قاصدک24

شکاف‌هایی که وحدت ملی را تهدید می‌کند

محمدعلی آتش سودا، گروه تعاملی الف،   3960828026 ۷ نظر، ۲ در صف انتشار و ۹ تکراری یا غیرقابل انتشار
شکاف‌هایی که وحدت ملی را تهدید می‌کند

خوانندگان این یادداشت کم‌ و بیش از وضعیت آشفته‌ی گفتگو و اختلال در ارتباط میان جریانات مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره‌کشور مطلعند و نمودهایی از این وضعیت نابسامان را به مناسبت‌های مختلف مشاهده کرده‌اند. هدف نگارنده‌ی این یادداشت تشریح شکاف‌هایی است که طی سالیان اخیر در لایه‌های مختلف اجتماعی ایران بروز کرده و از دید وی واگذاشتن این شکاف‌ها و انفعال در ترمیم آن‌ها تهدیدی جدی برای وحدت ملی است. شاید بتوان عمده‌ترین شکاف‌های حال حاضر در ساخت سیاسی و اجتماعی کشور ایران را ذیل عناوین زیر دسته‌بندی کرد:

1-شکاف اقتصادی (فقیر/ثروتمند): اگرچه یکی از مهم‌ترین اهداف انقلاب اسلامی سال 1357 از بین بردن فاصله‌ی طبقاتی و اجرای عدالت اقتصادی بود، اما و به ویژه پس از پایان جنگ تحمیلی، بی‌برنامگی در مدیریت سرمایه‌های اقتصادی کشور به ظهور طبقه‌ای اقتصادی انجامید که با استفاده از رانت ارتباط با صاحبان قدرت سرمایه‌هایی بادآورد به هم زدند و برخی نیز که خود برخاسته از طبقات پایین اجتماع بودند، توانستند در رقابتی نابرابر خویشتن را از این طبقه واکنند. افزایش تدریجی تعداد این افراد، به ظهور طبقه‌ی اجتماعی کوچک، اما قدرتمندی انجامید که منافع آنان در تعارض مستقیم با محرومان اقتصادی قرار دارد و البته هر گونه تلاش برای برقراری حداقلی از عدالت اقتصادی (مثلا از طریق شفافیت مالی و اخذ مالیات‌های بالا) با مقاومت این عده روبه‌رو می‌شود.

2-شکاف قومیتی (فارس/ غیر فارس): سرزمین ایران برای قرن‌ها محل همزیستی اقوام مختلفی بوده است که علی‌رغم داشتن زبان و نژاد مختلف، تحت چتر فراگیر تمدن ایرانی و زبان فارسی به حیات فرهنگی و معنوی خود ادامه داده‌اند. در سال‌های اخیر تداوم بر سیاستی که برخی اقوام غیر فارس را به چشم غیر خودی می‌نگرد و از استفاده از توانمندی آنان در مدیریت‌های کلان هراس دارد، به بروز شکافی قومیتی انجامیده است که در یک سوی آن فارس‌ها (غالبا اهالی استان‌های مرکزی و خراسان و کرمان و حاشیه‌های شمالی و جنوبی کشور) و در سوی دیگر آن غیر فارس‌ها (عموما اهالی استان‌های مرزی شرقی و غربی) قرار دارند. باید گفت که تقویت نیم‌بند ناسیونالیسم ایرانی آن هم فقط در مناسبت‌هایی خاص، تنها یکی از راه‌های ترمیم این شکاف است و اصرار بر تداوم سیاستی که مطابق آن استفاده از نیروهای کارآمد اقلیت‌های قومی همچنان عملی تابو محسوب می‌شود، به تعمیق بیشتر این شکاف می‌انجامد.

3-شکاف مذهبی (شیعی/ غیرشیعی): مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مذهب رسمی کشور تشیع است، اما مطابق همین قانون پیروان ادیان دیگر از حقوق شهروندی برابر با شیعیان برخوردارند و باور دینی آنان نمی‌تواند و نباید مایه‌ی تضییع حقوق شهروندی آنان شود. متاسفانه و به واسطه‌ی افراط و تفریط در احساسات مذهبی و ناآگاهی از روح تعالیم دینی، به مرور زمان غفلت‌هایی از حقوق شهروندی سایر ادیان صورت گرفته که به تضییع این حقوق انجامیده است. نمونه‌ی بارز این مساله را در ماجرای پیش آمده برای نماینده‌ی زرتشتی شهر یزد دیدیم که با درایت مسئولان کلان کشور در حال رفع و رجوع است و امید است که با توجه بیشتر به روح مسالمت‌جوی تعالیم اسلامی و سیرت بزرگان دین در رفتار با پیروان سایر ادیان و نیز توجه به حقوق شهروندی مصرّح در اصول قانون اساسی، از گسترش احساس تبعیض میان اقلیت‌های مذهبی جلوگیری شود.

4-شکاف سیاسی (اصلاح‌طلب/ اصولگرا): سال‌هاست که عرصه‌ی سیاسی کشور محل جولان دو گروه سیاسی است که یکی خود را مدافع وضعیت موجود و طرفدار ارزش‌های سنتی و انقلاب اسلامی می‌داند و دیگری بر لزوم اصلاح در چهارچوب ساختار کشور اصرار می‌ورزد. متاسفانه این دو جناح که به شکلی غیررسمی، نمایندگی دو طبقه‌ی اجتماعی عمده در ایران را نیز بر عهده دارند (طبقات متوسط شهری و روستایی) فاقد توانایی لازم برای برقراری ارتباط و گفتگو میان خود هستند و هر حادثه‌ی کوچکی می‌تواند دستاویز یکی از این دو گروه برای تمسخر دیگری و انتقام‌گیری سیاسی و تشفی روانی جناح وابسته شود.

5-شکاف اجتماعی (سنتی/ مدرن): با توجه به وضعیت اجتماعی امروز ایران به سختی بتوان منکر وجود شکافی ساختاری در بدنه‌ی اجتماعی مردم شد که نشات گرفته از زیست و پرورش فکری مردم ایران در دو بافت سنت و مدرنیسم است و شواهد حاکی از آن است که دامنه‌ی این شکاف بسیار گسترده است. نیز باید اذعان کرد که تفکیک دقیق مرز این شکاف امکان‌پذیر نیست و مردمی از اقلیت‌های مختلف قومی و مذهبی و اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و با وابستگی‌هایی متفاوت می‌توانند در یکی از این دو گروه قرار گیرند. البته در یک ارزیابی کلی می‌توان گفت که اعضای طبقه‌ی سنتی غالبا متعلق به قشر حاشیه‌نشین و فقیرتر جامعه هستند و در مقابل اعضای طبقه‌ی مدرن را اکثرا شهرنشینان و طبقه‌ی متوسط جامعه تشکیل می‌دهند، اما به دلیل تداخل بافت‌های مختلف در یکدیگر در اثر عواملی چون مهاجرت، رشد صنعت و فن‌آوری و فراگیری رسانه‌های ارتباطی در دهه‌ی اخیر باید اقرار کرد که دیگر ترسیم مرزی قاطع میان پایگاه اجتماعی قشر سنتی و مدرن غیرممکن است. قدر مسلم این است که ارتباط میان این دو قشر به دلیل تمایز گفتمان و علایق و منافع اقتصادی و غیره دشوار است و به دلیل عدم تلاش برای درک متقابل و امکان همزیستی این دو قشر، فاصله میان گفتمان این دو گروه روز به روز بیشتر و از وضعیت تفاوت دور و به مرحله‌ی تقابل نزدیک‌تر می‌شود.

اکنون باید گفت که با توجه به گستردگی خرده‌فرهنگ‌هایی که در بستر اجتماعی ایران می‌زیند و به مناسبت‌های مختلف وارد کنش‌ می‌شوند، ناتوانی گفتمان حاکم بر این خرده‌فرهنگ‌ها از ارتباط دو سویه با هم، به عاملی تهدید‌کننده‌ برای وحدت ملی تبدیل شده است. نمونه‌های بارز این تقابل تهدیدکننده را در موقعیت‌هایی همچون راهپیمایی اربعین، بزرگداشت کوروش، ماجرای نماینده‌ی زرتشتی شهر یزد، زلزله‌ی کرمانشاه، مسکن مهر و غیره می‌توان دید. در تمام این موقعیت‌ها وضعیتی که می‌تواند به عاملی برای تقویت وحدت ملی تبدیل شود (مثل راهپیمای اربعین یا بزرگداشت کوروش) یا بحرانی که برای حل آن نیاز به وحدت ملی است (همچون ماجرای سپنتا نیکنام یا زلزله‌ی کرمانشاه) به دلیل ناتوانی طرف‌های درگیر از درک یکدیگر، وارد ستیزه‌های لجاجت‌آمیزی می‌شود که بخشی بزرگ از انرژی کنشگران را نیز به هدر می‌دهد. نکته‌ی مهم این است که به دلایل بسیاری که مهمترین آن حضور گسترده‌ی نهادهای حکومتی و دولتی در عرصه‌ی اجتماعی و ضعف نهادهای مردمی در هدایت جریانات اجتماعی است، شکاف‌های پنج‌گانه‌ی فوق خیلی زود به مسیر دیگری که عبارت است از شکاف حکومت/مردم یا دولت/مردم منتقل و این انحراف در نهایت به عاملی برای تهدید وحدت ملی تبدیل می‌شود. به عبارت دیگر در این وضعیت‌های بحرانی، عامل تصدی‌گری حکومت و دولت حتی در جاهایی که نیاز بدان نیست، باعث می‌شود که اختلافاتی که قاعدتا باید در سطح جریانات اجتماعی بماند و حل آن‌ها نیازمند مدیریتی کلی و بیطرفانه است، ارتفاع گیرد و به دلیل جانبداری نهادهای رسمی از یکی از طرفین درگیر، پای آن‌ها را هم به وسط کشیده شود و در نهایت به بی‌اعتباری آن‌ها و نیز بی‌اعتمادی مردم بدان‌ها منجر گردد.

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۴۷۱۹۴۰۸:۳۱:۱۰ ۱۳۹۶/۸/۲۸
درمورد آخری این رو هم باید اضافه میکردید که تعریف سنتی و مدرن خیلی روشن نیست. گاهی یک مطلب خاصی رو بعضیا به مدرن بودن تعبیر میکنن و عدۀ دیگری همون رو حمله به ارزشها تفسیر میکنن. از طرف دیگه، برخی سنتها از نگاه عده ای نشونۀ عقب موندگی و از نگاه بقیه نشونۀ پایبندی به ارزشهای اصیله. من موضع خاصی نمیتونم ابراز کنم، اما گفتم حداقل این دو کلمۀ «سنتی» و «مدرن» از اون چیزای مناقشه برانگیزه.
ناشناس۱۴۷۳۸۰۱۵:۲۰:۳۰ ۱۳۹۶/۸/۲۸
سوالی دارم چرا فقط یک نوع تفکر و عقیده استخدام می شوند ؟بقیه باید تو شکاف له بشون ؟
ناشناس۱۴۷۴۲۲۱۷:۰۳:۰۹ ۱۳۹۶/۸/۲۸
نمونه اخر ان هم برکناری هموطن زرتشتی از سمت شورای شهر بود! نمونه بارز بازگشت به قبل از دوران مشروطه! این بحران ها و عدم انعطاف در مقابل اصلاحات بنیادی زنگ خطری برای مسئولان خواهد بود! اگر توجه بکنند!!! فردا دیر خواهد بود!!
ناشناس۱۴۷۵۱۷۱۹:۰۵:۳۹ ۱۳۹۶/۸/۲۸
شما شکاف طبقاتی رو بچسب مابقی بیخیال
ناشناس۱۴۷۶۶۴۲۲:۵۲:۴۱ ۱۳۹۶/۸/۲۸
خطر ناک ترین شکاف در این مقطع تاریخ ما فاصله مدیریت اجرائی کشور با مردم است
رجبعلی نوباغی۱۴۷۹۷۱۱۲:۰۵:۴۷ ۱۳۹۶/۸/۲۹
بنظر من علاوه بر مطالب 5گانه ای که امد موارد ذیل هم شکافهای بسیار عمیقتری را در وحدت ملی ایجاد کرده . -وجود اقا زادها درتمام مدیران کشور از صدر تا ذیل -وجود نوجومی بگیرهای پر توقع وکم کار -وجود رانت خواران دولتی باشبکه های گسترده -کم کاری دولت در ایجاد اشتغال،گرانی،تورم،فساد اداری واجتماعی، -وجود برخی مدیرا ن فاسد در بانکها -عدم برخورد قاطع با اختلاسگران
داریوش۱۴۸۲۳۵۲۰:۳۴:۲۴ ۱۳۹۶/۸/۲۹
بعضی موقعه ها فکرمیکنم عمدی در رد صلاحیت نماینده شورای یزد هست..یا جلوگیری از روز کورش..یا برنامه های صدا سیما یا برخورد با زنان برای ورود به استادیوم....من یک کارگرم ودیپلم هستم..سواد سیاسی ندارم...اما شک کردم .شک کردم به این برخوردها ..این برخوردها باعث قویتر شدن کشورم نمیشود.این برخوردها منافع ملی را تامین نمی کند...پس چرا اینکارها را میکنیم....چرا
تجارت نیوز

پربحث‌های امروز

  1. آقای رئیسی شما خوش شانس بودید!

  2. حاجی بابایی: بودجه ۹۷ یارانه بگیران را قلع و قمع و فقرا را نابود می‎کند

  3. بحران کاغذی/ وقتی تنها کارخانه کاغذ ایرانی تولید نمی‌کند/ باز هم دست به دامان واردات / محموله‌ای در راه است

  4. براي پشيماني کمی زود نيست؟

  5. وزیر کار خبر داد:‌ ورود سالانه یک میلیون نفر به بازار کار

  6. نباید در تسویه با سپرده گذاران موسسات مالی–اعتباری نوع تازه ای از کلاهبرداری شکل بگیرد

  7. آقای رئیس جمهور! «مدیران آویزان» را برکنار کنید

  8. حقه عجیب روس‌ها در اصفهان!

  9. سی‌ان‌بی‌سی: بیت کوین؛ سرمایه گذاران را ثروتمند کرده است

  10. جنایت در آشپزخانه

  11. نوبخت: رییس جمهوری از افزایش نرخ ارز بسیار مکدر است/ قسم می خورم ماهی حدود هشت میلیون و 700 هزار تومان حقوق می گیرم/ قیمت کنونی بنزین 1200 ارزان تر از فوب خلیج فارس است

  12. بهترین شیوه جلوگیری از سرقت کیف  

  13. ناگفته های مدیر تلگرام پس از مهاجرت به دبی

  14. دیابت و فشارخون را با مصرف این سبزی درمان کنید + اینفوگرافی

  15. درگذشت پیرترین نقاره‌زن حرم امام رضا (ع)

  16. آخرین خبرها از ساخت سریال «فوق لیسانسه‌ها»

  17. گزارش رسانه غربی درباره میزان لابی «منافقین» در آمریکا علیه ایران

  18. محسن هاشمی: 700 مدرسه تهران با طوفان شدید تخریب می‌شوند؛ زلزله که جای خود دارد

  19. عادل الجبیر: ترامپ هنوز به راه‌حل دو کشوری متعهد است/ هیچ فشاری بر عباس نیاورده‌ایم

  20. ماجرای دعوای مهران مدیری با تلویزیون  

  21. خودکشی نماینده کنگره آمریکا در پی رسوایی جنسی

  22. دستگیری ۲۷۵ قاچاقچی در پاتک پلیس پایتخت

  23. خودروهای میلیاردی برای سوپرپولدارها

  24. موگرینی اروپا را افشا کرد

  25. موسوی: نحوه اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها باید اصلاح شود/حاجی بابایی: لایحه بودجه ۹۷ سبب نابودی فقیر می‌شود

پربحث‌های دیروز

  1. چرخش در سیاست یارانه‌ای دولت با عبور از انتخابات/ سال 95: درآمد 3 میلیون هم نمی‌تواند، ملاک حذف باشد/ آذر 96: فقط به افراد شناسایی شده یارانه می‌دهیم

  2. بلاتکلیفی ثبت سفارش و هدیه میلیاردی دولت به دلالان و واردکنندگان خودرو

  3. ماجرای درگیری لفظی نمایندگان با عیسی کلانتری به روایت یک شاهد عینی

  4. هر همایش حسام‌الدین آشنا ۱۱۳ میلیون تومان خرج دارد

  5. کیهان خطاب به هنرمندان: به عوارض خروج از کشور معترض شده اید که فقط 8درصد مردم با آن سروکار دارند؟

  6. رازی که موگرینی فاش کرد/ جمله‌ای که به درخواست ایران در برجام آمد+ توضیح عراقچی

  7. حداد عادل: بودجه‌های مؤسساتی که من در آنها هستم کارشناسی شده است

  8. عذرخواهی علی کریمی برای حمایت از حسن روحانی در انتخابات   

  9. محسن هاشمی: ترافیک تهران از داعش خطرناک‌تر است

  10. فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیاء: از دولت 30 هزار میلیارد تومان طلب داریم / برای بازسازی سوریه آمادگی داریم

  11. ناگفته های زندگی قاتل ستایش/ او در 14 سالگی با یک زن رابطه جنسی کامل داشته است

  12. نگهداری هواپیمای ایران ایر در حیاط خانه یک تهرانی  

  13. بی‌کیفیت ترین خودروهای داخلی/ خودروسازان سوار بر بی‌کیفیت‌ها می‌تازند!

  14. دولت به جای درخواست کمک هزینه های جاری خود در بودجه ۹۷ را کاهش دهد/ بودجه برخی طرح‌ها کورکورانه زیاد شد

  15. ادعای موگرینی: امروز رازی را درباره درخواست ایران در برجام افشا می‌کنم

  16. ماجرای حذف یارانه ۳۰ میلیون نفر از ثروتمندان به نفع کمیته امداد

  17. ۶۰۰ میلیارد عوارض خروج سال گذشته کجا هزینه شد

  18. پاسخ سید حسن به حواشی بودجه دفتر نشر آثار امام

  19. ۷۰۰ میلیارد عوارض خروج کجا هزینه شد؟

  20. قوه قضائیه و دو اقدام قابل ستایش

  21. اردوغان: قدس خط قرمز ماست/ /آنها فراتر از یک کشور رفتار می کنند، درحالی که اسرائیل اصلا کشور نیست

  22. رونمایی از چند پرونده جدید قاچاق و پشت پرده قاچاق خودروهای لوکس/ واردات 600 خودرو پورشه و بنز به نام "مریم دو سر دهلیز"/ تبانی سازمان یافته سلطان قاچاق تجهیزات پزشکی

  23. پیشنهاد فرماندار تهران: مکانی برای تجمعات اعتراضی تعیین شود

  24. ترافیک سنگین جاده چالوس؛ روزگاری که حتی پیکان خلق نشده بود!  

  25. عکس/ اخم روحانی در نشست اضطراری استانبول

پربحث‌های هفته

  1. افزایش عجیب عوارض خروج از کشور/ سفر اول 220 هزار تومان، سفر دوم 330 و سفرهای بعدی 440 هزار تومان

  2. مشاور رییس برنامه و بودجه در واکنش به انتقادات از افزایش ۳ برابری عوارض خروج از کشور: پول ندارید، سفر خارجی نروید

  3. نوبخت: با قیمت کنونی بنزین نمی توانیم به سقف برسیم/ قیمت بنزین می تواند به بالاتر از ۱۵۰۰ تومان هم برسد

  4. زمزمه بنزين 1500 توماني از دی ماه

  5. روایت نوبخت از سازوکار شناسایی سه گروه یارانه بگیر/یارانه کسانی که اعلام نیاز کنند حذف نمی‌شود/فعلاً افزایش قیمت حامل‌‌های انرژی قطعی نیست/ برگشت منابع حاصل از اصلاح قیمت‌ها به مردم

  6. صادقی؛ فساد؛ سکوت

  7. واکنش واعظی به افزایش عوارض خروج از کشور: درآمد افزایش عوارض برای اقشار کم درآمد هزینه می‌شود

  8. از فروش هویج آمریکایی ۹۰هزار تومانی و تمشک‌ 480 هزار تومان تا اجناس سوپرلاکچری در فروشگاه شهرداری +عکس

  9. در لایحه بودجه ۹۷ افزایش حقوق کارکنان ۱۰ درصد در نظر گرفته شد

  10. درباره سه برابر شدن عوارض خروج از کشور؛ برای دریافت عوارض نوع سفر مدنظر قرار بگیرد/ دولت همه مسافران را به یک چشم نگاه نکند/ وعده احیای گردشگری شعار بود

  11. تاوانی که باید برای سفر بپردازیم/ حکایت ما و ثبت نام خودرو/ با نخبگان چنین نکنید

  12. چک سفید امضای دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زنگنه گرانی را تکذیب نکرد: افزایش قیمت بنزین در بودجه دیده شده

  13. باور کنید اینجا تهران است  

  14. واکنش سید حسن خمینی به انتقادها از بودجه موسسه امام: نقدها پديده‌ای مبارک است/ امثال من را نيز از خطا و خطر مصون می‌دارد

  15. جزئیات لایحه بودجه‌۹۷/ از حذف گسترده یارانه بگیر، افزایش قیمت آب و قیمت خرید سربازی تا افزایش 10درصدی حقوق و بودجه عمرانی و اشتغال

  16. آقای رئیسی شما خوش شانس بودید!

  17. چرخش در سیاست یارانه‌ای دولت با عبور از انتخابات/ سال 95: درآمد 3 میلیون هم نمی‌تواند، ملاک حذف باشد/ آذر 96: فقط به افراد شناسایی شده یارانه می‌دهیم

  18. عکس / مالیات یا عوارض خروج از کشور در برخی کشورها

  19. خداحافظی رضا صادقی با حسن روحانی  

  20. وامهای کلان آقازاده ها و مقامات باعث ورشکستگی موسسات مالی- اعتباری شد

  21. توافق ۵عضو کابینه برای افزایش تعرفه خودرو/ سقف تعرفه ۱۵۰درصد می‌شود

  22. دلار رکورد سال را شکست/ هر دلار ۴۲۲۰ تومان/ بازاری که بر خلاف اظهارات سیف به آرامش نمی رسد+جدول

  23. اینفوگرافی؛ نهادها و موسسات وابسته به چهره‌های مذهبی و سیاسی چه سهمی از بودجه ۱۳۹۷دارند؟

  24. گزارش روحانی از بودجه ۱۱۹۴ تریلیونی سال ۹۷: حذف بخشی از یارانه بگیرها/ دنبال اصلاح قیمت‌ها هستیم/ انتقاد از تصویب ردیف های دریافت بودجه توسط دو برادر یا پسرعمو!/ ریشه مسکن مهر غلط بود

  25. اخبار سرکاری سود سهام عدالت و بازی با اعصاب مردم

آخرین عناوین