این نفت لعنتی

عبدالرضا طالقانی گروه اقتصادی الف،   3960726124 ۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
این نفت لعنتی

یکصد و شانزده سال از کشف اولین مخزن نفت در ایران توسط مهندسان کمپانی دارسی می‌گذرد. در این سالها، نفت بسیاری از ساحت‌ها و ساختارهای فعال کشور را به نفع خود مضمحل کرده است.

اقتصاد خوانده‌ها حتماً با عبارت «نفرین منابع» آشنا هستند. نگاه کلاسیک تا مدتها وفور منابع طبیعی را یکی از اساسی‌ترین ارکان رشد می‌دانست، اما این اندیشه در دهه 1980 متزلزل شد. در ادامه در میانه‌های دهه 1990 میلادی، دو اقتصاددان دانشگاه هاروارد با مطالعه کمی کشورهای مختلف دنیا نشان دادند که بین رشد اقتصادی و وجود منابع خدادادی در کشورها حتی غالباً رابطه معکوس وجود دارد؛ به این معنا که معمولاً زیرساختهای و سازمان کشورهایی که از حیث منابع خدادادی ضعیف هستند، چنان شکل می‌گیرد که معمولاً از حیث رشد اقتصادی - و در نتیجه سطح رفاه – بالاتر از کشورهای غنی قرار می‌گیرند.

بسیاری از اقتصادهای تازه صنعتی‌شده شرق آسیا که طی دهه‌های گذشته بطرز اعجاب‌آوری رشد کرده‌اند از حیث منابع طبیعی در رده کشورهای فقیر جای می‌گیرند، و در نقطه مقابل بسیاری از کشورهای نفت‌خیز قرار دارند که با شبکه پیچیده و درهم‌تنیده‌ای از مشکلات و مؤلفه‌های توسعه‌نیافتگی مواجه‌اند.

در ادامه این مسئله موشکافی شده که غنای منابع چگونه این مشکلات را ایجاد می‌کند و چه تبعاتی در پی دارد؟ مهمترین مشکلاتی که در جوامع غنی از حیث منابع، بروز می‌کند بصورت خلاصه به قرار زیر است:     

1- خام‌فروشی و تبعات آن

در اغلب موارد سهولت کسب درآمد حاصل از فروش منابع خام، نیاز به رشد مولد را در ساختار یک کشور می‌میراند. به این ترتیب، الزامات و مزایای حاصل از این احساس نیاز، مانند رشد فناوری، اهتمام به آموزش کیفی نیروی متخصص، عزم ملی در تخصیص بهینه منابع، رشد بهره‌وری و عقلانیت در ساختارهای تولیدی و سایر الزامات رشد مولد در این جوامع دچار افول می‌شود.

در نتیجه آنچه معمولاً در این جوامع به چشم می‌خورد ترکیبی از ضعف فناوری، عدم رشد شاخصهای انسانی، واپس‌ماندگی در پیشرفت و صنعتی شدن، افول بهره‌وری و خلاقیت و همچنین عدم استفاده بهینه از منابع در ساختارهای تولیدی و مواردی از این دست خواهد بود.

 

2-   برهم‌ریختگی هارمونی سیاستگذاری، تصمیم‌گیری و اجرا –  بیماری تصدی‌گری دولتی

در این کشورها، بخش دولتی و عمومی سلسله‌مراتب مختلف سیاستگذاری تا اجرا را خود رأساً برعهده می‌گیرد، و بخش خصوصی دارای پیکره‌ای نحیف و بی‌رمق است؛ حال آنکه در کشورهای پیشرفته، بخش خصوصی عنان سطوح قابل توجهی از اجرا را در دست دارد و نمایندگان تشکلهای مردمی، پیگیریها و حتی سیاستگذاریها – منهای سطح حاکمیتی - را بر عهده می‌گیرد.

برای تأیید این موضوع، مقایسه ترکیب هیئتهای اقتصادی ایرانی و اروپایی در سفرهای دو طرف در پسابرجام راهگشاست؛ ترکیب هیئت‌های اروپایی که به ایران سفر می‌کنند متشکل از یک یا دو معاون وزیر و انبوهی از نمایندگان تشکلها، اتحادیه‌ها و مدیران بخش خصوصی است، اما در مقابل در اغلب رده‌های هیئتهای ایرانی، مدیران دولتی حضور دارند، و بخش خصوصی در این دیدارها نقش کم‌رنگی ایفا می‌کند.

 

  3-  فربه بودن و لَختی زنجیره ادارات و سازمانهای وابسته به بودجه دولتی

در این کشورها طبیعتاً بخش اعظم مصرف درآمد حاصل از فروش منابع خام در انحصار دولت است؛ به همین دلیل معمولاً تصدی‌گری در بخشهای مختلف بصورت روزافزون به سمت سازمانهای عمومی هدایت می‌شود. درنتیجه سازمانهای دولتی با انبوهی از شرح وظایف مواجه‌اند و در عین حال رخوت و کندی و ناکارآمدی وجه مشترک اکثریت قریب به اتفاق این سازمانهاست.

 دکتر آزاد عمرانی، کارشناس اقتصاد کشاورزی، درخصوص این عیب - با نگاه ویژه به بخش کشاورزی – نکات مهمی را مطرح کرده است؛ وی خاطرنشان می‌کند:

»بدنه وزارتخانه یک بدنه فربه است؛ بخش اعظم بودجه کشاورزی صرف سر پا نگه داشتن خود وزراتخانه می‌شود؛ مثلاً بخش تحقیقات کشاورزی را می‌شود نام برد که دولتی است و خروجی آن با توجه به کثرت اعضاء هیئت علمی و امکانات سخت‌افزاری قابل دفاع نیست. «

این شرایط در کشورهایی که خام‌فروشی نمی‌کنند به هیچ عنوان دیده نمی‌شود؛ در این کشورها با وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی چابک و کوچکی مواجه می‌شوید، که از هسته نخبگانی برنامه‌ریز و سیاست‌گذار و نهادهای نظارتی تشکیل شده‌اند.

4-   دولتمردان پرمشغله/ فاصله میان فعالان اقتصادی و سیاستگذاران

در کشورهای غنی از حیث منابع، دسترسی جامعه و بازیگران اقتصاد به یک وزیر یا مسئول دولتی، دهها بار دشوارتر از سیستم کشورهای دیگر است. عمرانی در این زمینه معتقد است:

«من شخصاً با وزرای کشاورزی بسیاری از کشورهای اروپایی و معاونان آنها برای حل مسائل بسیار جزئی ملاقات کرده‌ام؛ ولی در کشور خودمان  زیر پرچم دو تشکل مهم اتاق بازرگانی ایران، یعنی «اتحادیه ملی محصولات کشاورزی» و «انجمن ارگانیک ایران» چندین بار تلاش کردیم که با وزیر دیدار کنیم و برای مشکلات کشاورزی کشور تدبیری بیندیشیم، ولی موفق نشدیم. »

این در حالی است که فعالان اقتصادی بازیگران اصلی اجرای سیاستهایی هستند که توسط دستگاههای دولتی به تصویب می‌رسد؛ با وجود این شکاف عمیق میان سیاستگذار و فعال اقتصادی، حتی اگر فرض کنیم حتی سیاستهای مناسبی هم اتخاذ شود، عرصه اجرا با مشکلات متعددی مواجه خواهد بود. در آن سو در کشورهای پیشرفته، جلسات مدیران دولتی با فعالان اقتصادی و تشکلها، بصورت مستمر، جدی و نظام‌مند برگزار شده و مصوبات و خروجیهای این جلسات نیز با جدیت پیگیری می‌شود.

5-   رانت و فساد سیستمی

بروز بیشتر و پدیداری چشمگیر فساد سیستمی و اداری، و همچنین استفاده از رانت در بهره‌گیری از منابع، از بزرگترین مصائب اقتصادی این کشورها به شمار می‌رود. این شرایط اغلب به‌دلیل انحصار قدرت و همچنین کانالیزه شدن منابع به سمت مجاری‌ای است که نظارت کافی بر آنها اعمال نمی‌شود.

6-  ناتوان از کوچک‌سازی

در این کشورها هرگونه تلاش برای ادغام، واگذاری و خصوصی‌سازی، باز هم در مارپیچ واگذاریهای رانتی و فساد و ناکارآمدی، غوطه‌ور می‌شود – چنان که نمونه آشنای این امر را در کشور ما هم دیده‌ شده است.

7-   تکانه‌های ناشی از نوسانات این منابع

وابستگی شدید ساختارهای یک کشور به فروش منابع خام، به ضعف ساختاری و کاهش جدی شاخصهای خوداتکایی منجر می‌شود؛ از این رو هرگونه تکانه ایجاد شده در استحصال یا فروش آن ماده خام – به هر دلیل که رخ دهد – موجب آشفتگی و درهم‌ریختگی کل ساختار اقتصاد خواهد شد؛ این مسئله در مراحل بعد بر مؤلفه‌های اجتماعی تأثیر خواهد گذاشت و نهایتاً بر کل حاکمیت سیاسی مؤثر خواهد بود.

8-   اختلالهای خاص اقتصادی

بیماریها و اختلالات خاص اقتصادی در این گونه از اقتصادها به چشم می‌خورد؛ بروز پدیده‌هایی مانند رکود تورمی یا بیماری هلندی از آن جمله است.

9- پدرسالاری دولتی و نقصان حاکمیت مردم

در این جوامع معمولاً مردم و بخش خصوصی صاحب صنایع بزرگ یا سازمانهای اقتصادی معظم نیستند، و بنابراین از قدرت تأثیرگذاری و چانه‌زنی پایینی برخوردارند؛ از سوی دیگر عدم وابستگی دولت به درآمدهای مالیاتی، به‌نوعی به استغناء دولت از مردم منجر می‌شود؛ همچنین بهره‌وری و ابتکار و خلاقیت مبتکران و متخصصان - به‌دلیل حاکمیت مصرف‌زدگی - در برآوردن نیازهای اقتصادی سهمی ناچیز دارد.

این شرایط بر شکل‌گیری سندیکاها و مجامع صنفی و مردمی، و همچنین تحزب سیاسی، تأثیر منفی دارد، و اهرمهای قدرت و نظارت مردم بر حاکمیت را دچار اختلال می‌کند. این مسئله بر کل ساختار مؤلفه‌های رشد بخش خصوصی تأثیر بسیار مخربی دارد، و موجب خواهد شد دولت به‌نوعی از نقش سیاستگذار و حاکمیت به نقش متصدی متفوّق و پدرسالار تنزل یابد.

10-  تعدد دخالتهای خارجی

روشن است که دست‌اندازی به منابع کشورها، یکی از مهمترین دلایل جنگهای فراملی بوده است. همچنین سودای کنترل منابع و اثرگذاری بر آنها نیز بر جنگها و تهدیدات و التهابها و مناسبات گوناگون سیاسی میان دارندگان این منابع بسیار تأثیرگذار بوده و هست.

11-   تقاضای بالا برای مشاغل دولتی

به لحاظ فرهنگی و اجتماعی و به دلایل مختلف – مانند پایداری شغلی، استفاده از رانت، مصونیت از وجود تکانه‌های بازار متلاطم و ... – تقاضای مردم به استخدام در مراکز دولتی کشورهایی که منابع خدادادی دارند به شکل قابل توجهی بالاتر است.

پایان‌نامه

در پایان توجه به این نکته لازم است که موارد فوق‌الذکر را نباید قواعد اجتناب‌ناپذیر تلقی کرد. کشورهایی وجود دارند که با همین شرایط، توانسته‌اند از تبعات سوء و به تعبیری نفرین منابع احتراز کنند؛ برای مثال کشورهایی مانند شیلی و نروژ نشان داده‌اند که می‌توان کشوری غنی از حیث منابع بود و تبعات منفی ناشی از این مسئله را نیز کنترل کرد.

*پژوهشگر اقتصادی مؤسسه احیاگران تمدن فاخر

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

۳ تیر ۱۳۹۷احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور
۸ اردی‌بهشت ۱۳۹۷ستاری: اقتصاد نفتی فرهنگ مفت‌خواری با خودش آورده است!  
۳ اردی‌بهشت ۱۳۹۷ملاحظات سیاسی اجازه اصلاح ساختار اقتصادی را نداده است/ تغییر در تیم اقتصادی دولت بخصوص بانک مرکزی باید انجام شود
۲۰ فروردین ۱۳۹۷رهبری «100هزار دلار نقد» برای ساخت چه برنامه تلویزیونی فرستادند؟
۱۸ فروردین ۱۳۹۷سلیمی: "نفت" ام‌المصائب کشور شده؛ باید وابستکی به نفت را کم کنیم
۲۸ اسفند ۱۳۹۶احیای صنعت نفت با مدیرانی واقعا نفتی
۲۷ اسفند ۱۳۹۶آقای وزیر! یک سوزن به خود بزنید، یک جوالدوز به معلمان
۲۳ اسفند ۱۳۹۶نرخ رشد ۹ ماهه اقتصادی با نفت ۴.۴ و بدون نفت ۴.۷ درصد
۲۳ اسفند ۱۳۹۶"عفاف و کرامت" زن شرقی، یا "بردگی جنسی" زن غربی؟
۱۹ اسفند ۱۳۹۶اختصاصی | مراجع تقلید درباره «وظیفه حکومت در حجاب» چه می‌گویند؟
۱۵ اسفند ۱۳۹۶جادوی پول و بانک - 16 | «الگوهای اسلامی اصلاح بانک» به درد نخورند؟
۸ اسفند ۱۳۹۶خیابان انقلابِ چهل ساله؛ حاشیه‌نویسی بر مسئله حجاب

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۴۵۹۱۱۳:۱۰:۵۱ ۱۳۹۶/۷/۲۶
این دیدگاه کاملاً اشتباه و برمبنای انداختن تقصیرات به گردن سایر مولفه هاست. اولاً چرا کشورهای نفتخیزی مانند نروژ و آمریکا با وجود این ثروت دچار افول و توسعه نیافتگی که نشده اند هیچ تازه جزو کشورهای تراز اول هستند ؟؟ حتی کشورهایی مانند عربستان و امارات و قطر هم که پیشرفت صنعتی نکرده اند در بسیاری از امور اقتصادی از ما پیشی گرفته اند . مانند تجارت ، توریسم ، و بالاخص سرمایه گذاری در خارج که درآمدهای سرشاری برایشان به ارمغان آورده و آینده بدون نفت آنها را هم تامین خواهد کرد . واقعیت اینست که نفت سرمایه ای بوده که ما میتوانستیم آن را موتور توسعه خود کنیم اما نکردیم و دیگرانی هستند که اینکار را کردند . شما کشورهای جنوب شرقی و شرق آسیا را مثال زدید در جواب باید گفت بسیاری کشورهای بدون منابع دیگر هم هستند که هیچگونه پیشرفتی نکرده اند . پس مسئله داشتن و یا نداشتن نفت و سایر منابع نیست . مسئله فقط و فقط بلند اندیشی و همت سردمداران ممالک به عنوان پدران و سکانداران آنهاست . در پایان دو مثال میزنم : 1 - مثال نفت مثال ثروت هنگفتی است که یک پدر ثروتمند برای فرزندانش به ارث میگذارد . هر کدام از آن فرزندان صاحب درایت باشند و عقلشان را به کار بگیرند نه تنها ثروت را از بین نمی برند بلکه آن را چند برابر هم خواهند کرد . و هر کدام هم که در سر عقل نداشته باشند میتوانند در یک شب آن را به باد بدهند . و برای هر دو این افراد مثال در اطرافمان زیاد هست . 2 - میگویند دانشمندی قصد مهاجرت از کشوری را داشت و در فرودگاه به طلاهای همسرش ایراد گرفته بودند که نمیتوانی اینها را از کشور خارج کنی تحت این عنوان که اینها سرمایه کشورند که میخواهی با خود ببری و آن خانم تمام طلاهای خود را جدا کرد و تحویل مامورین داد و با اشاره به سر همسرش گفت سرمایه این کشور مغزی است که در این سر قرار گرفته و دارد میرود نه این طلاها .
ناشناس۱۲۴۶۵۵۱۴:۰۸:۵۱ ۱۳۹۶/۷/۲۶
باید اقتصاد ایران وارد تجارت الکترونیک شود .
ناشناس۱۲۴۷۳۳۱۵:۰۱:۳۷ ۱۳۹۶/۷/۲۶
کاملا درسته, هر بدبختی میکشیم از این اقتصاد نفتیه, هم جلو پیشرفت رو میگیره هم فساد میاره آقایونی که تو کارن هم چسبیدن بهش ول نمیکن! به قول رهبری:من هفده هجده سال قبل به دولتی که در آن زمان سر کار بود و به مسئولان گفتم کاری کنید که ما هر وقت اراده کردیم، بتوانیم درِ چاه‌های نفت را ببندیم. آقایانِ به قول خودشان «تکنوکرات» لبخند انکار زدند که مگر می‌شود؟!
ناشناس۱۲۴۸۰۰۱۵:۵۶:۱۲ ۱۳۹۶/۷/۲۶
به نظر نویسنده محترم، اگر نفت نبود، چه کسانی و چگونه این کشور را مدیریت میکردند؟
ناشناس۱۲۵۲۹۶۱۰:۱۵:۱۷ ۱۳۹۶/۷/۲۷
وقتی این حرف را میزنید بصورت غیر مستقیم ایرانی ها را پست تر از کشورهایی که بدون نفت به جایی رسیدند فرض می کنید...
ناشناس۱۲۴۹۷۱۱۹:۴۷:۱۳ ۱۳۹۶/۷/۲۶
نفت خام را در ردیف خام فروشی قرار نمیدهند چون نفت خود مقوله دیگریست مصرف کنندگانش که حدود 90 ملیون بشگه مصرف میکنند خریدار نفت خام هستند هیچ کشوری نداریم که صاحب منابع نفت و گاز باشد و آنرا بصورت خام صادر نکنند . امریکا و نروژ مثال خوبی است .
پاکابارا۱۲۵۱۵۵۰۰:۵۱:۳۹ ۱۳۹۶/۷/۲۷
دلیل اصلی مشکل وجود نعمت خدادادی نفت و گاز نیست. دلیل اصلی دولتی شدن نفت و گاز است. باید شرکتهای ملی واقعی باشند یعنی سهامشان به همه مردمان یک کشور رایگان توزیع و دولت فقط مالیات بگیرد. نه اینکه این شرکتهای نفتی به سرمایه داران بخش خصوصی بدهند و نه بخش دولتی و نه بخش شبه دولتی، بلکه اینها بایست به مردم که صاحب حقیقی ثروتهای ملی هستند بهند. در نتیجه این شرکتها دیگر فساد و رانتخواری نبود و دولتها وابستگی بهع رانت نفت نداشتم. تا زمانی دولتها از رانت نفتی استفاده کنند و ملت از حقش از ثروت ملی محروم باشد، همین میشود که بزرگترین نعمت خدادادی را زحمت فکر کنند! نعمت نفت و گاز، برگ برنده ملتهایی مثل ایران است.
ناشناس۱۲۶۱۷۵۲۰:۳۱:۱۱ ۱۳۹۶/۷/۲۸
حالا شما که این قدر نگرانی لطفاراهکاری بده که بانکهای خارجی برای مشتریان محصولات تولیدکنندگان داخلی محصولات غیر نفتی ، گشایش اعتبار کنند.
تجارت نیوزطاقچهپارس نماد داده

پربحث‌های امروز

  1. نظر شما درباره این عکس چیست؟  

  2. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  3. جهانگیری در مجلس: آمریکا جنگ اقتصادی را شروع کرده است/همه با اتحاد از این توطئه بزرگ عبور می‌کنیم

  4. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  5. ظریف: بدنامی ترامپ در درازمدت به نفع ماست/ رویترز روزی 50 خبر دروغ در مورد اقتصاد ایران تولید می‌کند/ ما به دشواری‌ها عادت داریم

  6. شریعتمداری: عذرخواهی می‌کنم/"زیرکی" حتما خسته بوده است!

  7. طلا گرمی ۲۵۲ هزار تومان شد/ سکه ۲ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان

  8. واکنش رشیدپور به دلار ۸ هزار تومانی!   

  9. احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور

  10. تقدیر از دولت / یک گام به جلو برای به رسمیت شناختن مطالبه گری مردم 

  11. علی مطهری: مردم ۶ ماه مقاومت کنند/ رفتن رئیس‌جمهور به توچال ایرادی ندارد

  12. سفر خانوادگی وزیر ارتباطات به سوادکوه  

  13. انتخابات و تلاش برای انقلاب مخملی در ترکیه/ بزودی اردوغان متهم به تقلب می شود

  14. دهقان مطرح کرد؛ تدوین طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان برای بازپس‌گیری اموال غیرقانونی و باد‌آورده/ بازپس‌گیری اموال نامشروع در صورت تصویب طرح

  15. دستور فرمانده ناجا برای برخورد با بی حجابی، دور دور، شیشه دودی غیرمتعارف در خودروها

  16. کرباسچی: عبدالله نوری جایگزین خوبی برای عارف است/رای رئیس شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان بالاتر از اعضا نیست

  17. نیاز مبرم به گروه‌های خونی منفی در تهران/کاهش 3درصدی اهدای خون در پایتخت

  18. ژاپن با ۱۳ میلیون بیکار چه کرد؟ ماجرای کمپینی که ۷۰ سال طول کشید

  19. کتک خوردن وحشتناک دانش آموز 14 ساله به دست معلم  

  20. چرا واردات ذرت و سویا در سیطره ۲ نفر است؟ / ضریب خودکفایی دانه‌های روغنی کاهش یافت!

  21. یادداشت حسین شریعتمداری/ چون به گَردَش نمی‌رسی برگرد! / آیا اقتصاد را نجات داده‌اید یا ده‌ها مشکل به آن افزوده‌اید؟!

  22. بعد از 14 سال رئیس کمیسیون امنیت ملی تغییر کرد/ فلاحت پیشه رئیس شد

  23. چرا سرآشپز معروف خودکشی کرد؟

  24. فلاحت پیشه: ایرانی‌ها بارها بازیچه سیاست‌های منفعت‌طلبانه روسیه قرار گرفتند

  25. واعظی از ارسال نامه روحانی به اتحادیه اروپا خبر داد/توضیحات درباره عکس توچال روحانی

پربحث‌های دیروز

  1. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  2. اولین اعتراضات به تلگرام طلایی / دست وزارت ارتباطات در کار است

  3. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  4. تغییر شرکای راهبردی حکومت

  5. منتظرید که امریکا برای‌تان کار بکند!  

  6. پاسخ نوبخت به سه ادعای عجیب/ نقش جهانگیری در چالش آتی دولت/پشت پرده مشکلات اقتصادی/ داستان خانه ولایتی/ چاپ کتابی مجازی علیه روحانی/ سیاسی‌ترین گل جام‌جهانی

  7. واکنش معاون شریعتمداری به گرانی‌ها: رسانه‌ها چرت و پرت نگویند

  8. دومین نامه نمایندگان به "روحانی" برای برکناری ۳ وزیر

  9. واردات بیش از ۱۴۰۰ قلم کالا ممنوع شد/ خودرو هم در لیست ممنوعه‌ها

  10. آشنایی با 10 خودرویی که بیشترین افت قیمت را دارند  

  11. توئیت ناشیانه وزیر خارجه آمریکا درباره ایران جنجالی شد+عکس

  12. ضرورت ترمیم کابینه/ تیم اقتصادی دولت ضعیف و ناکارآمد است

  13. قاضی سراج: دست دلالان را از بازار خودرو قطع می‌کنیم

  14. سه ماه گذشته؛ حمایت از کالای ایرانی چه شد؟/فردا که گُل‌ها خشک شدن دیر است

  15. ثبت سفارش خودرو ممنوع شد+سند

  16. مجوز صادر شد/ ایران و پرتغال در ورزشگاه آزادی پخش می شود

  17. قائم مقام بانک مرکزی: افزایش قیمت سکه متاثر از افزایش قیمت طلا و نرخ دلار است/ وعده کاهش قیمت سکه

  18. قیمت سکه 2 میلیون و 650 هزار تومان/قیمت سکه آتی به بیش از ۳ میلیون تومان رسید

  19. معاون سیما: ممنوعیت حضور چهره‌های پرخرج خارجی ابلاغ شده بود

  20. اولویتی مضحک برای استیضاح/آیا ربیعی باید پاسخگوی افسار گسیختگی اقتصاد باشد؟

  21. واعظی:برخی هنوزفکر می‌کنند درشرایط قبل ازتحریم آمریکا هستیم

  22. ضرغامی:‌نامه اصلاح‌طلبان تکمیل سیاست ضدبشری ترامپ است/ این نامه دلسوزی برای ملت ایران نیست

  23. ۱۸ محصول ایران خودرو گران شد+ لیست قیمت

  24. علائم نامعلوم راهنمایی و رانندگی در شهر  

  25. مادر و فرزند مهاجری که تصویرشان در دنیا معروف شد  

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما درباره این عکس چیست؟  

  2. چند نکته با افرادی که در دام ترامپ گرفتار شده‌اند

  3. توضیحات سرلشکر فیروزآبادی پیرامون ویلای لواسان+سند

  4. پزشکیان:در هیچ جای دنیا پزشکان به اندازه ایران درآمد ندارند

  5. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  6. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  7. قرار بود حکومت‌مان، رنگ و بوی علی را داشته باشد  

  8. تصمیم گیری در خصوص بازار خودرو، مسکن، ارز و سکه در جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی /۵۰ نفر، ۵ درصد سکه‌های ثبت‌نامی را خریده‌اند/ هک سایت وزارت صنعت و فروش ۴ هزار خودروی وارداتی قاچاق

  9. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  10. آزمون: اگر ناراضی هستند، بعد از جام جهانی دیگر برای تیم ملی بازی نمی‌کنم

  11. فیروزآبادی ویلای لواسان را تحویل داد

  12. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  13. زور تورم به قدرت خرید مردم می‌چربد/ چه زمانی توانایی خرید مردم بالا می‌رود؟

  14. جهانگیری در مجلس: آمریکا جنگ اقتصادی را شروع کرده است/همه با اتحاد از این توطئه بزرگ عبور می‌کنیم

  15. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  16. اولین اعتراضات به تلگرام طلایی / دست وزارت ارتباطات در کار است

  17. اسپانیا به سختی برد/ یوزها جانانه جنگیدند/ویدئو چک گل ایران به ماتادورها مردود اعلام کرد/امیدها به بازی پرتغال زنده است

  18. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  19. محمد ثلاث قصاص شد

  20. وقتی عادل فردوسی پور احساساتی میشود !

  21. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  22. اعلام جرم علیه مدیران ارشد پیشین و فعلی بانک مرکزی و مدیران موسسات/ بانک مرکزی به تقصیر متهم است/فرشتگان، آرمان، آرمان ایرانیان و کاسپین یکی هستند؛ حکمت تغییر نام‌ها باید معلوم شود

  23. بی‌هنری بی بی سی /وقتی قاتل را بی گناه وقهرمان نشان می‌دهند

  24. ماجرای ویلای لواسان/ تفریح آمریکایی ها در نیشابور/ مشکل دولت روحانی از نگاه تئوریسین های اصلاح طلب/ چرا در ایران مسئولی استعفا نمی‌دهد؟

  25. ظریف: بدنامی ترامپ در درازمدت به نفع ماست/ رویترز روزی 50 خبر دروغ در مورد اقتصاد ایران تولید می‌کند/ ما به دشواری‌ها عادت داریم

پربحث‌های امروز

  1. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  2. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  3. طلا گرمی ۲۵۲ هزار تومان شد/ سکه ۲ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان

  4. احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور

  5. ژاپن با ۱۳ میلیون بیکار چه کرد؟ ماجرای کمپینی که ۷۰ سال طول کشید

  6. چرا واردات ذرت و سویا در سیطره ۲ نفر است؟ / ضریب خودکفایی دانه‌های روغنی کاهش یافت!

  7. واکنش آشنا به گرانی‌های اخیر: ارزان می‌شود

  8. لاکچری‌ترین خودروی ژاپنی/ تویوتا سنچری ۱۸۰ هزاردلاری را ببینید  

  9. وزیر ارتباطات به بازار چارسو رفت/باید با سودجویی ها برخورد شود  

  10. نوبخت: دولت برای هرگونه سناریو اقتصادی آماده است

  11. "سفارش خرید" سکه آتی متوقف شد

  12. جایگزین توتال تعیین شد

  13. سه اقدام فوری برای کنترل قیمت گوشی موبایل/ امکان استعلام نوع ارز وارداتی گوشی فراهم شد

  14. سفارش خرید سکه آتی متوقف شد

  15. نشست ویژه مجلس برای بررسی گرانی خودرو، ارز و دلار

  16. بررسی مزیت‌های اقتصادی جام جهانی فوتبال برای روسیه در بیستمین شماره «دنیای سرمایه‌گذاری»

  17. مسافران جام جهانی بخوانند/ مالیاتتان را پس بگیرید

  18. کفپوش آنتی استاتیک اپوکسی

  19. واردات ۷۳۶۰۰۰ دستگاه تلفن همراه در سال جاری

  20. رییس اتاق ایران: نمی‌توان گفت همه مشکلات ما تحریم بوده و اقتصاد با رفع تحریم شکوفا می‌شود

  21. ادامه مخالفت ایران با فرصت طلبی عربستان

  22. اعلام وصول طرح ساماندهی بازرسان ناظر بر وزارت صنعت

  23. جریمه ۳۰ میلیون یورویی فیات به دلیل فرار مالیاتی

  24. حضور ظریف در نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران

  25. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

پربحث‌های دیروز

  1. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  2. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  3. تغییر شرکای راهبردی حکومت

  4. واکنش معاون شریعتمداری به گرانی‌ها: رسانه‌ها چرت و پرت نگویند

  5. واردات بیش از ۱۴۰۰ قلم کالا ممنوع شد/ خودرو هم در لیست ممنوعه‌ها

  6. ضرورت ترمیم کابینه/ تیم اقتصادی دولت ضعیف و ناکارآمد است

  7. قاضی سراج: دست دلالان را از بازار خودرو قطع می‌کنیم

  8. سه ماه گذشته؛ حمایت از کالای ایرانی چه شد؟/فردا که گُل‌ها خشک شدن دیر است

  9. ثبت سفارش خودرو ممنوع شد+سند

  10. قائم مقام بانک مرکزی: افزایش قیمت سکه متاثر از افزایش قیمت طلا و نرخ دلار است/ وعده کاهش قیمت سکه

  11. قیمت سکه 2 میلیون و 650 هزار تومان/قیمت سکه آتی به بیش از ۳ میلیون تومان رسید

  12. اولویتی مضحک برای استیضاح/آیا ربیعی باید پاسخگوی افسار گسیختگی اقتصاد باشد؟

  13. ۱۸ محصول ایران خودرو گران شد+ لیست قیمت

  14. رئیس سازمان امور مالیاتی خبرداد: تشکیل کارگروهی برای برخورد با دلالان ارز، سکه، خودرو و مسکن

  15. آخوندی:هدف اصلی برجام محقق شده است/منتقدان تضمین صلح را نادیده می‌گیرند

  16. رئیس توتال: نمی‌توانم به خاطر ایران شرکت را در معرض تحریم قرار دهم

  17. واردات ۲ میلیون و ۷۰۳ هزار دلار تشتک در سال ۹۶/ برخی اولویت‌های ارزی با اقتصاد مقاومتی جور در نمی‌آید

  18. بازدید سرزده رییس سازمان بازرسی کل کشور از ایران خودرو  

  19. وزیر نفت: ایران انتظار ندارد مشتریان نفتی معافیت بگیرند/راه‌های زیادی برای دور زدن تحریم‌ها داریم

  20. تغییر اقلیم یک میلیون فرصت شغلی را در کرمان قربانی کرد

  21. پاسخ «چه کنیم با اقتصاد امروز» از زبان احمد توکلی

  22. هشدار گمرک به واردکنندگان تلفن همراه مسافری و تجاری

  23. وزیر صنعت؛ اصناف نسبت به افزایش قیمت کالاها بی‌تفاوت نباشند

  24. قیمت گوشت کاهش یافت/جدول

  25. تحقیق و تفحص از قرارداد وزارت راه برای خرید هواپیما بوئینگ و ایرباس

پربحث‌های هفته

  1. نام ۲ نفری که ۵۹ هزار سکه خریدند چیست؟

  2. تصمیم گیری در خصوص بازار خودرو، مسکن، ارز و سکه در جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی /۵۰ نفر، ۵ درصد سکه‌های ثبت‌نامی را خریده‌اند/ هک سایت وزارت صنعت و فروش ۴ هزار خودروی وارداتی قاچاق

  3. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  4. تیم اقتصادی دولت از جمله نوبخت، نهاوندیان، سیف و کرباسیان باید تغییر کنند

  5. زور تورم به قدرت خرید مردم می‌چربد/ چه زمانی توانایی خرید مردم بالا می‌رود؟

  6. سخنگوی دولت مطرح کرد: هیچ آثار منفی در شاخص‌های اقتصادی دیده نشد/عرضه بیش از ۷ میلیون قطعه سکه برای برطرف کردن عطش عده‌ای!

  7. بیماری‌های اقتصاد ایران علاج دارند اما...

  8. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  9. اعلام جرم علیه مدیران ارشد پیشین و فعلی بانک مرکزی و مدیران موسسات/ بانک مرکزی به تقصیر متهم است/فرشتگان، آرمان، آرمان ایرانیان و کاسپین یکی هستند؛ حکمت تغییر نام‌ها باید معلوم شود

  10. بازار خودرو کاملا انحصاری است/ چرا شرکت های خودروساز به آشفتگی بازار دامن زدند؟

  11. تغییر شرکای راهبردی حکومت

  12. ضرورت تشکیل اتاق فرماندهی برای اقتصاد

  13. چگونه کُره فقیر ۵۰ ساله کشور "برند"ها شد؟/ ۱۸ امتیاز ویژه به تولید

  14. واکنش معاون شریعتمداری به گرانی‌ها: رسانه‌ها چرت و پرت نگویند

  15. خودروسازان داخلی 93 درصد بازار را به‌صورت انحصار در اختیار دارند/وزیر می‌گوید دولت 13.5 درصد سهم دارد و به‌اندازه آن پاسخ بخواهید/ احتکار خودرو برای فروش باقیمت بالاتر است

  16. طلا گرمی ۲۵۲ هزار تومان شد/ سکه ۲ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان

  17. احمد توکلی: فقرا روزبه‌روز فقیرتر می‌شوند/ پیگیر سامانه برخط حقوق مدیران و مقامات هستیم/ماجرای انتقال پول از تبریز به تهران و خارج از کشور

  18. ضرر ۳۴۰ میلیارد تومانی به بیت المال با اجرا نکردن قانون از سوی آخوندی

  19. واردات بیش از ۱۴۰۰ قلم کالا ممنوع شد/ خودرو هم در لیست ممنوعه‌ها

  20. افزایش بی سابقه نقدینگی و ماهی گیری سیاسی از مشکلات اقتصادی

  21. افزایش قیمت مسکن متوقف شد

  22. دبیرکل بانک مرکزی: خریداران سکه نگران نباشند/ احتمال برگزاری حراج مجدد سکه

  23. ضرورت ترمیم کابینه/ تیم اقتصادی دولت ضعیف و ناکارآمد است

  24. قاضی سراج: دست دلالان را از بازار خودرو قطع می‌کنیم

  25. سه ماه گذشته؛ حمایت از کالای ایرانی چه شد؟/فردا که گُل‌ها خشک شدن دیر است

آخرین عناوین