بهار عربی دوم در راه است؟

گروه جهان الف،   3960630112 ۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
بهار عربی دوم در راه است؟

حکومت مصر، عربستان و تا حدی مراکش، تجسم رژیم‌هایی هستند که احتمالا می‌توانند دوباره دستخوش تحولات یک بهار عربی دیگر قرار بگیرند. یک آتشفشان اجتماعی در حال شکل‌گیری است که دیر یا زود بالاخره فوران خواهد کرد.

بیش از 6 سال از آغاز بهار عربی می‌گذرد؛ اما زندگی بسیاری از اعراب در مقایسه با شرایطی که در سال 2011 داشتند، بدتر شده است. در خاورمیانه و شمال آفریقا که دوسوم جمعیت در رده سنی 15 تا 29 سال هستند، بیکاری همه‌گیرشده است.
 
به گزارش دنیای اقتصاد، در سراسر منطقه، حکام راه‌های مشارکت سیاسی مردم را مسدود ساخته‌اند و اعتراضات را با خشونت هرچه تمام‌تر پاسخ می‌دهند. حکومت مصر، عربستان و تا حدی مراکش، تجسم رژیم‌هایی هستند که احتمالا می‌توانند دوباره دستخوش تحولات یک بهار عربی دیگر قرار بگیرند. یک آتشفشان اجتماعی در حال شکل‌گیری است که دیر یا زود بالاخره فوران خواهد کرد.


انقلاب یاس تونس که با اقدام اعتراضی یک دستفروش، در سال 2010 آغاز شد؛ زمینه‌ساز سلسله جنبش‌هایی در سراسر خاورمیانه بود که در اغلب موارد به نتیجه دلخواه منتهی نشد. بسیاری به «بهار عربی» امید بسته بودند، اما با گذشت 6 سال تنها ناامیدی برجای مانده‌‌ است.
 
زمستان رکود اقتصادی منطقه را فراگرفته و بحران‌های سیاسی لیبی، سوریه و یمن را به جنگ‌های داخلی خونباری کشانده است. مصر، عراق و بحرین را در ناآرامی‌های گسترده درگیر ساخته و حکومت‌های عرب را از مراکش تا عربستان سعودی متزلزل کرده است.
 
سازمان ملل سال گذشته هشدار داد وضعیت نابسامان اقتصادی، می‌تواند عامل بهار عربی تازه‌ای شود. آیا حکام عرب می‌توانند این شرایط را مدیریت کنند؟ ناآرامی‌های خیابانی، بیکاری و اقتصاد فاسد دولتی، جهان عرب را به گرداب حوادث فرو می‌برد.
 
خروج از این گرداب نیازمند درایتی است که از حکام منطقه کمتر سراغ داشته‌ایم. پایگاه تحلیلی پروجکت سیندیکیت در مقاله‌ای شرایط کنونی و چالش‌های پیش ‌روی کشورهای عرب را بررسی کرده است.
 
بیش از 6 سال از آغاز بهار عربی می‌گذرد، اما زندگی بسیاری از اعراب در مقایسه با شرایطی که در سال 2011 داشتند، بدتر شده است. در خاورمیانه و شمال آفریقا که دو سوم جمعیت در رده سنی 15 تا 29 سال هستند، بیکاری همه‌گیر شده است.
 
در سراسر منطقه، حکام راه‌های مشارکت سیاسی مردم را مسدود کرده‌اند و اعتراض‌ها را با خشونت هر چه تمام‌تر پاسخ می‌دهند. حکومت مصر، عربستان و تا حدی مراکش، تجسم رژیم‌های عربی هستند که نتوانسته‌اند از دام خودکامگی برهند؛ حتی در شرایط کنونی که یک خیزش مردمی دیگر قریب‌الوقوع به‌نظر می‌رسد.

مصر: سرزمین بحران

مصر نمونه‌ای کلاسیک از منتهی شدن یک انقلاب به خیانت است. عبدالفتاح‌السیسی، رئیس‌جمهوری کنونی، نظامی دیکتاتوری و خشن‌تر از حسنی مبارک ساخته است که دوران حکومت 30 ساله‌اش‌ با اغتشاشات سال 2011 پایان یافت.
 
امروزه السیسی با کمک نیروی پلیس که خود آنها را «مافیای میلیونی» می‌خواند، سرکوب را سرلوحه اصول انضباطی رژیم خود ساخته است. اصلاح نظام اقتصادی مصر، کاری خارق‌العاده خواهد بود.
 
کاری که جمعیت 95 میلیونی مصر را منتفع خواهد ساخت که سالانه 2 میلیون نفر هم بر آن افزوده می‌شود. اصلاح این نظام اقتصادی وظیفه‌ای نیست که رهبران مصر بتوانند از زیر بار آن شانه خالی کنند زیرا قراردادهای اجتماعی دوره حسنی مبارک دیگر معتبر نیستند. قراردادهای اجتماعی که به موجب آن، مردم در ازای رفاه و یارانه‌های دولتی، از آزادی چشم می‌پوشیدند.
 
امروز، در حالی که بیش از 40 درصد جوانان با بیکاری دست به گریبانند، تنها رئیس‌جمهوری مصلح خواهد توانست مصر از لبه پرتگاه فاجعه اقتصادی بازگرداند. اما السیسی، به جای امیدوار ساختن جوانانی که 6 سال قبل در اعتراض‌های میدان التحریر حضور داشتند، انگیزه‌های بخش‌خصوصی را در نطفه خفه کرده و ارتش را به تنها بازیگر صحنه اقتصاد مصر تبدیل کرده است. السیسی از افزایش ناآرامی‌ها می‌ترسد.
 
او هنوز شرایط صندوق بین‌المللی پول برای اعطای کمک 12 میلیارد دلاری را تامین نکرده است. یکی از این شرایط، کاهش دستمزدهای بخش دولتی بسیار فربه مصر است که بدون در نظر گرفتن نیروهای ارتش و پلیس، 6 میلیون‌نفر در آن مشغول به کارند. شرط دیگر کاهش یارانه‌ها است که بالغ بر 30 درصد بودجه عمومی را تشکیل می‌دهد.
 
السیسی راه‌های مشارکت سیاسی را نیز مسدود کرده است. شرایط، حتی در مقایسه با دوره حکومت تک حزبی حسنی مبارک نیز دشوار‌تر شده است. بنا بر اعلام «مرکز حقوق اجتماعی و اقتصادی مصر» اعتراض‌های خیابانی در سال 2016 نسبت به میانگین سال‌های منتهی به بهار عربی، 5 برابر شده است.

عربستان: در جست‌و‌جوی توسعه ساختگی

در عربستان سعودی، رژیم سلطنتی-مذهبی حاکم، بهار عربی را با آرامش نسبی پشت سر گذاشت، زیرا توانست مردم را با دست و دلبازی‌های بی‌حد، تطمیع کند. اما مشابه آنچه در مصر روی‌ داد، قراردادهای اجتماعی عربستان نیز به تبع کاهش قیمت نفت، بی‌ثبات شده‌اند. افزایش جمعیت 25 درصدی در دهه اخیر هم به وخامت اوضاع دامن زده است. عربستان ناچار شد در سال جاری دستمزد‌های بخش دولتی و یارانه‌ کالاهای اساسی را کاهش دهد. این زنگ خطر بزرگی برای رژیم سلطنتی عربستان بود.
 
زیرا دولت، نهادی است که اغلب شهروندان سعودی را در استخدام خود دارد. در نهایت، با دعوت به اعتراض در چهار شهر بزرگ عربستان، دستمزدهای کاهش یافته به حالت اولیه بازگشت. بسیاری از حکومت‌های استبدادی منطقه، الگوی توسعه غیردموکراتیک چین را دنبال می‌کنند اما در به‌کارگیری این الگو به‌وضوح شکست خورده‌اند زیرا در شرایط حاکم بر جهان عرب، کارآمد ساختن چنین الگویی، مستلزم یکسان‌سازی گسترده اقتصادی-اجتماعی و نیز سیاسی است.
 
این مقایسه تلویحا حاکی از آن است که طرح بلندپروازانه محمد بن‌سلمان، ولیعهد تازه عربستان، برای تبدیل اقتصادی نفت-محور به اقتصاد مدرن صنعتی نیز محتاج فرآیندی طولانی خواهد بود که اما و اگرهای بسیاری درخصوص اثربخشی آن مطرح است.
 
اصلاحات اقتصادی تنها در صورتی موفقیت‌آمیز خواهند بود که با اصلاحات سیاسی همگام شوند. اما این اصلاحات سیاسی زیربنایی، ناگزیر پایه‌های رژیم سلطنتی را خواهد لرزاند.
 
مراکش: سرزمین وعده‌های فراموش‌شده

مراکش نیز، همچون عربستان سعودی، پادشاهی دیگری است که از بهار عربی تاثیر زیادی نپذیرفت. پادشاه وقت مراکش، محمد ششم، زیرکانه به معترضان وعده اصلاح قانون‌اساسی و برگزاری انتخابات داد.
 
مراکش در حقیقت به «لحظه تونس» خود نزدیک شد و محمد بوعزیزی، دستفروش تونسی را به‌یاد ‌آورد که در اعتراض به آزار و اذیت دولتی خودسوزی کرد و زمینه‌ساز انقلاب تونس شد. اقدام ناامیدانه بوعزیزی جرقه آغاز بهار عربی بود. مراکش نیز سال گذشته انعکاس مهیب این واقعه را شاهد بود. «محسن فکری» ماهی‌فروشی بود که ماموران پلیس ماهی‌هایش را مصادره کردند و در کامیون مکانیزه حمل زباله ریختند.
 
او در اعتراض به این اقدام پلیس، خود را به داخل کامیون حمل زباله انداخت و با دستور پلیس به راننده کامیون مبنی بر ادامه کار، به‌طرز فجیعی جان سپرد. مرگ او موجی از اعتراض‌ها را در منطقه «ریف» برانگیخت.
 
در «ریف» نیز مرد 39 ساله‌ای به نام «ضفضافی» اعتراضاتی را رهبری کرد که خیلی زود به سراسر کشور کشیده شد. او در ویدئوهایی که در شبکه‌های مجازی منتشر می‌کرد، سخنان تندی علیه «فساد دولتی» و «دیکتاتوری در مراکش»، با لهجه محلی بر زبان می‌آورد. در روز 11 ژوئن، رباط پایتخت مراکش، صحنه عظیم‌ترین تظاهرات اعتراضی از آغاز بهار عربی بود.
 

واکنش حساب‌‌شده پادشاه بود که موجب شد ورق به سود نظام سلطنتی برگردد. محمد ششم، حامی فرهنگ بومی مراکش است و سرمایه‌گذاری بزرگی کرده است تا ناحیه ساحلی ریف را به یک قطب تولیدی تبدیل کند. اما پیشرفت کار کند بوده است.
 
سرمایه‌گذاری‌هایی که بنا بود تا سال 2015 محقق شوند، در هزارتوی فساد اقتصاد دولتی گرفتار شده‌اند و هنوز به‌ثمر نرسیده‌اند. به‌رغم تمام آنچه گفته شد، خاندان سلطنتی مراکش در زمینه پاسخ‌گویی به مطالبات عمومی از سایر همتایان عرب خود یک گام جلوتر هستند.
 
این بصیرت سیاسی به همراه رشد اقتصادی قابل‌قبول، می‌تواند روزنه امید رژیم سلطنتی مراکش در شرایط متلاطم کنونی و همچنین خشونت‌های احتمالی آینده باشد. اما حکومت باید وعده سال 2011 درخصوص اصلاحات سیاسی را پیگیری کند.
 
مداخله‌اش در امور اقتصادی را کاهش دهد و رفاه فراگیر را در سطح جامعه گسترش دهد تا تبعیض‌های عمیق جغرافیایی بین مناطق مختلف را کمرنگ سازد.هنگامی که شاهان خوشگذران و منتخبان دیوان‌سالار، اعتراضات مردمی را با انقلابی کنترل شده از بالا پاسخ ندهند، انقلابی به مراتب شدیدتر از پایین و از میان توده‌های مردم آنان را از مسند قدرت به زیر خواهد کشید. درخصوص اعراب، نه وعده یارانه‌های دولتی و نه تهدید به سرکوب، غول اعتراضات را به درون چراغ جادو برنخواهد گرداند.

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیجی استایلملاصدرامادیران

پربحث‌های امروز

  1. چرا شفرد به خانه مجتبی جباری رفت؟

  2. عروس و دامادها در انتظار «بله» بانک‌ها

  3. زن و مرد آدم‌ربا گروگانشان را کشتند

  4. چه خدماتی به خانواده کارکنان نفتکش سانچی تعلق می‌گیرد؟

  5. احتمال افزایش نیافتن نرخ خرید تضمینی گندم در سال ۹۷

  6. نویسنده‌ها دغدغه نوشتن ندارند

  7. بروز غیرمجازها در آینده ممکن است؟

  8. حجم مخازن سدها ۱۴درصد کاهش یافت

  9. روزهای طلایی ارز دیجیتالی به پایان رسید

  10. پیش بینی روند رو به رشد اقتصاد ایران/ دولت: اقتصاد ایران پتانسیل رو به جلو دارد؛ نسخه آن تهیه شده است

  11. سلفی گرفتن می تواند به سلامت شما آسیب برساند؟

  12. «فرسودگی شغلی» + نشانه ها و راه حل

  13. فایننشال تایمز: در پی هشدار ترامپ، اروپایی‌ها فشار به ایران را افزایش داده‌اند

  14. دخل و خرج مدارس با هم نمی‌خواند/ شگردهای برخی مدیران برای پُرکردن جیب خالی مدرسه

  15. جادوی پول و بانک - 12 | صمصامی: بانک، اسلامی نمی‌شود؛ انگار کن «ذبح اسلامی خوک» + ارائه مدل و امکان پرسش و پاسخ

  16. طرح جدید نمایندگان برای ممانعت از انتصاب دوتابعیتی‌ها در دولت

  17. فنونی‌زاده: پرسپولیس ۵،۶ هفته زودتر قهرمان لیگ می‌شود

  18. پزشک ترامپ: رئیس جمهور از نظر جسمی و روانی در سلامت کامل است

  19. هفتمین شب سی‌وسومین جشنواره موسیقی فجر

  20. چرا اوباما سکوت کرده است؟

  21. از کیفت نامطلوب صدای سالن اجراهای پاپ تا لغو کنسرت صهبایی

  22. اندیشکده سوفان: شروط ترامپ عملی نیست/ آمریکا احتمالا اواخر بهار از برجام خارج می‌شود

  23. مجید جلالی: بدون کی‌روش تیم ملی افت می‌کند/ برخی برای جذب مخاطب بحث جادوگری را اشاعه می‌دهند

  24. مذاکرات ایران و عربستان چه شد؟

  25. پرسپولیس به دنبال تاریخ‌سازی/ پدیده- استقلال؛ رسیدن به مربع قدرت؟

پربحث‌های دیروز

  1. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  2. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  3. تذکر 24 نماینده به روحانی درباره نقد امام زمان (عج)/ به جای نقد معصومان به حل بیکاری و جلوگیری از اعمال تحریم‌های جدید بپردازید

  4. اعدام؛ سرنوشت پسری با اعمال شیطانی

  5. حجم اعتبار حقوق و مزایای کارمندان مهم‌ترین بخش غیرشفاف بودجه/ مدیرانی ۲۵ میلیونی که ۸۰۰ میلیون تومان پاداش می‌گیرند/ ملاک تعیین دستمزد و حقوق چیست؟

  6. افشای پروژه جدید بی‌بی‎سی علیه ایران + عکس

  7. واکنش شریعتمداری درباره اظهارات روحانی؛ عذر بدتر از گناه!

  8. واکنش محسن هاشمی به دو شغله بودن صالحی امیری

  9. نماینده مجلس: 100 مسئول کشور دو تابعیتی و دارای گرین کارت هستند

  10. ربیعی: بازگشایی و بررسی جعبه سیاه در چین انجام می‌شود/ اصابت موشک به سانچی و مقصد کره‌شمالی، داستان‌سرایی است/ جانباختگان، «شهید خدمت» محسوب می‌شوند/ خدمه هنگام تصادف خواب نبودند

  11. آیت الله مصباح‎: نه در کوه قاف، که در پایتخت ایران به امام معصوم خرده می‎گیرند/ امام زمان چقدر خون دل بخورد؟

  12. ریشه‌های اقتصادی اعتراضات اخیر/ آمار بیکاری سخن می‌گوید

  13. نامه نمایندگان به روحانی و آملی لاریجانی برای آزادی فوری بازداشت‌شدگان

  14. وزیر خارجه عربستان: برجام نیاز به اصلاح دارد

  15. ایران هم یکی از ۶۰ کشور تشنه می‌شود؟

  16. ایرباس از احتمال تاخیر در تحویل هواپیماهای ایران خبر داد/مدیر فروش ایرباس: باید محتاط عمل کرد

  17. روزنامه آرمان: 11000میلیارد پول مردم را به طلبکاران موسسات اعتباری دادید؛ مدیران آنها آزاد می چرخند؟

  18. انتقاد تند روزنامه جمهوری اسلامی از روسای سه قوه

  19. پاسخ مطهری به آستان قدس: سخن من درباره موسسات وابسته بود که مالیات نمی‌پردازند نه نذورات

  20. حادثه نفتکش سانچی و پاسخ ربیعی به ابهامات/ برخورد موشک به نفتکش ایرانی صحت ندارد/اقدامات چینی‌ها در حد مقدوراتشان بود/ بررسی نحوه تصادف در دستور کار

  21. روایت ضرغامی از نشست صبحانه با محمدعلی ابطحی

  22. عیسی کلانتری: حق هوای پاک بر حق هسته‌ای تقدم دارد

  23. واکنش مشاور سیاسی قالیباف به گزارش نجفی

  24. تولید تندر ۹۰ و ساندرو از متوقف می‌شود

  25. لوله های سیمانی خانه ای برای مجردها  

پربحث‌های هفته

  1. حقوق های نجومی در سال ۹۷ افزایش پیدا نمی کند/ افزایش حقوق وزرا و نمایندگان مجلس ممنوع شد/ افزایش ۱۸ درصدی حقوق‌ کارمندان

  2. جزئیات اختلاس در شرکت ملی نفت/کارمند ساده‌ای که 100 میلیارد تومان به جیب زد و گریخت

  3. آموزش زبان انگلیسی در دبستان، آری یا خیر؟

  4. علی مطهری خواستار افزایش قیمت بنزین شد/ اگر احساس می کنیم که مصلحت جامعه اقتضا می کند که قیمت بنزین افزایش یابد، باید قیمت را افزایش دهیم

  5. نامه جوان زلزله زده به مدیری/ ما بی غیرت نیستیم، تو فکر پولت باش

  6. "سانچی" غرق شد/ مرگ همه خدمه نفتکش ایرانی/ امکان خارج کردن اجساد دریانوردان وجود ندارد/ اسامی جانباختگان

  7. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  8. جادوی پول و بانک - 11 | مصباحی‌مقدم: قطعاً ربوی می‌دانم + امکان پرسش و پاسخ

  9. نقد مردم‌شناسانه به برخورد چینی‌ها با نفتکش ایرانی/تاریخ، در کشور ما بی اهمیت است

  10. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  11. روحانی: آثار برجام الی یوم‌القیامه از بین نمی‌رود/ به مردم باید احترام گذاشت؛ نباید به هر که خیابان آمد و مطالبه ای داشت، توهین کرد و اتهام بست/ فضای مجازی با فیلتر درست نمی‌شود

  12. لحظه اعلام خبر درگذشت ملوانان کشتی نفتکش سانچی به خانواده هایشان  

  13. تلگرام رفع فیلتر شد/ کندی تلگرام پس از هجوم کاربران

  14. مجید قصابی اروجی، کاپیتان، در نفتکش سانچی  

  15. پایان تلخ یکی از نادرترین اتفاقات دریایی/ خدمه در ساعت اولیه سانحه فوت کرده بودند/ درخواست اعلام عزای عمومی و شهید محسوب شدن دریانوردان

  16. مقایسه میزان درآمد پزشکان عمومی ایران با ۴۲ کشور دنیا

  17. تذکر 24 نماینده به روحانی درباره نقد امام زمان (عج)/ به جای نقد معصومان به حل بیکاری و جلوگیری از اعمال تحریم‌های جدید بپردازید

  18. خبره ورزشی بدون هیچ‌گونه سابقه / نگاهی به انتخاب رییس جدید کمیته ملی المپیک

  19. واکنش شدیداللحن عضو ارشد جامعه مدرسین به صحبت‌های روحانی درباره نقد پیامبر

  20. دلار 4450 تومان شد/ سیف: نرخ ارز ثبات نسبی داشته/ خوشحالی صرافان از افزایش قیمت ها؛ بازار سورپرایز شده!

  21. اعدام؛ سرنوشت پسری با اعمال شیطانی

  22. افزایش پلکانی حقوق کارکنان دولت در سال ۹۷

  23. واکنش به اظهارات اخیر روحانی درباره جواز «انتقاد از معصومین»: اینکه گفته شود معصوم و امام هم قابل نقد هستند نادرست است/ معنا ندارد عقاید شیعه را مورد هجمه قرار دهیم

  24. شکایت روحانی و فریدون از نمایندگان مجلس

  25. آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه‌ی دولت و ملت را بخوانیم  

پربحث‌های دیروز

  1. وزیر خارجه عربستان: برجام نیاز به اصلاح دارد

  2. «ولید بن طلال» در زندان فوق امنیتی «حائر» شکنجه می‌شود

  3. آلمان: برخورداری از مزایای اقتصادی توافق هسته‌ای حق ایران است

  4. ترامپ: ما خواهان ورود مهاجرانی از «تمام نقاط جهان» هستیم!

  5. تعیین جایزه ۱۰ هزار یورویی برای یافتن قاتل ایوانوویچ

  6. شرط تیلرسون برای توقف تحریم‌های کره شمالی

  7. واکنش دبیرکل سازمان ملل به ناآرامی‌های اخیر ایران

  8. شلیک موشک بالستیک یمن به سمت فرودگاه «جازان»

  9. میزان محبوبیت ترامپ در مقایسه با سایر روسای جمهوری آمریکا  

  10. نشست پارلمان اروپا درباره ایران آغاز شد

  11. چهره جنجالی قطری امارات را به مقصد کویت ترک کرد

  12. العبادی: زمان انتخابات به تعویق نمی‌افتد

  13. حمایت عربستان از بیانیه اخیر ترامپ علیه ایران

  14. امارات: درباره تخلف هوایی قطر مدرک داریم

  15. نقشه پنتاگون برای ایران

  16. آژیر اشتباه پرتاب موشک در تلویزیون ژاپن

  17. خط آهن اسرائیل به عربستان وصل می‌شود

  18. رسانه دولتی کره شمالی: ترامپ دچار «تشنج روانی» شده است

  19. ترامپ در گفت‌وگو با امیر قطر از ضرورت مقابله با ایران سخن گفت

  20. نظر کاندولیزا رایس درباره رهبر کرخ شمالی/ او باهوش تر از تصور من است

  21. نیاز بیش از 22 میلیون یمنی به کمک فوری

  22. هشدار آمریکا درباره سفر به کره شمالی: اول وصیت‌نامه خود را بنویسید!

  23. چین: برای مسائل بعد از غرق شدن نفت‌کش سانچی همچنان به ایران کمک می‌کنیم

  24. تمایل فرانسه برای حفظ توافق هسته‌ای با ایران

  25. دلیل دستگیری شاهزاده های سعودی

پربحث‌های هفته

  1. شرایط چهار گانه ترامپ برای باقی ماندن آمریکا در برجام/ترامپ: یا کاستی‌های فجیع توافق یا خروج آمریکا از آن/ با اروپایی‌ها تعامل کرده‌ایم/ هر کس با ما نباشد با ایران است

  2. ترامپ امروز تحریم های ایران را تعلیق می کند اما برای کنگره و اروپا ضرب الاجل تعیین می کند: یا برجام را در این دوره اصلاح کنید یا از آن خارج می شویم

  3. ترامپ امروز احتمالا تحریم های جدیدی را علیه ایران وضع می کند/ اروپا سعی می کند به هر قیمتی ایران به برجام پایبند بماند

  4. پاریس: به حفظ برجام متعهدیم/ایران پیشنهاد مذاکره موشکی را بپذیرد

  5. ترامپ روزی چند ساعت کار می کند؟

  6. چین حادثه غرق شدن نفت‌کش ایرانی را تسلیت گفت

  7. آفریقا در واکنش به جنجال دوباره ترامپ متحد شد/ کشورهای ما چاله مستراح نیستند

  8. واکنش انگلیس، فرانسه و آلمان درباره بیانیه آمریکا درخصوص برجام: ما به ادامه اجرای کامل توافق هسته ای متعهدیم

  9. وزیر خارجه عربستان: برجام نیاز به اصلاح دارد

  10. جک‌استراو: جهان در برابر آمریکا ایستادگی خواهد کرد/ ایران حق دارد برنامه موشکی داشته باشد

  11. موگرینی از سرنوشت برجام بعد از تهدیدات ترامپ نوشت

  12. ماجرای خروج احتمالی ترامپ از برجام به زبان ساده

  13. دو تصمیم سرنوشت ساز ترامپ درباره توافق هسته ای/ دنیا به جز آمریکا برجام را ضروری می داند

  14. صدام و جنایت در دو مدرسه‌

  15. «ولید بن طلال» در زندان فوق امنیتی «حائر» شکنجه می‌شود

  16. لغو گرین کارت شانس آمریکا

  17. لغزندگی باند فرودگاه، هواپیما را تا لب دریا کشاند+ عکس

  18. موسویان: تمدید تعلیق تحریم‌ها عقب‌نشینی آشکار ترامپ بود/ تحریم‌های اخیر آمریکا نمایشی است

  19. پوتین: کیم جونگ اون فردی زیرک و پخته است

  20. معاون وزیر خارجه آمریکا: از فیلترینگ تلگرام و اینستاگرام در ایران ناراحت شدیم

  21. ظریف: ایران در زمینه برجام انتخاب‌های متعددی دارد

  22. کاخ سفید باز هم در حمایت از آشوب‌ها در ایران بیانیه صادر کرد

  23. آلمان: برخورداری از مزایای اقتصادی توافق هسته‌ای حق ایران است

  24. یک زن، عامل اختلاف امارات و قطر

  25. اظهارات همسر سابق ترامپ در مورد ترامپ

آخرین عناوین