟

  4. بلاتکلیفی ثبت سفارش و هدیه میلیاردی دولت به دلالان و واردکنندگان خودرو

  5. کیهان خطاب به هنرمندان: به عوارض خروج از کشور معترض شده اید که فقط 8درصد مردم با آن سروکار دارند؟

  6. ماجرای درگیری لفظی نمایندگان با عیسی کلانتری به روایت یک شاهد عینی

  7. قوه قضائیه و دو اقدام قابل ستایش

  8. پشیمانی به سبک سلبریتی‌ها

  9. روایت تکان دهنده اسارت ۴۱۰ روزه مدافع حرم ایرانی در سوریه

  10. محسن هاشمی: ترافیک تهران از داعش خطرناک‌تر است

  11. سياست ابهام و تعليق ترامپ و كنگره درباره برجام/ تهديد جديد كاخ سفيد/ واكنش ايران چه خواهد بود؟

  12. اردوغان: قدس خط قرمز ماست/ /آنها فراتر از یک کشور رفتار می کنند، درحالی که اسرائیل اصلا کشور نیست

  13. سخنگوی کاخ سفید: اگر توافق هسته‌ای اصلاح نشود، برجام متوقف خواهد شد

  14. بی‌کیفیت ترین خودروهای داخلی/ خودروسازان سوار بر بی‌کیفیت‌ها می‌تازند!

  15. فرار ۵ زن از بیمارستان

  16. محاکمه 5داعشی‌ که به پایگاه هلال احمر حمله کردند!

  17. استاندار تهران:یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از جمعیت تهران در بافت فرسوده ساکن هستند

  18. محسن هاشمی: ترافیک تهران از داعش خطرناک‌تر است/دولت به تعهدات خود عمل نکرد

  19. ایرانیان سال آینده چقدر جریمه رانندگی می‌دهند؟

  20. نگهداری هواپیمای ایران ایر در حیاط خانه یک تهرانی  

  21. رضایتمندی شغلی در ایران چقدر است؟

  22. واکنش معاون حجتی به ادعاهای عیسی کلانتری: به این حرف‌ها توجه نکنید

  23. تمایل زنان و مردان ایرانی به بچه‌دارشدن چگونه است؟

  24. رشیدپور : جان من 30ثانیه چیزی را گران نکنید تا ما بریم و برگردیم  

  25. تصادف زنجیره ای در کرمان؛ 9 کشته و 15 زخمی

پربحث‌های دیروز

  1. مشاور رییس برنامه و بودجه در واکنش به انتقادات از افزایش ۳ برابری عوارض خروج از کشور: پول ندارید، سفر خارجی نروید

  2. نوبخت: با قیمت کنونی بنزین نمی توانیم به سقف برسیم/ قیمت بنزین می تواند به بالاتر از ۱۵۰۰ تومان هم برسد

  3. زمزمه بنزين 1500 توماني از دی ماه

  4. تاوانی که باید برای سفر بپردازیم/ حکایت ما و ثبت نام خودرو/ با نخبگان چنین نکنید

  5. چک سفید امضای دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زنگنه گرانی را تکذیب نکرد: افزایش قیمت بنزین در بودجه دیده شده

  6. عکس / مالیات یا عوارض خروج از کشور در برخی کشورها

  7. واکنش سید حسن خمینی به انتقادها از بودجه موسسه امام: نقدها پديده‌ای مبارک است/ امثال من را نيز از خطا و خطر مصون می‌دارد

  8. خداحافظی رضا صادقی با حسن روحانی  

  9. حق‌شناس: مردم انتظار ساخت پل و بزرگراه نداشته باشند؛ پول نداریم

  10. روحانی زمان انتخابات: قطع یارانه شایعه ستادهای انتخاباتی رقیب است  

  11. تصادف اتوبوس دانش آموزان اردوی راهیان نور/6 نفر فوت کرده‌ان/ مصدومیت 36 دانش آموز+تصاویر

  12. رئیس کل بانک مرکزی: قیمت ۴۲۰۰ تومانی دلار در بازار آزاد واقعی نیست و تعدیل می شود

  13. مناظره زنبیلیون و سوت بلبلیون

  14. ترامپ: تاریخ به ما آموخته است که اگر توان دفاعی خود را تضعیف کنید، تجاوز و تهاجم را به سوی خود دعوت کرده‌اید

  15. پرونده تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان بسته شد/ برآورد تخلفات ۱۵هزار میلیاردی/ ارسال گزارش به هیأت رئیسه

  16. توالت ایستاده در مرکز خرید لاکچری تهران  

  17. چرا زنان توریست خارجی آرایش نمی‌کنند  

  18. یک جایزه و چند پرسش بی پاسخ

  19. پیشنهاد شریعتمداری: انصارالله یمن نفتکش‌های ائتلاف عربستان در خیلج عدن را بزند

  20. نسبت اصلاح طلبان با اخلاق، عدالت و آزادي!

  21. واکنش علی نیکزاد به سخنان جدید روحانی علیه مسکن مهر: امورات دولت روحانی با وصولی وام مسکن مهر می‌گذرد

  22. مگر هنوز جنگ است؟

  23. جهانگیری با ظاهری متفاوت  

  24. چه کسانی سال آینده یارانه می‌گیرند؟

  25. نماینده مجلس: ۳۱ نفری که بانک دی را غارت کردند در اختلاس بانک سرمایه هم شرکت داشتند

پربحث‌های هفته

  1. افزایش عجیب عوارض خروج از کشور/ سفر اول 220 هزار تومان، سفر دوم 330 و سفرهای بعدی 440 هزار تومان

  2. مشاور رییس برنامه و بودجه در واکنش به انتقادات از افزایش ۳ برابری عوارض خروج از کشور: پول ندارید، سفر خارجی نروید

  3. نوبخت: با قیمت کنونی بنزین نمی توانیم به سقف برسیم/ قیمت بنزین می تواند به بالاتر از ۱۵۰۰ تومان هم برسد

  4. زمزمه بنزين 1500 توماني از دی ماه

  5. روایت نوبخت از سازوکار شناسایی سه گروه یارانه بگیر/یارانه کسانی که اعلام نیاز کنند حذف نمی‌شود/فعلاً افزایش قیمت حامل‌‌های انرژی قطعی نیست/ برگشت منابع حاصل از اصلاح قیمت‌ها به مردم

  6. صادقی؛ فساد؛ سکوت

  7. واکنش واعظی به افزایش عوارض خروج از کشور: درآمد افزایش عوارض برای اقشار کم درآمد هزینه می‌شود

  8. از فروش هویج آمریکایی ۹۰هزار تومانی و تمشک‌ 480 هزار تومان تا اجناس سوپرلاکچری در فروشگاه شهرداری +عکس

  9. در لایحه بودجه ۹۷ افزایش حقوق کارکنان ۱۰ درصد در نظر گرفته شد

  10. درباره سه برابر شدن عوارض خروج از کشور؛ برای دریافت عوارض نوع سفر مدنظر قرار بگیرد/ دولت همه مسافران را به یک چشم نگاه نکند/ وعده احیای گردشگری شعار بود

  11. تاوانی که باید برای سفر بپردازیم/ حکایت ما و ثبت نام خودرو/ با نخبگان چنین نکنید

  12. چک سفید امضای دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زنگنه گرانی را تکذیب نکرد: افزایش قیمت بنزین در بودجه دیده شده

  13. باور کنید اینجا تهران است  

  14. وعده وزیر اقتصاد/ دلار ارزان می شود

  15. عکس / مالیات یا عوارض خروج از کشور در برخی کشورها

  16. واکنش سید حسن خمینی به انتقادها از بودجه موسسه امام: نقدها پديده‌ای مبارک است/ امثال من را نيز از خطا و خطر مصون می‌دارد

  17. خداحافظی رضا صادقی با حسن روحانی  

  18. جزئیات لایحه بودجه‌۹۷/ از حذف گسترده یارانه بگیر، افزایش قیمت آب و قیمت خرید سربازی تا افزایش 10درصدی حقوق و بودجه عمرانی و اشتغال

  19. وامهای کلان آقازاده ها و مقامات باعث ورشکستگی موسسات مالی- اعتباری شد

  20. توافق ۵عضو کابینه برای افزایش تعرفه خودرو/ سقف تعرفه ۱۵۰درصد می‌شود

  21. رفتار تبعیض‎آمیز عراقی‎ها با تجار ایرانی در مقایسه با عربستان و ترکیه

  22. دلار رکورد سال را شکست/ هر دلار ۴۲۲۰ تومان/ بازاری که بر خلاف اظهارات سیف به آرامش نمی رسد+جدول

  23. اینفوگرافی؛ نهادها و موسسات وابسته به چهره‌های مذهبی و سیاسی چه سهمی از بودجه ۱۳۹۷دارند؟

  24. گزارش روحانی از بودجه ۱۱۹۴ تریلیونی سال ۹۷: حذف بخشی از یارانه بگیرها/ دنبال اصلاح قیمت‌ها هستیم/ انتقاد از تصویب ردیف های دریافت بودجه توسط دو برادر یا پسرعمو!/ ریشه مسکن مهر غلط بود

  25. اخبار سرکاری سود سهام عدالت و بازی با اعصاب مردم

پربحث‌های هفته

  1. چگونه کلیسا سلطه‌ی خود را بر اندیشه آدمی از دست داد!

  2. وظیفه‌شناسی بخش خصوصی در غیاب ارگان‌های پژوهشی

  3. آنچه یک آمریکایی در استانبول آموخت

  4. داستان‌هایی درباره «هویت»

  5. کتاب بی متن/ 147

  6. چنین کنند بزرگان

  7. جامعه‌شناسی بازاندیشانه در پرتو مدرنیته‌ی متأخر

  8. برگزاری دوره «اسرائیل شر مطلق؛ بررسی نقش امام موسی صدر در مقاومت»

  9. پدران، پسران و غرب در ترکیۀ اورهان پاموک

  10. در طلب معنای زندگی

  11. جلسه نقد و بررسی کتاب «عمیق»

  12. فارسی؛ از دربار تا گفتار

  13. مراسم بزرگداشت عبدالکریم جربزه‌دار

  14. داوران ابدی

  15. کتاب بی متن/ 146

  16. نذر روزهای تنهایی

  17. مراسم بزرگداشت استاد آذرتاش آذرنوش

  18. تاریخ کتاب‌های آشپزی مملو از تمایزات طبقاتی است

  19. فتح سنگر به سنگر حق برابری

  20. بررسی و معرفی کتاب «نویسنده رستم‌التواریخ کیست؟»

  21. همایش دانشگاه اخلاق مدار

  22. معرفی ناشران، نویسندگان و کتاب‌های پرفروش پاییزه کتاب

  23. در اینترنت هرچه به همدیگر نزدیک‌تر می‌شویم، بیشتر از هم متنفر می‌شویم

  24. عشق و جنون در خدمت ویرانگر

  25. کتاب بی متن/ 145

آخرین عناوین