دولت جسارت تصمیم‌های سخت را ندارد/نمی‌توان به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست

گروه اقتصادی الف،   3960822148 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
دولت جسارت تصمیم‌های سخت را ندارد/نمی‌توان به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست

محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، معتقد است قفل کنونی اقتصاد ایران، نبود تقاضاست و این یعنی تقاضای مؤثر (تقاضایی که پشتوانه بنیه خرید دارد) در اقتصاد کافی نیست که بتواند سرمایه‌گذاری‌های جدید را جواب‌گو باشد.

بهکیش می گوید: دولت باید جسارت به خرج دهد تا تصمیماتی برای به‌حرکت‌درآوردن اقتصاد در پیش بگیرد. اعتماد بین دولت و سرمایه‌گذاران بعد از افزایش موقت پس از برجام، رو به کاهش نهاده و علت هم آن است که دولت‌ها هرگز به بخش خصوصی اعتماد نداشتند و خیلی‌ها را نامحرم می‌دانستند و به دلایلی ذی‌نفوذان نمی‌گذارند این حلقه بسته شکسته شود.
 
این اقتصاد دان گفتگویی با شرق انجام داده است که در ادامه می خوانید:

ایران به‌علت دورماندن از فضای جهانی نیاز به یک به‌روزرسانی دارد. اغلب کارشناسان معتقدند که باید برای این تغییرات به سراغ سرمایه‌گذاری، به‌ویژه سرمایه‌گذاری خارجی رفت. در این میان کارشناسانی هم هستند که نسبت به جذب سرمایه‌های خارجی در شرایطی که بستر آن فراهم نیست، انتقاد می‌کنند و معتقدند که این ارزها به بیراهه می‌روند و صرفا کشور را بدهکار خواهند کرد. این حجم از بدهکاری به کشورهای دیگر در شرایطی که احتمال هدررفت این منابع وجود دارد، درست است؟
در ٤٠، ٥٠ سال گذشته جذب سرمایه‌گذاری خارجی به‌عنوان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی FDI (Foreign direct investment) تقریبا نداشته‌ایم. آنچه کشورها از سرمایه‌گذاری خارجی استفاده می‌کنند فقط فاینانس و مسئله مالی نیست؛ مدیریت، تکنولوژی، دسترسی به بازار و دسترسی به منابع مالی هم می‌آورد. تقریبا در ٥٠ سال گذشته ما همواره با شمار محدودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی روبه‌رو بودیم.

حتی قبل از انقلاب که در ١٠ سال آخر پول فراوان داشتیم و احتیاج به سرمایه‌گذاری خارجی نبود، باز هم مسئولان کشور از دید مالی نگاه می‌کردند، نه تکنولوژی و مدیریت. آنچه در ٥٠ سال گذشته در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی رخ داده، در نفت و گاز به‌صورت فاینانس و تأمین مالی بوده؛ یعنی به‌نوعی از خارجی‌ها پول قرض کردیم و درمقابل تضمین‌های دوگانه و سه‌گانه دادیم تا سرمایه‌گذاری که وام داده از بابت برگشت پولش خیالش راحت شود، اما سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یعنی سرمایه‌گذار خارجی با سرمایه‌گذار ایرانی شریک شود و تعهدات خودش را بر اساس شرایط در زمینه تکنولوژی، مدیریت و دسترسی به بازار به علاوه فاینانس داشته باشد که ما چنین شیوه‌‌ای نداشتیم.

کشور ما به FDI نیاز دارد. منابع مالی کمابیش داشته‌ایم. الان هم در صندوق توسعه تا حدی پول هست. باید ببینیم اقتصاد چقدر می‌تواند پول جذب کند و دوم اینکه با این پول چه خواهیم کرد. در شرایط کنونی تمایل سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری مستقیم (FDI) در ایران به دلیل تحریم‌ها و سنتی که در سرمایه‌گذاری خارجی در ایران بوده، وجود ندارد. فقط به‌نظر می‌رسد همکاری سرمایه‌گذاران خارجی در بخش خودرو نوعی مشارکت بوده، اما به دلیل محرمانه‌بودن قراردادها، دقیقا ‌نمی‌دانیم قرارداد چگونه است. اینکه گفته شد درصدی از تولید را مجبور خواهیم کرد صادر کند، بعید می‌دانم عملی شود، چون قیمت‌ها در داخل معمولا خیلی بالاتر است و هیچ تولیدکننده‌ای علاقه ندارد جنسی را به‌عنوان صادرات در جایی ارزان‌تر بفروشد. به دلیل بالابودن تعرفه‌ها به بهانه حمایت از تولید داخلی، اتومبیلی که اینجا تولید می‌شود دو تا سه‌برابر قیمت در بازار بین‌المللی است.

وقتی شما تعرفه می‌گذارید، قیمت داخل را نسبت به بیرون حداقل به همان نسبت‌ گران می‌کنید. تازمانی‌که قیمت‌ها در داخل بیشتر از قیمت‌های بین‌المللی است تولیدکننده به‌هیچ‌وجه به صادرات رغبتی نخواهد داشت. کشور ما در حال حاضر گرفتار محدودیت مردم در خرید کالا و خدمات است، مصرف خصوصی و دولتی کوچک شده و امکان تولیدمان همین الان بیش از تقاضای مؤثر (تقاضایی که پشتوانه بنیه خرید دارد) است. بر اساس آماری که دکتر نیلی، دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقتصادی و دبیر ستاد هماهنگی اقتصادی، منتشر کرد، تقاضای داخلی ما اکنون به سال‌های ٨١-٨٠ شمسی؛ یعنی ١٥ سال قبل برگشته است. این در حالی است که تولید افزایش یافته. از طرف دیگر اکثر کارخانه‌ها و دفاتر تجاری با حدود ٥٠ درصد ظرفیت کار می‌کنند؛ یعنی ٥٠ درصد ظرفیت خالی دارند. چرا باید در چنین شرایطی سرمایه‌گذاری کرد؟

به‌همین‌دلیل سرمایه‌گذاری که منجر به افزایش تولید شود هم تقاضایی ندارد؟
همین‌طور است. مگر زمینه‌هایی باشد که تقاضایش در داخل تأمین نمی‌شده و کالایی بوده که وارد می‌شده است. مثل یک‌سری از داروها که اگر تکنولوژی‌اش باشد، به جای واردکردن می‌توانیم تولید کنیم. می‌خواهم بگویم قفلی که در اقتصاد داریم، نبود تقاضاست. رکود در اقتصاد در تقاضاست نه در تولید. کالا تولید می‌شود اما در انبار می‌ماند. تقاضای مؤثر در اقتصاد کافی نیست تا بتواند سرمایه‌گذاری‌های جدید را جواب‌گو باشد. بنابراین از دو طرف در سرمایه‌گذاری مشکل داریم؛ اول، برای تولید بیشتر در داخل تقاضا نداریم و دوم، سرمایه‌گذار با شرایط حاکم در دنیا حاضر به مشارکت در ایران نیست.

مثلا پژو به دلایل خیلی خاص سیاسی در ایران مشارکت می‌کند و پول هم نمی‌آورد. در اروپا تکنولوژی اتومبیل‌های بنزینی در حال کهنه‌شدن است و تا هفت، هشت سال دیگر در اروپا تولیدات باید به سمت ماشین‌های دوگانه‌سوز و الکتریکی برود، یعنی تکنولوژی کاملا متفاوت. به نظرم فرانسوی‌ها خیلی با ذکاوت کار می‌کنند و چیزی را که کم‌کم کنار می‌گذارند، به ما می‌دهند. درواقع برای یک تکنولوژی که از بازار خارج می‌شود در ایران پایگاهی برای ١٠، ١٥ سال آینده خود ایجاد کرده‌اند. اکنون سرمایه‌گذاران خارجی به‌علت ریسک بالای ایران به راحتی جذب بازار ما نمی‌شوند. در نتیجه وضعیت بسیار بغرنجی از طرف عرضه و تقاضا به وجود آمده است. اکنون فقط تعدادی برای سرمایه‌گذاری در ایران، در وزارت‌امور اقتصادی و دارایی ثبت‌نام می‌کنند، اما تا آمدنشان خیلی فاصله است. به نظرم نمی‌توان درحال‌حاضر به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست. اگر می‌خواهیم اقتصادمان رشد کند، باید تقاضا ایجاد کنیم و در کنار آن، درآمد افراد را افزایش دهیم. با وضعیتی که در دنیا داریم حتی با کشورهای همسایه هم روابط چندان خوبی نداریم که بتوانیم به‌راحتی کالا صادر کنیم. اکنون زمانی است که باید تصمیمات سیاسی بر اساس نیازهای اقتصاد گرفته شود. در کشور ما همیشه برعکس بوده. تصمیمات اقتصادی بر اساس هدف‌های سیاسی گرفته ‌شده. عملا سیاست‌های اقتصادی دنباله‌رو سیاست‌های سیاسی بوده. به نظرم این روند باید برعکس شود. 


وزارت خارجه چندی است که این موضوع را مطرح کرده. آیا نتوانسته در این راستا، گام بردارد؟
این حرف خیلی گفته شده اما به نظرم در سیاست‌گذاری‌های کلان درست جا نیفتاده. شاید در وزارت خارجه هم تلاش می‌کنند اما اکنون روابطمان با کشورهای همسایه باید دقیقا بر اساس نیازهای اقتصادی تنظیم شود. مثلا هند یکی از کشورهایی است که به نظرم در آینده ایران خیلی نقش خواهد داشت. حداقل ندیده‌ام که در روابط با هند مسائل اقتصادی به جای مسائل سیاسی پررنگ شود. یا هیچ‌وقت در کشورهای آسیای مرکزی نتوانستیم آن‌طور که باید فعال شویم. برعکس ترک‌ها هدفشان بیشتر اقتصادی بوده و بسیار خوب توانسته‌اند در آسیای مرکزی و قفقاز عمل کنند. نمونه‌اش ما اصلا در اجلاس اکو (ایران، پاکستان، ترکیه و تعدادی از کشورهای آسیای مرکزی)، موفق نیستیم. حتی در رابطه با تعرفه‌های ترجیحی که بنا شد این کشورها بین هم داشته باشند، تنها کشوری که نتوانست لیست تعرفه را بدهد، ایران بود. 


چرا؟
چون مرتب تبلیغ کرده‌ایم که از صنایع حمایت می‌کنیم. اگر بخواهید تعرفه ترجیحی را بپذیرید، یعنی حمایت را از روی صنایع کم کرده یا برمی‌دارید. درباره تعرفه ترجیحی با ترکیه، اگر بخواهیم کالایی به ترکیه صادر کنیم، در مقابل هم ترکیه می‌خواهد کالایی به ما صادر کند. مذاکرات به این صورت خواهد بود که بگوییم تعرفه‌ات را پایین بیاور تا فلان کالا را که الان نمی‌توانیم به ترکیه صادر کنیم، بتوانیم صادر کنیم، در مقابل ما هم برای ترکیه باید این کار را انجام دهیم و تعرفه‌مان را کم کنیم.

این یک‌جور بده‌بستان است. امتیاز می‌دهیم، امتیاز می‌گیریم، اما دیدید که چقدر نساجی‌ها سر توافق تعرفه ترجیحی، سروصدا کردند و دولت را تحت فشار گذاشتند که قرارداد اشتباه بوده و کارخانه ما تعطیل می‌شود. به‌هرحال وقتی یک‌سری کارخانه که بیشتر به درد کشور می‌خورند راه بیفتند، یک‌سری کارخانه‌ها که خیلی مزیت ندارند مجبور هستند تعطیل شوند. در اقتصاد اصطلاحی داریم؛ «ناهار مجانی وجود ندارد»، یعنی هر چیزی در اقتصاد هزینه‌ای دارد. ما تابه‌حال صادرکننده عمده نبوده‌ایم و نمی‌دانیم برای این کار چه هزینه‌ای را باید بپردازیم.


این هزینه‌ها در چه بخش‌هایی باید انجام شود؟
به‌هرحال باید صنایع یا خدماتی که کمتر سودآور هستند و مزیت کمتری دارند، تعطیل شوند. البته نه اینکه کاملا تعطیل شوند. دولت باید به سراغشان برود و کمک کنند که خط تولیدشان را عوض و کالا دیگری تولید کنند؛ زمین، آب، برق، نیروی مهندس، تجربه و... دارند که سرمایه‌گذار به آنها نیاز دارد اما کالایی که تولید می‌کنند سودآور نیست. دولت باید به تغییر خط تولید آنها بپردازد نه اینکه به بهانه اشتغال کارگران در آنها، از کالای غیرسودآور آنها حمایت کند.

دولت باید این جسارت را داشته باشد که چنین تصمیماتی بگیرد. البته شاید برخی از صنعتگران از تعطیلی خوشحال شوند و زمین را تغییر کاربری دهند و برج بسازند. نباید اجازه دهیم این اتفاق بیفتد. از دید من هیچ راهی نداریم جز اینکه روی صادرات کار کنیم. صادرات اگر راه بیفتد، هم‌زمان تولید راه می‌افتد و جامعه پول بیشتری خواهد داشت و می‌تواند بیشتر و بهتر خرید کند. همه کشورها همین راه را رفته‌اند. الان ترکیه اقتصادش به اندازه اقتصاد ماست. تولید ناخالص داخلی ایران، ترکیه و کره‌جنوبی در سال ١٣٥٧ تقریبا مانند هم بود. ترک‌ها روی صادرات کار کردند و اکنون بیش از ٢٠٠ میلیارد دلار صادرات دارند. صادرات ما کمتر از ٥٠ میلیارد دلار است که ٣٠ میلیارد دلارش فقط مربوط به نفت و گاز است!


اشاره کردید که دولت باید جسارت به خرج بدهد. چرا دولت این‌قدر محافظه‌کار است؟
بررسی‌های اقتصادی نشان می‌دهد سیاست‌های ما به درستی کار نمی‌کند. من بعد از برجام خیلی خوشحال بودم و در مصاحبه‌ها هم گفتم برجام بزرگ‌ترین اتفاقی بود که افتاد، اما باز هم کاری کردیم که همه را علیه خودمان تحریک کردیم. یک‌سری کارها نباید انجام شود. اینکه الان چه کسی به‌حق است یا نیست مهم نیست، مهم این است که اگر برخی کارها را انجام دهیم، موجی علیه ما ایجاد می‌شود. اروپایی‌ها پشت برجام ایستاده‌اند، اما نباید گول بخوریم. اروپایی‌ها بر اساس اصول خودشان پشت برجام هستند، اما در مسئله حقوق بشر اروپایی‌ها سخت‌گیرتر از آمریکایی‌ها هستند و اگر مسئله حقوق بشر رو بیاید، بیشتر از آمریکایی‌ها علیه ما خواهند بود.

در بین هم‌پیمانان ما هم باید توجه کنیم الان بیشترین منابع چین در آمریکاست یا روسیه بزرگ‌ترین صادرکننده نفت است و مجبور است با غرب کنار بیاید. بنابراین آنها هم ممکن است به طرف غرب متمایل شوند. در نتیجه باز هم تأکید می‌کنم مسائل اقتصادی ما دنباله‌رو مسائل سیاسی‌مان بوده و باید برعکس شود. شک دارم این اتفاق بیفتد، اما اگر قرار است این روال تغییر کند، از دید منِ کارشناس اقتصاد باید در روال اصلی، تغییر ایجاد شود.

این روال اصلی هم مسئله سرمایه‌گذاری خارجی نیست. مسئله این است که در دنیا بتوانیم کالا بفروشیم. تا ١٥سال قبل در سوپرمارکت‌های اروپا  مواد غذایی ایرانی زیاد دید می‌شد، خیارشور، ترشی، رب و...  امروز حتی یکی از این اقلام را نمی‌بینید، چون آن‌قدر علیه ما تبلیغ کرده‌اند که کسی که می‌خواهد این مواد را بخرد، منصرف می‌شود. در نتیجه خیلی از تولیدکننده‌های ما در ترکیه برچسب ترکیه را می‌گذارند و محصول خود را صادر می‌کنند. یعنی این تبلیغات حتی بر مواد خوراکی ما هم تأثیر داشته است.

در چنین فضایی نمی‌توانیم صادرکننده شویم و منابع نفتمان روز‌به‌روز کاهش خواهد داشت. باید بیشتر هدف‌ها را اقتصادی کنیم تا جامعه را نجات دهیم. اصلا تن به رقابت نمی‌دهیم و همه انحصار است. مخابرات و خودرو و دخانیات همه انحصار است. انحصار در اقتصاد هم به معنی قیمت بالاتر است. مدام می‌گوییم وابستگی به نفت را کم خواهیم کرد اما بیشتر شده. رشد تولید ناخالص داخلی بسیار متوسط و پایین است. اعتماد به دولت بعد از برجام خیلی بالا رفت، اما الان رو به کاهش است. بین سرمایه‌گذاران هم می‌بینم که اعتماد به دولت و کارهایش رو به کاهش است. دولت هم حرکتی نمی‌کند، شاید موانعی دارد که اجازه نمی‌دهند انجام شود. 

به‌خاطر عدم سیاست‌گذاری درست است؟
به نظرم چون به بخش خصوصی اعتماد نداشتند و خیلی‌ها را نامحرم می‌دانستند، در نتیجه کار به دست عده‌ای افتاد که کاردان نبودند و انحصاری نیز عمل کردند و به همین علت هم فساد ایجاد شد. سه عامل فساد، غیررقابتی‌بودن و تأمین مالی گردن اقتصاد را گرفته و نمی‌گذارد نفس بکشد. شاید تصمیم به خارج‌شدن از این وضعیت وجود داشته باشد اما گروه‌های ذی‌نفوذ آن‌قدر قوی شده‌اند که دولت نمی‌تواند از آن بیرون بیاید. یک‌جا باید این دور بسته را بشکنند که به نظرم دولت روحانی انرژی چنین کاری را ندارد.

چه کسی می‌تواند این کار را بکند؟ 
باید سراغ رهبری یا کسانی رفت که قدرت بیشتری دارند.


اشاره کردید اعتماد به دولت از طرف سرمایه‌گذاران بعد از برجام رو به کاهش است. منظورتان سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی بود؟
سرمایه‌گذاران خارجی که اصولا می‌ترسند به ایران بیایند. می‌گویند دلمان می‌خواهد ببینیم چه خبر است همان‌طور که همه یکباره لشکرکشی کردند و آمدند اما خیلی‌هایشان چون نمی‌توانند با آمدن به ایران ویزای آمریکا بگیرند، منصرف شده‌اند. به هر حال آمریکایی‌ها یک‌سری قدرت‌ها دارند که ما نمی‌توانیم به راحتی مبارزه کنیم. شاید خوشمان نیاید اما باید به‌عنوان واقعیت در دنیا بپذیریم و خودمان را قدرتمند کنیم که نتوانند این کار را انجام دهند. به نظرم قدرتمند امروز هم دیگر قدرتمند نظامی نیست. قدرتمند اقتصادی است. الان قدرت نظامی چین نیست که با آمریکا مواجهه می‌کند، قدرت اقتصادی‌اش است.

روسیه ضعیف‌تر از چین است در حالی‌ که قدرت نظامی قوی‌تری از چین دارد، اما چون قدرت اقتصادی‌اش ضعیف‌تر است به اندازه چین نمی‌تواند به آمریکا فشار بیاورد. امروز قدرت، قدرت اقتصادی است و این یکی از اشتباهاتی است که هنوز در کشور تصور می‌کنیم قدرت نظامی است که حرف اول را می‌زند. باید با سازوکار امروز دنیا، اقتصادمان را قوی کنیم و در تعامل با دیگران باشیم نه با اقتصاد بسته نمی‌توانیم اقتصاد قدرتمند درست کنیم.

دوران اتحاد شوروی و اقتصادهای بسته، گذشته. باید با تعامل با دیگران اقتصادمان را تقویت کنیم و بعد به سمت یک نوع سوسیالیسم برویم که بتوانیم رفاه هم بیاوریم. اما اول باید اقتصاد حرکت کند. باید همه تشویق شوند که کمتر مصرف كرده و بتوانند تولید کنند تا کار و اشتغال ایجاد و کالایی قابل فروش تولید شود نه اینکه از ترسشان تعرفه‌ها را بالا نگه دارند. 

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

۲۹ دی ۱۳۹۶اصرار بر اشتغالزایی با یک روش غلط تکراری
۲۹ دی ۱۳۹۶درآمد دولت از محل حذف یارانه نقدی پردرآمدها چقدر است؟
۲۷ دی ۱۳۹۶بروز غیرمجازها در آینده ممکن است؟
۲۷ دی ۱۳۹۶ پیش بینی روند رو به رشد اقتصاد ایران/ دولت: اقتصاد ایران پتانسیل رو به جلو دارد؛ نسخه آن تهیه شده است
۲۷ دی ۱۳۹۶طرح جدید نمایندگان برای ممانعت از انتصاب دوتابعیتی‌ها در دولت
۲۶ دی ۱۳۹۶حجم اعتبار حقوق و مزایای کارمندان مهم‌ترین بخش غیرشفاف بودجه/ مدیرانی ۲۵ میلیونی که ۸۰۰ میلیون تومان پاداش می‌گیرند/ ملاک تعیین دستمزد و حقوق چیست؟
۲۵ دی ۱۳۹۶لاریجانی با اشاره به اظهارات ترامپ: به سمت توحش مدرن سوق می رویم
۲۵ دی ۱۳۹۶توصیه مجلس به دولت: در حذف یارانه‌بگیران شتاب نکنید
۲۵ دی ۱۳۹۶جهانگیری: کشور با مسائل و تنگناهای مختلفی روبرو است/ راهکار، راه اندازی گفت‌وگوی ملی است
۲۵ دی ۱۳۹۶امیری: حق اظهارنظر برای دولت در همه مراحل رسیدگی به بودجه در مجلس وجود دارد
۲۴ دی ۱۳۹۶انتقاد رئیس کمیته امداد از دولت
۲۴ دی ۱۳۹۶نامه ۲۰۲ نماینده به سران قوا برای رفع مشکلات معیشتی مردم

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۴۳۱۶۱۱۵:۴۳:۰۵ ۱۳۹۶/۸/۲۲
تا زمانی که اقتصاد ما خصولتی و خصومتی باشد نباید به پیشرفت و سرمایه گذاری امید داشت!
ناشناس۱۴۴۷۴۸۱۲:۵۶:۳۵ ۱۳۹۶/۸/۲۴
همه ما باید دستهایمان را بالا ببریم و اعلام نماییم که نتوانستیم جامعه را بصورت علمی و اصولی مدیریت کنیم
حامد۱۴۷۶۹۷۰۰:۰۹:۴۰ ۱۳۹۶/۸/۲۹
دولت فاقد مغز كارشناسي است و ترجيح ميدهد با افراد مستقل و بي حاشيه كار نكند. فعلا نيز براي برخي از اعضاي آن دنيا به كام است و قصد تصميمات اساسي ندارند.
ناشناس۱۵۰۵۶۲۲۳:۵۱:۳۱ ۱۳۹۶/۹/۳
توزیع عادلانه درامد قدرت خرید اکثریتی که دیگر مصرف کننده نیستند را به انها بر میگرداند که منجر به چرخش تولید میشود و هر چه بیعدالتی بیشتر گردد سیر مهاجرت وهمزمان خروج سرمایه با سیر تصاعدی که در پیش میگیرد خلا غیر قابل جبرانی را برای ان مردم خواهد گذاشت که این دشت خشک شده را نمیتوان ابیاری کرد
دیجی استایلملاصدرامادیران

پربحث‌های امروز

  1. کاهش ۱۰۰۰ میلیارد تومانی بودجه صدا و سیما

  2. از واکنش به رونمایی از کشتی مطلا تا ماجرای بانوی والیبالیستی که پای حجابش ایستاد و بایکت شد  

  3. تولید بنز در ایران از اوایل سال ۹۷

  4. افشای پُشت‌پرده جوسازی برای گرانفروشی مسکن /معاون آخوندی: اطمینان می‌دهم جهش‌های قیمتی نخواهیم داشت

  5. علم‌الهدی: سطح معیشتی طلاب باید افزایش یابد

  6. محسن رضایی: اینکه می‌گویند پول ملت ایران را در سوریه و عراق خرج می شود یک دروغ بزرگ و شاخ دار است

  7. مصائب خرید خودروهای چینی در بازار ایران

  8. توضیح مجری تلویزیون درباره شایعات مطرح شده درباره بیماری‌اش

  9. حقوق و مزایای کارکنان و بازنشستگان تغییر می‌کند

  10. بدهی خارجی ایران از مرز ۱۱ میلیارد دلار فراتر رفت + سند

  11. روایتی از مردانی که در پلاسکو آسمانی شدند+ تصاویر

  12. تعداد میلیاردرهای (دلاری) دنیا چند نفر است؟ + نقشه پراکندگی

  13. پارازیت‌ تاثیری بر بارندگی دارد؟

  14. سوخت سمی سانچی در حال نشت به دریاست

  15. عکس/ شعاری زیبا روی پیراهن بازیکن سایپا

  16. شکایت بانک مرکزی از موسسه اروپایی برای آزادسازی ۴.۹میلیارد دلار پول ایران

  17. واکنش پاپ به مسئله سوء استفاده جنسی کشیش‌ها در شیلی/ تهمت است

  18. دانش آموزان از سال آینده "کتاب شهید حججی" را می‌خوانند

  19. دولت روحانی در ۴.۵ سال ۸۱۰ هزار میلیارد تومان نفت فروخت

  20. عکس/ آب‌تنی پوتین در حوضچه روباز در دل یخ

  21. چرا آتش سانچی خاموش نشد

  22. مسعود کیمیایی تحت عمل جراحی قرار گرفت

  23. فست فودهای ایرانی کدامند؟

  24. معاون وزیر کشور: ریشه‌ اعتراضات باید تحلیل دقیقی شود/ صرف اشاره به عوامل خارجی کافی نیست

  25. یک توصیه؛ سونا داغ را از دست ندهید

پربحث‌های دیروز

  1. پزشکیان: حقوق‌های نجومی را مجلس مصوب کرده و شورای نگهبان نیز به آن رای داده/ اگر برجام نبود هر روز یک هزار میلیارد تومان ضرر می‌کردیم/ بودجه 97 را بخاطر وضعیت آن واقعا روی هوا می‌بندیم

  2. واکنش غرویان به اظهارات آیت الله مصباح درباره سخنان روحانی

  3. قیمت دلار به 4500 تومان رسید/ سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از سوداگران و ترامپ خوشحالند/ ارز بهمن و اسفند ارزان می‌شود

  4. حفاظ آهنین برای دولتی ها در مجلس

  5. سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از ترامپ خوشحالند

  6. واکنش علم الهدی به اتهام دخالت در اغتشاشات اخیر: موج اعتراضات از تهران آغاز شد نه مشهد/ برخی بجای ریشه یابی، به سند سازی مشغولند

  7. تسلیت وزیر راه در پی شهادت دریانوردان کشتی سانچی

  8. ایجاد یک پیام رسان بومی با امکانات مشابه تلگرام

  9. تایلندی ها به اندازه صادرات نفت ایران،از فروش این حیوان درآمد دارند!

  10. هرگز "برنج پخته‌شده مانده" را مصرف نکنید

  11. مذاکره با سپاه برای پرواز هواپیمای باروری ابر

  12. دلار به مرز ۴۵۰۰ تومان رسید

  13. دومین سالگرد اجرایی شدن برجام و ادامه فضای ابهام و بلاتکلیفی/ ترامپ بدنبال بازنویسی یکجانبه توافق هسته‌ای است

  14. شادی دلار تمام می‌ شود!

  15. رئیس سازمان پدافند غیرعامل: تلگرام دنبال براندازی نظام بود / نرم‌افزارهای موبایل 16 مورد اطلاعات ما را بیگانگان می‌دهند

  16. نرخ بیکاری در کدام استان‌ها بیشتر و در کدام استان‌ها کمتر است؟  

  17. بازیگران ایرانی که به ملیت خود افتخار نمی کنند!

  18. سرعت نجومی قیمت برخی خودروهای وارداتی/ ‌BMW 7 یک میلیارد و سیصد!

  19. سوء استفاده از اعتماد مردم در برخی پمپ بنزین‌ها  

  20. در دومین سال تولد برجام خبری از جشن تولد نیست!!!

  21. تصویب طرح‌ترافیک جدید تهران در شورای ترافیک/ زمان اجرای طرح، شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶:۳۰ الی ۱۹/ اجازه تردد در طرح، حداکثر برای ۱۰۳ هزار خودرو

  22. واکنش سردار سلیمانی به آتش زدن پرچم ایران  

  23. دخترخردسال مردی که از قصاص نجات یافت: خدا را شکر که عید،آجیل می خریم

  24. پاسخ سازمان زندان‌ها به ادعای محمود صادقی درباره خوراندن قرص به بازداشتی‌ها

  25. اجرای‌حکم‌ قطع‌ دست‌ یک‌ دزد

پربحث‌های هفته

  1. حقوق های نجومی در سال ۹۷ افزایش پیدا نمی کند/ افزایش حقوق وزرا و نمایندگان مجلس ممنوع شد/ افزایش ۱۸ درصدی حقوق‌ کارمندان

  2. جزئیات اختلاس در شرکت ملی نفت/کارمند ساده‌ای که 100 میلیارد تومان به جیب زد و گریخت

  3. نامه جوان زلزله زده به مدیری/ ما بی غیرت نیستیم، تو فکر پولت باش

  4. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  5. "سانچی" غرق شد/ مرگ همه خدمه نفتکش ایرانی/ امکان خارج کردن اجساد دریانوردان وجود ندارد/ اسامی جانباختگان

  6. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  7. نقد مردم‌شناسانه به برخورد چینی‌ها با نفتکش ایرانی/تاریخ، در کشور ما بی اهمیت است

  8. حجم اعتبار حقوق و مزایای کارمندان مهم‌ترین بخش غیرشفاف بودجه/ مدیرانی ۲۵ میلیونی که ۸۰۰ میلیون تومان پاداش می‌گیرند/ ملاک تعیین دستمزد و حقوق چیست؟

  9. روحانی: آثار برجام الی یوم‌القیامه از بین نمی‌رود/ به مردم باید احترام گذاشت؛ نباید به هر که خیابان آمد و مطالبه ای داشت، توهین کرد و اتهام بست/ فضای مجازی با فیلتر درست نمی‌شود

  10. جادوی پول و بانک - 12 | صمصامی: بانک، اسلامی نمی‌شود؛ انگار کن «ذبح اسلامی خوک» + ارائه مدل و امکان پرسش و پاسخ

  11. تذکر 24 نماینده به روحانی درباره نقد امام زمان (عج)/ به جای نقد معصومان به حل بیکاری و جلوگیری از اعمال تحریم‌های جدید بپردازید

  12. مجید قصابی اروجی، کاپیتان، در نفتکش سانچی  

  13. واکنش به اظهارات اخیر روحانی درباره جواز «انتقاد از معصومین»: اینکه گفته شود معصوم و امام هم قابل نقد هستند نادرست است/ معنا ندارد عقاید شیعه را مورد هجمه قرار دهیم

  14. لحظه اعلام خبر درگذشت ملوانان کشتی نفتکش سانچی به خانواده هایشان  

  15. پایان تلخ یکی از نادرترین اتفاقات دریایی/ خدمه در ساعت اولیه سانحه فوت کرده بودند/ درخواست اعلام عزای عمومی و شهید محسوب شدن دریانوردان

  16. تلگرام رفع فیلتر شد/ کندی تلگرام پس از هجوم کاربران

  17. دلار 4450 تومان شد/ سیف: نرخ ارز ثبات نسبی داشته/ خوشحالی صرافان از افزایش قیمت ها؛ بازار سورپرایز شده!

  18. خبره ورزشی بدون هیچ‌گونه سابقه / نگاهی به انتخاب رییس جدید کمیته ملی المپیک

  19. افزایش پلکانی حقوق کارکنان دولت در سال ۹۷

  20. واکنش شدیداللحن عضو ارشد جامعه مدرسین به صحبت‌های روحانی درباره نقد پیامبر

  21. اعدام؛ سرنوشت پسری با اعمال شیطانی

  22. آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه‌ی دولت و ملت را بخوانیم  

  23. خبری امیدبخش در استیفای حق مردم/ دریافت عوارض در آزادراه قزوین به علت ارایه نکردن خدمات ممنوع شد/ مطالبه حقوق مردم توسط دادستان مدیران را پاسخگو می کند

  24. ابهامات 8 روز تلاش نافرجام برای نجات سرنشینان سانچی/ از نحوه مدیریت بحران تا تناقض گویی مسئولان و کارشکنی چینی ها

  25. ضرغامی: اگر جمله «امام زمان(عج) هم قابل نقد است» را رئیس جمهور قبلی می‌گفت چه می‌شد؟

پربحث‌های امروز

  1. تولید بنز در ایران از اوایل سال ۹۷

  2. افشای پُشت‌پرده جوسازی برای گرانفروشی مسکن /معاون آخوندی: اطمینان می‌دهم جهش‌های قیمتی نخواهیم داشت

  3. محسن رضایی: اینکه می‌گویند پول ملت ایران را در سوریه و عراق خرج می شود یک دروغ بزرگ و شاخ دار است

  4. مصائب خرید خودروهای چینی در بازار ایران

  5. حقوق و مزایای کارکنان و بازنشستگان تغییر می‌کند

  6. بدهی خارجی ایران از مرز ۱۱ میلیارد دلار فراتر رفت + سند

  7. تعداد میلیاردرهای (دلاری) دنیا چند نفر است؟ + نقشه پراکندگی

  8. شکایت بانک مرکزی از موسسه اروپایی برای آزادسازی ۴.۹میلیارد دلار پول ایران

  9. دولت روحانی در ۴.۵ سال ۸۱۰ هزار میلیارد تومان نفت فروخت

  10. بی توجهی به جلسه های دستمزد 6 ماهه کارگری!

  11. روستائیان برای گرفتن وام اشتغال چقدر پول نقد داشته باشند؟

  12. درآمد دولت از محل حذف یارانه نقدی پردرآمدها چقدر است؟

  13. معاون وزیر راه: سال آینده جهش قیمت مسکن نداریم

  14. جیب مزدبگیران منبع مناسبی برای درآمدزایی شهرداری نیست

  15. آیفون های گران قیمت، بلای جان کارگران تولید کننده

  16. روال تغییر کرد/ بخشش جریمه وام‌های "فرشتگان" مشروط شد!

  17. تسویه بدهی ۴۲ میلیون دلاری سریلانکا به ایران

  18. سالی پر از فراز و نشیب برای ایرباس

  19. سوییت در شمال شهر تهران چند؟ +جدول

  20. آژیر قرمز در ۹۶ سد کشور به صدا درآمد

  21. ویروس بیکاری در هتل‌ها/ چرا هتل‌ها ارزان نمی‌شوند؟

  22. بازهم افزایش احتمال تعطیلی دولت آمریکا

  23. اعتراض وزارت بازرگانی چین به آمریکا

  24. رقیب نهاوندیان رسما پا به میدان اقتصاد گذاشت!

  25. پیشنهاد اندیشکده آمریکایی برای تغییر حکومت در ایران

پربحث‌های دیروز

  1. پزشکیان: حقوق‌های نجومی را مجلس مصوب کرده و شورای نگهبان نیز به آن رای داده/ اگر برجام نبود هر روز یک هزار میلیارد تومان ضرر می‌کردیم/ بودجه 97 را بخاطر وضعیت آن واقعا روی هوا می‌بندیم

  2. قیمت دلار به 4500 تومان رسید/ سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از سوداگران و ترامپ خوشحالند/ ارز بهمن و اسفند ارزان می‌شود

  3. سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از ترامپ خوشحالند

  4. دلار به مرز ۴۵۰۰ تومان رسید

  5. شادی دلار تمام می‌ شود!

  6. نرخ بیکاری در کدام استان‌ها بیشتر و در کدام استان‌ها کمتر است؟  

  7. سرعت نجومی قیمت برخی خودروهای وارداتی/ ‌BMW 7 یک میلیارد و سیصد!

  8. امارات 36فروند هواپیمای ایرباس 'A380' خریداری می کند

  9. نماینده اصلاح طلب مجلس: پرداخت سود سهام عدالت شاهکار دولت بود

  10. چین: سانچی به پهلوی راست قرار گرفته است/ پدیده غیرمعمولی در اطراف نفت‌کش دیده نمی‌شود

  11. معاون وزیر راه: ناباورانه حتی نتوانستیم به پیکرهای دریانوردان سانچی دست یابیم

  12. ارزش بیت کوین نصف شد

  13. قیمت بنزین در سال ۹۷ پلکانی افزایش نمی‌یابد

  14. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

پربحث‌های هفته

  1. حقوق های نجومی در سال ۹۷ افزایش پیدا نمی کند/ افزایش حقوق وزرا و نمایندگان مجلس ممنوع شد/ افزایش ۱۸ درصدی حقوق‌ کارمندان

  2. جزئیات اختلاس در شرکت ملی نفت/کارمند ساده‌ای که 100 میلیارد تومان به جیب زد و گریخت

  3. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  4. "سانچی" غرق شد/ مرگ همه خدمه نفتکش ایرانی/ امکان خارج کردن اجساد دریانوردان وجود ندارد/ اسامی جانباختگان

  5. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  6. حجم اعتبار حقوق و مزایای کارمندان مهم‌ترین بخش غیرشفاف بودجه/ مدیرانی ۲۵ میلیونی که ۸۰۰ میلیون تومان پاداش می‌گیرند/ ملاک تعیین دستمزد و حقوق چیست؟

  7. جادوی پول و بانک - 12 | صمصامی: بانک، اسلامی نمی‌شود؛ انگار کن «ذبح اسلامی خوک» + ارائه مدل و امکان پرسش و پاسخ

  8. پایان تلخ یکی از نادرترین اتفاقات دریایی/ خدمه در ساعت اولیه سانحه فوت کرده بودند/ درخواست اعلام عزای عمومی و شهید محسوب شدن دریانوردان

  9. دلار 4450 تومان شد/ سیف: نرخ ارز ثبات نسبی داشته/ خوشحالی صرافان از افزایش قیمت ها؛ بازار سورپرایز شده!

  10. افزایش پلکانی حقوق کارکنان دولت در سال ۹۷

  11. خبری امیدبخش در استیفای حق مردم/ دریافت عوارض در آزادراه قزوین به علت ارایه نکردن خدمات ممنوع شد/ مطالبه حقوق مردم توسط دادستان مدیران را پاسخگو می کند

  12. توکلی: افراد خاطی نه اصلاح‌طلبند نه اصولگرا/ صحبت‌های علم‌الهدی باعث تحریک نشد؛ کجا ایشان از مرگ بر فلان حمایت کرده؟/ دشمنی خارجی‌ها ربطی به‌ دلیل اولیه اعتراضات ندارد

  13. حاجی بابایی: دولت می‌خواهد مردم برای دریافت یارانه در کمیته امداد ثبت نام کنند

  14. عراقچی: برجام همه تحریم‌هایی که باید برمی‎داشت، برداشت/ نمی گذاریم ترامپ این بازی را تا ابد ادامه دهد

  15. پزشکیان: حقوق‌های نجومی را مجلس مصوب کرده و شورای نگهبان نیز به آن رای داده/ اگر برجام نبود هر روز یک هزار میلیارد تومان ضرر می‌کردیم/ بودجه 97 را بخاطر وضعیت آن واقعا روی هوا می‌بندیم

  16. سیف: نرخ ارز ثبات مناسبی دارد

  17. قیمت دلار به 4500 تومان رسید/ سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از سوداگران و ترامپ خوشحالند/ ارز بهمن و اسفند ارزان می‌شود

  18. عملکرد چین در حادثه نفتکش سانچی/ ایران می تواند از چین شکایت کند؟

  19. به‌مناسبت دومین سال اجرایی شدن توافق هسته‌ای/ برجام برای آمریکا چه عایدی‌ای داشت؟ + فیلم

  20. دلار گران شد صراف‌ها: سورپرایز شدیم!

  21. سیف: برخی از گرانی دلار بیشتر از ترامپ خوشحالند

  22. تازه ترین خبر از نفتکش ایرانی/ انفجار مجدد و فوران ۱۰۰ متری آتش / درجه حرارت ۳۵۰ درجه/ انهدام و غرق شدن محتمل است/ شرایط ورود تکاوران مهیا نیست

  23. آخوندی: سیستم بانکی به پول سمی آلوده شده است

  24. ریشه‌های اقتصادی اعتراضات اخیر/ آمار بیکاری سخن می‌گوید

  25. افشای پروژه جدید بی‌بی‎سی علیه ایران + عکس

آخرین عناوین