بامیلو

دولت جسارت تصمیم‌های سخت را ندارد/نمی‌توان به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست

گروه اقتصادی الف،   3960822148 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
دولت جسارت تصمیم‌های سخت را ندارد/نمی‌توان به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست

محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، معتقد است قفل کنونی اقتصاد ایران، نبود تقاضاست و این یعنی تقاضای مؤثر (تقاضایی که پشتوانه بنیه خرید دارد) در اقتصاد کافی نیست که بتواند سرمایه‌گذاری‌های جدید را جواب‌گو باشد.

بهکیش می گوید: دولت باید جسارت به خرج دهد تا تصمیماتی برای به‌حرکت‌درآوردن اقتصاد در پیش بگیرد. اعتماد بین دولت و سرمایه‌گذاران بعد از افزایش موقت پس از برجام، رو به کاهش نهاده و علت هم آن است که دولت‌ها هرگز به بخش خصوصی اعتماد نداشتند و خیلی‌ها را نامحرم می‌دانستند و به دلایلی ذی‌نفوذان نمی‌گذارند این حلقه بسته شکسته شود.
 
این اقتصاد دان گفتگویی با شرق انجام داده است که در ادامه می خوانید:

ایران به‌علت دورماندن از فضای جهانی نیاز به یک به‌روزرسانی دارد. اغلب کارشناسان معتقدند که باید برای این تغییرات به سراغ سرمایه‌گذاری، به‌ویژه سرمایه‌گذاری خارجی رفت. در این میان کارشناسانی هم هستند که نسبت به جذب سرمایه‌های خارجی در شرایطی که بستر آن فراهم نیست، انتقاد می‌کنند و معتقدند که این ارزها به بیراهه می‌روند و صرفا کشور را بدهکار خواهند کرد. این حجم از بدهکاری به کشورهای دیگر در شرایطی که احتمال هدررفت این منابع وجود دارد، درست است؟
در ٤٠، ٥٠ سال گذشته جذب سرمایه‌گذاری خارجی به‌عنوان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی FDI (Foreign direct investment) تقریبا نداشته‌ایم. آنچه کشورها از سرمایه‌گذاری خارجی استفاده می‌کنند فقط فاینانس و مسئله مالی نیست؛ مدیریت، تکنولوژی، دسترسی به بازار و دسترسی به منابع مالی هم می‌آورد. تقریبا در ٥٠ سال گذشته ما همواره با شمار محدودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی روبه‌رو بودیم.

حتی قبل از انقلاب که در ١٠ سال آخر پول فراوان داشتیم و احتیاج به سرمایه‌گذاری خارجی نبود، باز هم مسئولان کشور از دید مالی نگاه می‌کردند، نه تکنولوژی و مدیریت. آنچه در ٥٠ سال گذشته در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی رخ داده، در نفت و گاز به‌صورت فاینانس و تأمین مالی بوده؛ یعنی به‌نوعی از خارجی‌ها پول قرض کردیم و درمقابل تضمین‌های دوگانه و سه‌گانه دادیم تا سرمایه‌گذاری که وام داده از بابت برگشت پولش خیالش راحت شود، اما سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یعنی سرمایه‌گذار خارجی با سرمایه‌گذار ایرانی شریک شود و تعهدات خودش را بر اساس شرایط در زمینه تکنولوژی، مدیریت و دسترسی به بازار به علاوه فاینانس داشته باشد که ما چنین شیوه‌‌ای نداشتیم.

کشور ما به FDI نیاز دارد. منابع مالی کمابیش داشته‌ایم. الان هم در صندوق توسعه تا حدی پول هست. باید ببینیم اقتصاد چقدر می‌تواند پول جذب کند و دوم اینکه با این پول چه خواهیم کرد. در شرایط کنونی تمایل سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری مستقیم (FDI) در ایران به دلیل تحریم‌ها و سنتی که در سرمایه‌گذاری خارجی در ایران بوده، وجود ندارد. فقط به‌نظر می‌رسد همکاری سرمایه‌گذاران خارجی در بخش خودرو نوعی مشارکت بوده، اما به دلیل محرمانه‌بودن قراردادها، دقیقا ‌نمی‌دانیم قرارداد چگونه است. اینکه گفته شد درصدی از تولید را مجبور خواهیم کرد صادر کند، بعید می‌دانم عملی شود، چون قیمت‌ها در داخل معمولا خیلی بالاتر است و هیچ تولیدکننده‌ای علاقه ندارد جنسی را به‌عنوان صادرات در جایی ارزان‌تر بفروشد. به دلیل بالابودن تعرفه‌ها به بهانه حمایت از تولید داخلی، اتومبیلی که اینجا تولید می‌شود دو تا سه‌برابر قیمت در بازار بین‌المللی است.

وقتی شما تعرفه می‌گذارید، قیمت داخل را نسبت به بیرون حداقل به همان نسبت‌ گران می‌کنید. تازمانی‌که قیمت‌ها در داخل بیشتر از قیمت‌های بین‌المللی است تولیدکننده به‌هیچ‌وجه به صادرات رغبتی نخواهد داشت. کشور ما در حال حاضر گرفتار محدودیت مردم در خرید کالا و خدمات است، مصرف خصوصی و دولتی کوچک شده و امکان تولیدمان همین الان بیش از تقاضای مؤثر (تقاضایی که پشتوانه بنیه خرید دارد) است. بر اساس آماری که دکتر نیلی، دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقتصادی و دبیر ستاد هماهنگی اقتصادی، منتشر کرد، تقاضای داخلی ما اکنون به سال‌های ٨١-٨٠ شمسی؛ یعنی ١٥ سال قبل برگشته است. این در حالی است که تولید افزایش یافته. از طرف دیگر اکثر کارخانه‌ها و دفاتر تجاری با حدود ٥٠ درصد ظرفیت کار می‌کنند؛ یعنی ٥٠ درصد ظرفیت خالی دارند. چرا باید در چنین شرایطی سرمایه‌گذاری کرد؟

به‌همین‌دلیل سرمایه‌گذاری که منجر به افزایش تولید شود هم تقاضایی ندارد؟
همین‌طور است. مگر زمینه‌هایی باشد که تقاضایش در داخل تأمین نمی‌شده و کالایی بوده که وارد می‌شده است. مثل یک‌سری از داروها که اگر تکنولوژی‌اش باشد، به جای واردکردن می‌توانیم تولید کنیم. می‌خواهم بگویم قفلی که در اقتصاد داریم، نبود تقاضاست. رکود در اقتصاد در تقاضاست نه در تولید. کالا تولید می‌شود اما در انبار می‌ماند. تقاضای مؤثر در اقتصاد کافی نیست تا بتواند سرمایه‌گذاری‌های جدید را جواب‌گو باشد. بنابراین از دو طرف در سرمایه‌گذاری مشکل داریم؛ اول، برای تولید بیشتر در داخل تقاضا نداریم و دوم، سرمایه‌گذار با شرایط حاکم در دنیا حاضر به مشارکت در ایران نیست.

مثلا پژو به دلایل خیلی خاص سیاسی در ایران مشارکت می‌کند و پول هم نمی‌آورد. در اروپا تکنولوژی اتومبیل‌های بنزینی در حال کهنه‌شدن است و تا هفت، هشت سال دیگر در اروپا تولیدات باید به سمت ماشین‌های دوگانه‌سوز و الکتریکی برود، یعنی تکنولوژی کاملا متفاوت. به نظرم فرانسوی‌ها خیلی با ذکاوت کار می‌کنند و چیزی را که کم‌کم کنار می‌گذارند، به ما می‌دهند. درواقع برای یک تکنولوژی که از بازار خارج می‌شود در ایران پایگاهی برای ١٠، ١٥ سال آینده خود ایجاد کرده‌اند. اکنون سرمایه‌گذاران خارجی به‌علت ریسک بالای ایران به راحتی جذب بازار ما نمی‌شوند. در نتیجه وضعیت بسیار بغرنجی از طرف عرضه و تقاضا به وجود آمده است. اکنون فقط تعدادی برای سرمایه‌گذاری در ایران، در وزارت‌امور اقتصادی و دارایی ثبت‌نام می‌کنند، اما تا آمدنشان خیلی فاصله است. به نظرم نمی‌توان درحال‌حاضر به سرمایه‌گذاری خارجی امید بست. اگر می‌خواهیم اقتصادمان رشد کند، باید تقاضا ایجاد کنیم و در کنار آن، درآمد افراد را افزایش دهیم. با وضعیتی که در دنیا داریم حتی با کشورهای همسایه هم روابط چندان خوبی نداریم که بتوانیم به‌راحتی کالا صادر کنیم. اکنون زمانی است که باید تصمیمات سیاسی بر اساس نیازهای اقتصاد گرفته شود. در کشور ما همیشه برعکس بوده. تصمیمات اقتصادی بر اساس هدف‌های سیاسی گرفته ‌شده. عملا سیاست‌های اقتصادی دنباله‌رو سیاست‌های سیاسی بوده. به نظرم این روند باید برعکس شود. 


وزارت خارجه چندی است که این موضوع را مطرح کرده. آیا نتوانسته در این راستا، گام بردارد؟
این حرف خیلی گفته شده اما به نظرم در سیاست‌گذاری‌های کلان درست جا نیفتاده. شاید در وزارت خارجه هم تلاش می‌کنند اما اکنون روابطمان با کشورهای همسایه باید دقیقا بر اساس نیازهای اقتصادی تنظیم شود. مثلا هند یکی از کشورهایی است که به نظرم در آینده ایران خیلی نقش خواهد داشت. حداقل ندیده‌ام که در روابط با هند مسائل اقتصادی به جای مسائل سیاسی پررنگ شود. یا هیچ‌وقت در کشورهای آسیای مرکزی نتوانستیم آن‌طور که باید فعال شویم. برعکس ترک‌ها هدفشان بیشتر اقتصادی بوده و بسیار خوب توانسته‌اند در آسیای مرکزی و قفقاز عمل کنند. نمونه‌اش ما اصلا در اجلاس اکو (ایران، پاکستان، ترکیه و تعدادی از کشورهای آسیای مرکزی)، موفق نیستیم. حتی در رابطه با تعرفه‌های ترجیحی که بنا شد این کشورها بین هم داشته باشند، تنها کشوری که نتوانست لیست تعرفه را بدهد، ایران بود. 


چرا؟
چون مرتب تبلیغ کرده‌ایم که از صنایع حمایت می‌کنیم. اگر بخواهید تعرفه ترجیحی را بپذیرید، یعنی حمایت را از روی صنایع کم کرده یا برمی‌دارید. درباره تعرفه ترجیحی با ترکیه، اگر بخواهیم کالایی به ترکیه صادر کنیم، در مقابل هم ترکیه می‌خواهد کالایی به ما صادر کند. مذاکرات به این صورت خواهد بود که بگوییم تعرفه‌ات را پایین بیاور تا فلان کالا را که الان نمی‌توانیم به ترکیه صادر کنیم، بتوانیم صادر کنیم، در مقابل ما هم برای ترکیه باید این کار را انجام دهیم و تعرفه‌مان را کم کنیم.

این یک‌جور بده‌بستان است. امتیاز می‌دهیم، امتیاز می‌گیریم، اما دیدید که چقدر نساجی‌ها سر توافق تعرفه ترجیحی، سروصدا کردند و دولت را تحت فشار گذاشتند که قرارداد اشتباه بوده و کارخانه ما تعطیل می‌شود. به‌هرحال وقتی یک‌سری کارخانه که بیشتر به درد کشور می‌خورند راه بیفتند، یک‌سری کارخانه‌ها که خیلی مزیت ندارند مجبور هستند تعطیل شوند. در اقتصاد اصطلاحی داریم؛ «ناهار مجانی وجود ندارد»، یعنی هر چیزی در اقتصاد هزینه‌ای دارد. ما تابه‌حال صادرکننده عمده نبوده‌ایم و نمی‌دانیم برای این کار چه هزینه‌ای را باید بپردازیم.


این هزینه‌ها در چه بخش‌هایی باید انجام شود؟
به‌هرحال باید صنایع یا خدماتی که کمتر سودآور هستند و مزیت کمتری دارند، تعطیل شوند. البته نه اینکه کاملا تعطیل شوند. دولت باید به سراغشان برود و کمک کنند که خط تولیدشان را عوض و کالا دیگری تولید کنند؛ زمین، آب، برق، نیروی مهندس، تجربه و... دارند که سرمایه‌گذار به آنها نیاز دارد اما کالایی که تولید می‌کنند سودآور نیست. دولت باید به تغییر خط تولید آنها بپردازد نه اینکه به بهانه اشتغال کارگران در آنها، از کالای غیرسودآور آنها حمایت کند.

دولت باید این جسارت را داشته باشد که چنین تصمیماتی بگیرد. البته شاید برخی از صنعتگران از تعطیلی خوشحال شوند و زمین را تغییر کاربری دهند و برج بسازند. نباید اجازه دهیم این اتفاق بیفتد. از دید من هیچ راهی نداریم جز اینکه روی صادرات کار کنیم. صادرات اگر راه بیفتد، هم‌زمان تولید راه می‌افتد و جامعه پول بیشتری خواهد داشت و می‌تواند بیشتر و بهتر خرید کند. همه کشورها همین راه را رفته‌اند. الان ترکیه اقتصادش به اندازه اقتصاد ماست. تولید ناخالص داخلی ایران، ترکیه و کره‌جنوبی در سال ١٣٥٧ تقریبا مانند هم بود. ترک‌ها روی صادرات کار کردند و اکنون بیش از ٢٠٠ میلیارد دلار صادرات دارند. صادرات ما کمتر از ٥٠ میلیارد دلار است که ٣٠ میلیارد دلارش فقط مربوط به نفت و گاز است!


اشاره کردید که دولت باید جسارت به خرج بدهد. چرا دولت این‌قدر محافظه‌کار است؟
بررسی‌های اقتصادی نشان می‌دهد سیاست‌های ما به درستی کار نمی‌کند. من بعد از برجام خیلی خوشحال بودم و در مصاحبه‌ها هم گفتم برجام بزرگ‌ترین اتفاقی بود که افتاد، اما باز هم کاری کردیم که همه را علیه خودمان تحریک کردیم. یک‌سری کارها نباید انجام شود. اینکه الان چه کسی به‌حق است یا نیست مهم نیست، مهم این است که اگر برخی کارها را انجام دهیم، موجی علیه ما ایجاد می‌شود. اروپایی‌ها پشت برجام ایستاده‌اند، اما نباید گول بخوریم. اروپایی‌ها بر اساس اصول خودشان پشت برجام هستند، اما در مسئله حقوق بشر اروپایی‌ها سخت‌گیرتر از آمریکایی‌ها هستند و اگر مسئله حقوق بشر رو بیاید، بیشتر از آمریکایی‌ها علیه ما خواهند بود.

در بین هم‌پیمانان ما هم باید توجه کنیم الان بیشترین منابع چین در آمریکاست یا روسیه بزرگ‌ترین صادرکننده نفت است و مجبور است با غرب کنار بیاید. بنابراین آنها هم ممکن است به طرف غرب متمایل شوند. در نتیجه باز هم تأکید می‌کنم مسائل اقتصادی ما دنباله‌رو مسائل سیاسی‌مان بوده و باید برعکس شود. شک دارم این اتفاق بیفتد، اما اگر قرار است این روال تغییر کند، از دید منِ کارشناس اقتصاد باید در روال اصلی، تغییر ایجاد شود.

این روال اصلی هم مسئله سرمایه‌گذاری خارجی نیست. مسئله این است که در دنیا بتوانیم کالا بفروشیم. تا ١٥سال قبل در سوپرمارکت‌های اروپا  مواد غذایی ایرانی زیاد دید می‌شد، خیارشور، ترشی، رب و...  امروز حتی یکی از این اقلام را نمی‌بینید، چون آن‌قدر علیه ما تبلیغ کرده‌اند که کسی که می‌خواهد این مواد را بخرد، منصرف می‌شود. در نتیجه خیلی از تولیدکننده‌های ما در ترکیه برچسب ترکیه را می‌گذارند و محصول خود را صادر می‌کنند. یعنی این تبلیغات حتی بر مواد خوراکی ما هم تأثیر داشته است.

در چنین فضایی نمی‌توانیم صادرکننده شویم و منابع نفتمان روز‌به‌روز کاهش خواهد داشت. باید بیشتر هدف‌ها را اقتصادی کنیم تا جامعه را نجات دهیم. اصلا تن به رقابت نمی‌دهیم و همه انحصار است. مخابرات و خودرو و دخانیات همه انحصار است. انحصار در اقتصاد هم به معنی قیمت بالاتر است. مدام می‌گوییم وابستگی به نفت را کم خواهیم کرد اما بیشتر شده. رشد تولید ناخالص داخلی بسیار متوسط و پایین است. اعتماد به دولت بعد از برجام خیلی بالا رفت، اما الان رو به کاهش است. بین سرمایه‌گذاران هم می‌بینم که اعتماد به دولت و کارهایش رو به کاهش است. دولت هم حرکتی نمی‌کند، شاید موانعی دارد که اجازه نمی‌دهند انجام شود. 

به‌خاطر عدم سیاست‌گذاری درست است؟
به نظرم چون به بخش خصوصی اعتماد نداشتند و خیلی‌ها را نامحرم می‌دانستند، در نتیجه کار به دست عده‌ای افتاد که کاردان نبودند و انحصاری نیز عمل کردند و به همین علت هم فساد ایجاد شد. سه عامل فساد، غیررقابتی‌بودن و تأمین مالی گردن اقتصاد را گرفته و نمی‌گذارد نفس بکشد. شاید تصمیم به خارج‌شدن از این وضعیت وجود داشته باشد اما گروه‌های ذی‌نفوذ آن‌قدر قوی شده‌اند که دولت نمی‌تواند از آن بیرون بیاید. یک‌جا باید این دور بسته را بشکنند که به نظرم دولت روحانی انرژی چنین کاری را ندارد.

چه کسی می‌تواند این کار را بکند؟ 
باید سراغ رهبری یا کسانی رفت که قدرت بیشتری دارند.


اشاره کردید اعتماد به دولت از طرف سرمایه‌گذاران بعد از برجام رو به کاهش است. منظورتان سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی بود؟
سرمایه‌گذاران خارجی که اصولا می‌ترسند به ایران بیایند. می‌گویند دلمان می‌خواهد ببینیم چه خبر است همان‌طور که همه یکباره لشکرکشی کردند و آمدند اما خیلی‌هایشان چون نمی‌توانند با آمدن به ایران ویزای آمریکا بگیرند، منصرف شده‌اند. به هر حال آمریکایی‌ها یک‌سری قدرت‌ها دارند که ما نمی‌توانیم به راحتی مبارزه کنیم. شاید خوشمان نیاید اما باید به‌عنوان واقعیت در دنیا بپذیریم و خودمان را قدرتمند کنیم که نتوانند این کار را انجام دهند. به نظرم قدرتمند امروز هم دیگر قدرتمند نظامی نیست. قدرتمند اقتصادی است. الان قدرت نظامی چین نیست که با آمریکا مواجهه می‌کند، قدرت اقتصادی‌اش است.

روسیه ضعیف‌تر از چین است در حالی‌ که قدرت نظامی قوی‌تری از چین دارد، اما چون قدرت اقتصادی‌اش ضعیف‌تر است به اندازه چین نمی‌تواند به آمریکا فشار بیاورد. امروز قدرت، قدرت اقتصادی است و این یکی از اشتباهاتی است که هنوز در کشور تصور می‌کنیم قدرت نظامی است که حرف اول را می‌زند. باید با سازوکار امروز دنیا، اقتصادمان را قوی کنیم و در تعامل با دیگران باشیم نه با اقتصاد بسته نمی‌توانیم اقتصاد قدرتمند درست کنیم.

دوران اتحاد شوروی و اقتصادهای بسته، گذشته. باید با تعامل با دیگران اقتصادمان را تقویت کنیم و بعد به سمت یک نوع سوسیالیسم برویم که بتوانیم رفاه هم بیاوریم. اما اول باید اقتصاد حرکت کند. باید همه تشویق شوند که کمتر مصرف كرده و بتوانند تولید کنند تا کار و اشتغال ایجاد و کالایی قابل فروش تولید شود نه اینکه از ترسشان تعرفه‌ها را بالا نگه دارند. 

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

۴ اردی‌بهشت ۱۳۹۷حل مشکلات اقتصادی نیازمند گرفتن تصمیمات سخت است/نتوانستیم ریشه‌های واقعی تورم را بخشکانیم / اقتصاد ما هنوز آسیب پذیر است
۴ اردی‌بهشت ۱۳۹۷کرباسیان در مجلس: 13 هزار و 500 میلیارد تومان از اموال مازاد بانک‌های دولتی به فروش رفته است
۳ اردی‌بهشت ۱۳۹۷ملاحظات سیاسی اجازه اصلاح ساختار اقتصادی را نداده است/ تغییر در تیم اقتصادی دولت بخصوص بانک مرکزی باید انجام شود
۳۱ فروردین ۱۳۹۷مسئله سعید مرتضوی در دولت مطرح نشده است
۳۱ فروردین ۱۳۹۷ ۲.۳ میلیون نفر در کشور به دنبال کار
۳۰ فروردین ۱۳۹۷مشروح گزارش صندوق بین‌المللی پول از 12 شاخص‌ اقتصادی ایران در سال 2017 
۲۹ فروردین ۱۳۹۷ایران هفدهمین کشور با بیکاری بالا در جهان
۲۹ فروردین ۱۳۹۷جدیدترین برآورد صندوق بین‌المللی پول از اقتصاد ایران/ ایران هفدهمین کشور با بیکاری بالا در جهان 
۲۸ فروردین ۱۳۹۷رییس سازمان بسیج: برای عده‌ای خط مقدم دفاع از انقلاب حلب و تدمر و خط مقدم دفاع اقتصادی کارگاه‌ها و کارخانه‌ها است
۲۸ فروردین ۱۳۹۷یادداشت کیهان/ جنگ در دو جبهه ارضی و ارزی 
۲۷ فروردین ۱۳۹۷هاشمی طبا: ام‌الفساد اقتصاد ما نقدینگی است/ با سیستم لیبرالی نمی‌توان کشور را اداره کرد
۲۷ فروردین ۱۳۹۷چرا صرافی‌ها نقشی در سیاست ارزی دولت ندارد؟/ معاون پژوهشکده پولی و مالی: به زودی با دلار خداحافظی خواهیم کرد/جبل‌عاملی: نمی‌توان بازار ارز را تعطیل کرد

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۴۳۱۶۱۱۵:۴۳:۰۵ ۱۳۹۶/۸/۲۲
تا زمانی که اقتصاد ما خصولتی و خصومتی باشد نباید به پیشرفت و سرمایه گذاری امید داشت!
ناشناس۱۴۴۷۴۸۱۲:۵۶:۳۵ ۱۳۹۶/۸/۲۴
همه ما باید دستهایمان را بالا ببریم و اعلام نماییم که نتوانستیم جامعه را بصورت علمی و اصولی مدیریت کنیم
حامد۱۴۷۶۹۷۰۰:۰۹:۴۰ ۱۳۹۶/۸/۲۹
دولت فاقد مغز كارشناسي است و ترجيح ميدهد با افراد مستقل و بي حاشيه كار نكند. فعلا نيز براي برخي از اعضاي آن دنيا به كام است و قصد تصميمات اساسي ندارند.
ناشناس۱۵۰۵۶۲۲۳:۵۱:۳۱ ۱۳۹۶/۹/۳
توزیع عادلانه درامد قدرت خرید اکثریتی که دیگر مصرف کننده نیستند را به انها بر میگرداند که منجر به چرخش تولید میشود و هر چه بیعدالتی بیشتر گردد سیر مهاجرت وهمزمان خروج سرمایه با سیر تصاعدی که در پیش میگیرد خلا غیر قابل جبرانی را برای ان مردم خواهد گذاشت که این دشت خشک شده را نمیتوان ابیاری کرد
پارس نماد دادهبامیلوتجارت نیوز

پربحث‌های امروز

  1. این مومیایی رضاشاه هست یا نیست

  2. روحانی: هر روز که سرکار میروم درخیابان اول به چهره مردم نگاه میکنم، اگر مردم شاد باشند با نشاط میروم، اگر شاد نباشند میفهمم ما مشکل داریم

  3. توافق آمریکا و فرانسه بر سر برجام / ۴ شرط تازه غرب برای توافق هسته ای

  4. شاهد دستگیری مرتضوی: حکم را که پاره کرد،گرفتنش/ خانمی هی میگفت نبریدش

  5. روحانی: می گویند روحانی رای را گرفت و رفت و دیگر از ما یادش رفت؛ والله بالله اینطور نیست/ من آن وقت هم دنبال رای نبودم  

  6. وزیر بهداشت: نرخ ارز باعث افزایش قیمت دارو نشده است

  7. تلویزیون باز هم خیابان‌ها را خلوت می‌کند؟+عکس

  8. جزییات پرداخت حقوق و مزایای کارمندان و بازنشستگان دولت در سال ۹۷

  9. هشدار عراقچی به دولت در راستای آمادگی برای اقتصاد بدون برجام

  10. مرکل و ماکرون چگونه می‌خواهند برجام را نجات دهند؟

  11. روزنامه جوان: بسیاری از مردم با رفع حصر مخالفند

  12. نام‌های محبوب تهرانی‌ها

  13. روحانی: آمریکا جیره خوار دیگران است/ یک کاسب و برج‌ساز درمورد برجام حرف می‌زند

  14. سقوط جنگنده اف-۱۶ آمریکا+ عکس

  15. بازگشت به قرون وسطی  

  16. رونمایی از نسخه‌ صوتی «سمفونی مردگان»

  17. جنایت هولناک برای ۶۰ هزار تومان

  18. خطر ابتلا به «ام اس» با قرار گرفتن در نزدیکی گوسفندان 

  19. سجده شکر ستاره‌های مسلمان لیورپول بعد از گلزنی   

  20. وقتی ترامپ شوره سر ماکرون را بر می‌دارد  

  21. زیباترین عکس یک شهید برای مادرش

  22. ونگر: به خواست خودم نمی‌روم، آرسنال مرا مجبور کرد

  23. علی اصغر پورمحمدی قائم مقام معاون رییس صداوسیما در امور سیما شد

  24. جهانگیری: هیچ کمبودی در کشور برای تامین کالاهای اساسی و دارو وجود ندارد

  25. پرونده کوه خواری اصفهان روی میز کمیسیون اصل 90 مجلس

پربحث‌های دیروز

  1. بی‌ فرهنگی یک پورشه‌ سوار  

  2. انتقاد تند کرباسچی از شورای شهر درباره انتخاب شهردار جدید/ مردم با انبوهی از مشکلات گرفتار هستند اما این شورا با گذشت یک سال از چهار سالش هنوز نتوانسته شهردار مناسبی انتخاب کند

  3. آرامش زندگی مردم را حفظ خواهیم کرد

  4. ترامپ در دیدار با ماکرون: برجام توافقی است که هرگز نباید اتفاق می‌افتاد/اگر ایران غنی‌سازی را از سربگیرد، با مشکلات بی‌سابقه روبرو می‌شود/هر کجا در خاورمیانه مشکل هست، مقصر ایران است

  5. از هتاکی به امام معصوم تا وضعیت نابسامان کارگران معدن یورت و تعطیلات در ساحل فاضلاب!   

  6. واعظی: مردم به صورت عجیب به سکه روی آورده‌اند/ دستور رئیس جمهور درباره قیمت سکه

  7. هشدار؛ هرگز خیار گلخانه ای نخورید!

  8. فرمانده ناجا: پلیس همواره در خط مقدم جبهه مبارزه با ناهنجاری‌هاست و باید طبق قانون ماموریت خود را انجام دهد

  9. حل مشکلات اقتصادی نیازمند گرفتن تصمیمات سخت است/نتوانستیم ریشه‌های واقعی تورم را بخشکانیم / اقتصاد ما هنوز آسیب پذیر است

  10. ضد و نقیض‌های کشف جسد مومیایی رضاخان + عکس

  11. فرانسه: در آستانه توافق با آمریکایی‌ها بر سر سندی درباره برجام هستیم

  12. الف گزارش می دهد؛/ رنج کشاورزان ایرانی از واردات بی رویه برنج خارجی/ چه کسی این بخشنامه را صادر کرد؟

  13. چرا مومیایی کشف‌شده در شهر ری متعلق به رضاشاه نیست؟

  14. ۷ نامزد شهرداری تهران مشخص شدند/ هاشمی رای نیاورد

  15. تغییر نظام ایران؛ از توهم تا واقعیت

  16. فروش دلار۵۵۰۰ تومانی در بازار آزاد

  17. ظریف: با خروج آمریکا دیگر تعهدی برای باقی ماندن در برجام نخواهیم داشت

  18. هاشمی: می‌دانستم جزو گزینه‌های نهایی شهرداری نخواهم بود/احتمال تغییر در لیست کاندیداها وجود دارد

  19. اغتشاش آماری در برآوردهای مركز آمار و بانك مركزی/ تصویر روشنی از بخشهای مختلف اقتصاد ایران وجود ندارد

  20. خط و نشان مجدد پیروزبخت برای خودروسازان

  21. سوال از وزیر اطلاعات با عنوان «برخورد امنیتی با نخبگان»

  22. وزیر آموزش‌ و پرورش: دانش آموزان ما احساس خوبی به مدرسه ندارند

  23. مردی که برای زن شوهردار شناسنامه جعلی گرفت

  24. ماکرون: میتوانیم به توافق جدیدی درمورد ایران برسیم

  25. روحانی: قول‌های سال گذشته‌ام را به یاد دارم/ آمریکابرجام را برهم بزند بالاترین هزینه تاریخی را پرداخت خواهد کرد

پربحث‌های هفته

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. دفاع جانانه خانم دکتر ایرانی از نام خلیج فارس در امارات+تشکر ظریف از پزشک ایرانی +عکس

  3. هشدار جهانگیری به احمدی‌نژاد: حد خودتان را بدانید / پای نظام و رهبری ایستاده‌ایم/ بازی آمریکا را با سیاست ارزی جدید به شکست می‌کشانیم

  4. یک خطا و صد فرصت طلبی

  5. چه کسی گفت دختر خوشگله/ نماینده مجلس: ممکن است صداگذاری شده باشد، ممکن است واقعیت داشته باشد

  6. واعظی: برخی عادت کردند تمام تعطیلات خود را خارج از کشور بروند، خب نروند، ارز مسافرتی متعلق به کل ملت است/مردم اگر جایی با ارز بالاتر از 4200 تومان روبرو شدند اطلاع دهند

  7. بی‌ فرهنگی یک پورشه‌ سوار  

  8. بحران آب در ایران/سد زاینده‌رود تا پایان تیر ماه خشک می‌شود

  9. درخواست نمایندگان برای پیگیری صدای خلاف شئونات اسلامی یک نماینده مجلس + صوت و تصویر نامه

  10. رهبر کره‌شمالی: نمی‌خواهم صدام یا قذافی دیگری باشم

  11. مامور خاطی گشت ارشاد تعلیق از خدمت شد/ علی مطهری: اقتدار پلیس نباید آسیب ببیند/ ذوالنور: ناجا برای برخورد با ماموران متخلف حساسیت لازم را دارد

  12. جشن جنجالی باغ قلهک

  13. «روسی» زبان دوم مدارس شود

  14. مسئله پیچیده بحران ارزی و ناکارآمدی راه حل‌های بسیط

  15. این مومیایی رضاشاه هست یا نیست

  16. چرا رئیس‌جمهور در ارائه آمار دقت نمی‌کند

  17. انتقادات روحانی از وضعیت کشور: اگر رفتارمان با مردم از سال ۵۸ بدتر شده یعنی انقلاب مسیرش غلط است/ تک نرخی شدن ارز، تودهنی برای آمریکا در 22 اردیبهشت بود/ از سیستم فعلی ارز راضی نیستم

  18. پاسخ عجیب کلانتری به نامه معاون فراری: به دلیل وجود تنگ‌نظری‌ها به‌ناچار استعفای شما را پذیرفتم!/ چند سوال از رئیس محیط زیست

  19. یورو جایگزین دلار در ایران شد/ بانک مرکزی موظف شد نرخ برابری ریال در مقابل یورو را به صورت مستمر اعلام و مدیریت کند

  20. واکنش علم الهدی به نحوه برخورد اخیر گشت ارشاد: ناجا نباید با خطای یک مامور زیر سوال برود؛ آن هم بابت مقابله با یک منکر شرعی/ واکنش به اتفاقات جنجالی در برج سلمان مشهد

  21. نوبخت: بیشترین پول کشور صرف رفاه می‌شود/ توضیح درباره توصیف "ذخیره نظام"

  22. توضیح رییس دفتر رییس جمهور درباره اظهارات جنجالی اخیرش/ سفر حق مردم است و تعداد آن هم به همچنین

  23. احمد توکلی: تاسیس سامانه ثبت حقوق برای دولت مشقتی جز رسوایی مدیران فاسد ندارد

  24. پیشنهاد ایران به روسیه: زبان یکدیگر را در مدارس به عنوان زبان دوم آموزش دهیم

  25. انتشار کلیپ مرکز خرید مشهد که با واکنش دادستان مشهد روبه رو شد  

پربحث‌های امروز

  1. جزییات پرداخت حقوق و مزایای کارمندان و بازنشستگان دولت در سال ۹۷

  2. هشدار عراقچی به دولت در راستای آمادگی برای اقتصاد بدون برجام

  3. جهانگیری: هیچ کمبودی در کشور برای تامین کالاهای اساسی و دارو وجود ندارد

  4. پرونده کوه خواری اصفهان روی میز کمیسیون اصل 90 مجلس

  5. مسکن بازنشستگان در دستور کار سال ۹۷

  6. گول "داشتن مجوز بانک مرکزی" را نخورید!

  7. کاهش قیمت نفت در بازار‌های جهانی

  8. میزان افزایش ضریب حقوق کارکنان دولت تعیین شد

  9. تاریخ ابلاغ کاهش سود وام مسکن به بانک‌ها

  10. ربیعی: کرامت کارگر در جایی است که کالای ایرانی اعتبار داشته باشد

  11. دستور روحانی به وزیر صنعت برای حل مشکل تولیدکنندگان کفش تبریز

  12. زنگنه: آمریکایی‌ها می خواهند قیمت نفت بالا باشد

  13. جهانگیری: هیچ کمبودی در کشور برای تامین کالاهای اساسی وجود ندارد

  14. روایت وزیر صنعت از افزایش تعرفه واردات خودرو

  15. خودروهایی که تولیدشان متوقف شد

  16. ادعای یک نماینده: می‏‎خواستند با تلاطم ارز مردم را به خیابان بکشند!

  17. استنکاف رئیس جمهور از معرفی نمایندگان خود به مجلس

  18. روایت شریعتمداری از توقف و افزایش تعرفه واردات خودرو

  19. تجمع اعتراضی سهامداران پدیده علیه عملکرد ستاد تدبیر در خراسان رضوی/ بحران پدیده در دیوان عدالت

  20. کاهش قیمت جهانی نفت

  21. جزئیات کاهش سود تسهیلات وام مسکن + میزان اقساط ماهانه

  22. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

  23. گزارش جدید سازمان برنامه و بودجه؛ رشد تعداد بیکاران در سال ۹۶ تقریباً صفر+جدول

  24. پاسخ به ۱۰ شبهه درباره کوچ از «تلگرام»/اختیارات آقای رئیس جمهور نقض شد؟

  25. ۵ مانع اصلی کسب‌وکار چیست؟

پربحث‌های دیروز

  1. واعظی: مردم به صورت عجیب به سکه روی آورده‌اند/ دستور رئیس جمهور درباره قیمت سکه

  2. حل مشکلات اقتصادی نیازمند گرفتن تصمیمات سخت است/نتوانستیم ریشه‌های واقعی تورم را بخشکانیم / اقتصاد ما هنوز آسیب پذیر است

  3. الف گزارش می دهد؛/ رنج کشاورزان ایرانی از واردات بی رویه برنج خارجی/ چه کسی این بخشنامه را صادر کرد؟

  4. فروش دلار۵۵۰۰ تومانی در بازار آزاد

  5. اغتشاش آماری در برآوردهای مركز آمار و بانك مركزی/ تصویر روشنی از بخشهای مختلف اقتصاد ایران وجود ندارد

  6. خط و نشان مجدد پیروزبخت برای خودروسازان

  7. بررسی آیین‌نامه سامانه ثبت حقوق و مزایا در هیات وزیران با قید فوریت

  8. از بازار فروکش کرده دلار چه خبر؟

  9. کواکبیان: امروز دهها و صدها جمشید بسم‌ الله وجود دارد

  10. قیمت مسکن در منطقه 5 تهران/ آپارتمانهای متری 15میلیونی در جنت آباد

  11. روایت کریمی قدوسی از مدیران دولتی «باشگاه نفت و نیرو»/ پاسخ زنگنه

  12. بازرسان نامحسوس ریاست جمهوری در بازار ارز

  13. بانک مرکزی: قرار نیست نرخ ارز ثابت بماند/ سامانه نیما رقابتی شفاف ایجاد می‌کند

  14. بهترین زمان برای خرید مسکن چه ماهی است؟

  15. سود وام صندوق پس انداز مسکن کاهش یافت

  16. انتقاد از واردات ۴۰۰ میلیون دلار کره/خرید ۶۹۵ هزار تن شیر خام

  17. سیف: نباید التهاب بازار ارز را به حساب صرافی‌ها گذاشت

  18. لاریجانی با انتقاد از گزارش ناقص دولت به مجلس؛ بی‌رونقی کشور بخاطر عملکرد بانکهاست

  19. کرباسیان در مجلس: 13 هزار و 500 میلیارد تومان از اموال مازاد بانک‌های دولتی به فروش رفته است

  20. پنج میلیون قطعه سکه پیش فروش شد

  21. رژه میانمایه های چینی در خیابان ها

  22. کاهش 10درصدی معاملات مسکن در فروردین 97

  23. خروج ۳۰ میلیارد دلار ارز  

  24. خشکسالی روسای دوقوه را به مجلس کشاند/ آمادگی نمایندگان برای ورود به مسئله مشترکان پرمصرف 

  25. درخواست وزیر اقتصاد از بخش خصوصی

پربحث‌های هفته

  1. واعظی: برخی عادت کردند تمام تعطیلات خود را خارج از کشور بروند، خب نروند، ارز مسافرتی متعلق به کل ملت است/مردم اگر جایی با ارز بالاتر از 4200 تومان روبرو شدند اطلاع دهند

  2. مسئله پیچیده بحران ارزی و ناکارآمدی راه حل‌های بسیط

  3. چرا رئیس‌جمهور در ارائه آمار دقت نمی‌کند

  4. یورو جایگزین دلار در ایران شد/ بانک مرکزی موظف شد نرخ برابری ریال در مقابل یورو را به صورت مستمر اعلام و مدیریت کند

  5. نوبخت: بیشترین پول کشور صرف رفاه می‌شود/ توضیح درباره توصیف "ذخیره نظام"

  6. احمد توکلی: تاسیس سامانه ثبت حقوق برای دولت مشقتی جز رسوایی مدیران فاسد ندارد

  7. توکلی: دچار مشکل بی اعتمادی در مردم هستیم/ اگر مشخص شود مسئولان عالی حقوق و مزایای غیر قانونی دریافت نمی کنند، مردم به آن ها دلبسته می شوند

  8. سیف: التهابات بازار ارز با اقدام های دشمن شروع شد

  9. نمره 5 اقتصاددان به عملکرد سیف در بانک مرکزی/ استاد تاخیر در اجرای سیاست‌های پولی و بانکی/بدون تسلط و برنامه بود/ اختیار کافی ندارد

  10. عاقبت بی سیاستی و بازارزدگی

  11. التهاب بازار ارز، اجناس را 50 درصد گران کرد/ وزیر اقتصاد باید پاسخگو باشد

  12. سیاست جدید بانک مرکزی/ ارز مسافرتی ۵۴۰۰ تومانی/ فقط یورو پرداخت می شود

  13. حضور پررنگ دلالان در بازار امروز ارز/ دلار ۵۴۶۰ تومان و یورو۶۷۴۰ تومان معامله می‌شود/عرضه سکه چند نرخی در صرافی‌ها

  14. واعظی: مردم به صورت عجیب به سکه روی آورده‌اند/ دستور رئیس جمهور درباره قیمت سکه

  15. کنایه ارزی روحانی به ترکان

  16. سیاست‌های عجیب بانک مرکزی در بازار سکه/ سیف: سکه در شرایط خاص است/ متقاضیان سردرگم

  17. ملاحظات سیاسی اجازه اصلاح ساختار اقتصادی را نداده است/ تغییر در تیم اقتصادی دولت بخصوص بانک مرکزی باید انجام شود

  18. حمایت دیده بان شفافیت و عدالت از سیاست ارزی دولت/ سیاست جدید ارزی درست و ضروری، ولی ناتمام است

  19. نرخ تورم فروردین ماه اعلام شد

  20. رشد ۲۶ درصدی قیمت مسکن در تهران + نمودار

  21. حل مشکلات اقتصادی نیازمند گرفتن تصمیمات سخت است/نتوانستیم ریشه‌های واقعی تورم را بخشکانیم / اقتصاد ما هنوز آسیب پذیر است

  22. خودروی شخصی مدیرعامل ایران خودرو چیست؟

  23. دلار "گوسفند" را هم جذاب کرد!

  24. جزییات پرداخت حقوق و مزایای کارمندان و بازنشستگان دولت در سال ۹۷

  25. الف گزارش می دهد؛/ رنج کشاورزان ایرانی از واردات بی رویه برنج خارجی/ چه کسی این بخشنامه را صادر کرد؟

آخرین عناوین