چرا استراتژی ملی اقتصادی نداریم؟

سجاد رحیمی مدیسه*، گروه تعاملی الف،   3960620272 ۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
چرا استراتژی ملی اقتصادی نداریم؟

در تکمیل صحبت مسعود پزشکیان، نائب رئیس اول محترم مجلس شورای اسلامی که گفت:
"... معتقدم با شعار نمی‌شود کار کرد..." این مطلب را باید بیان نماییم که ما در حوزه مدیریت اقتصادی کشور فاقد استراتژی هستیم و متأسفانه هیچ عزمی جهت بکارگیری حرفه‌ای و تمام وقت متخصصین و پژوهشگران برنامه‌ریز و عملیاتی در این حوزه وجود ندارد و یا حداقل دیده نمی‌شود. نسخه پیچی غربی برای اقتصاد ایران، مصداقی بارز از سوءمدیریت کلامی در 38 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بوده است و دود این سوءمدیریت‌ها عمدتاً به چشم مردم عادی و مستضعفین رفته است. اشتباه نکنیم! هدف این یادداشت بیان مفاهیم بعضاً بی‌ارزش سیاسی در مباحث حیاتی اقتصاد نیست، بلکه تشریح واقعیت کشتی پولی و مالی ایران است که اگر خدای نخواسته آسیب ببینید و غرق بشود، دود آن به چشم همگان خواهد رفت.

مصداق بارز این ادعا، در دفاع از وزیر محترم پیشنهادی اقتصاد در مجلس دیده و شنیده شد که: ترجمه چندین کتاب از کشورهای دیگر در حوزه اقتصاد، معیاری بر تخصص و کارآمدی بیان گردید!

اقتصاد جنبه‌های مختلفی دارد که اگر استراتژی منسجم و اجرایی، اجزای آن را به هم مرتبط نسازد، دچار مشکلات فراوانی خواهیم شد. اقتصادِ آب، یکی از مسائل مهم و چالش‌های فعلی کشور است. مسأله بحران آب و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی زیرزمینی، محیط زیست و اقتصاد طبیعی ملی ایران را با مشکلات متعدد مواجه نموده است و باید این سؤال را به طور جدی از مسئولان، برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران 38سال اخیر در کسوت دولتی ها و نمایندگان مجلس پرسید که آیا با این بی‌آبی وحشتناک که تبعات خود را در شهرها و استان‌های مختلف نشان داده است، می‌توان بر توسعه کشاورزی مطابق با سند چشم‌انداز تأکید نمود؟

نکته تأسف‌بار اینجاست که در تحلیل چرایی این مشکلات، عمدتاً مردم مقصر اصلی قلمداد و معرفی می‌شوند. بله! این صحیح است که به عنوان مثال آبی که ما به عنوان آب شرب می‌آشامیم، در عمده موارد به عنوان آب استحمام و آب آبیاری باغچه‌ها و فضاهای سبز نیز استفاده می‌شود؛ اما آیا دولت و حاکمیت، ساختار استفاده صرفه‌جومحور در مصرف آب را به شهروندان مطابق حقوق شهروندی ارائه داده است؟ در بسیاری موارد، برداشت بی‌رویه و غیرمجاز آب‌های زیرزمینی توسط مردم! علت اصلی مشکل بیان می‌شود؛ اما دلیل اصلی چیست؟ دلیل اصلی یک کلمه بیشتر نیست: اشتغال. زمانی که اشتغال‌زایی مطابق قانون اساسی برای شهروندان اجرایی نمی‌شود، چگونه انتظار داریم که کشاورز به کار دیگری مشغول شود؟ همین چند روز پیش بود که کشاورزی به من می‌گفت:"امسال مجبور شدیم برای آب، صدمتر دیگر پایین برویم تا بتوانیم زمین را آبیاری کنیم؛ آقایان بالا نشسته‌اند و می‌گویند نکارید: مگر شکم گرسنه این حرف ها را می‌شناسد؟ دست آخر هم وقتی می‌بینند حریف مردم نمی‌شوند، کاری می‌کنند که خود مردم خسته شوند؛ کجای این کار درست است؟ ما نان و خرج زن و بچه را از کجا بیاوریم؟ خودمان را آواره کلان‌شهرها کنیم و حاشیه نشین شویم؟ برویم کارگری کنیم و همین آرامش نسبی را هم از دست بدهیم؟ الله اعلم! شاید هم برخی خوششان می‌آید که کشاورزان زمین هایشان را واگذار کنند تا به بهای مفت بخرند و تبدیل به ویلا و تفرج‌گاه بکنند برای خودشان و دوستانشان و خالی کردن جیب ملت...!"

اشتغال، بخش مهم دیگر چالشی امروز کشور است، اما متأسفانه در جلسه رأی اعتماد به وزیران مرتبط از جمله وزیر کار و رفاه و امور اجتماعی، عمدتاً تنها شاهد گفتارها و برخوردهای نمایشی و شعاری بودیم. زمانی که مدیران و حاکمان بین مردم نباشند، از درد و مشکلات آنان نیز نمی توانند باخبر شوند.

چندی پیش که برای کاری سوار اتوبوس شهری شدم، جوانی موبایل به دست بالا آمد و کنارم نشست و از زمانی که سوار اتوبوس شد تا ایستگاه آخر بر روی موبایل خم شده بود؛ حدود نیم ساعت. دست آخر خسته نگاهی به اطراف کرد. چشم در چشم شدیم. لبخندی زد و پرسید:
- خیلی موبایل بازی کردم؛ درسته؟
جواب دادم:
- چه عرض کنم؟!
موقع پیاده شدن چند قدمی در کنار هم بودیم و درددل کرد:
" ۳۴سال سن دارم و بعد از پنج سال کار در بخش خصوصی، بدون امنیت شغلی و حقوق و بیمه درست و حسابی حداقلی، یکسال است با ارشد مهندسی عمران بیکارم. نامزدم از من جدا شد و کارم صبح تا شب همین است که فقط داخل منزل نمانم که با اعضای خانواده دعوایم نشود و یا بحث نکنیم.‌. [...] واقعیت من هستم و جوانیم که سوخت و آرزوهایی که بر باد رفت و همسر و عشقی که از دست دادم...گناه ما چیست؟
پس بهتر است حداقل با این موبایل ها خودمان را سرگرم کنیم تا این چندصباح هم بگذرد و راحت شویم. به خدا شرمنده خانواده هستم. ارتباطم با همه فامیل قطع شده که پدرومادرم شرمنده بیکاری بچه شان نشوند...".

مراقب باشیم این ناامیدی ادامه دار نشود. هر چهارسال جلسات رای اعتماد با آب و تاب از تلویزیون و خبرگزاری پخش می شود؛ تحلیل می گردد و در نهایت عمده افراد به وزارت منصوب می شوند.
آنچه از تلویزیون و خبرها و کارشناسان رسانه دیدیم و شنیدیم، معنای واقعی بررسی که جزء وظایف نمایندگان ملت! است نبود و نیست. به عنوان مثال در جلسه بررسی صلاحیت وزرای کار و اقتصاد، تنها صحبت های کلی و شعاری بیان شد به روال تمام سال های قبل. عمده نمایندگان موافق بودند و به عنوان مصداق واضح و مبرهن: خبر بیست و سی رسانه ملی نشان داد که حتی نماینده ای که به اصطلاح: مخالف بود، بعد از نطق خود، به نزد وزیر پیشنهادی مربوطه رفت و به خوش و بش مشغول شد.

کاری نداریم که نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه حقوق و مزایای مادی و معنوی دریافت می کنند؛ کاری نداریم که روح و جسم قانون اساسی و قرآن در خصوص نصب مدیرانی که به امور یک جامعه اسلامی می پردازند، چیست؛ اما باید پرسید که رای اعتماد اصولا برای چیست؟ و وظیفه مجلس چیست؟ ۸۰% سپرده های بانکی تنها در اختیار ۲% مشتریان بانکی است؛ حال همین یک گزاره ساده و مهم اقتصادی را در کنار تمام آمارها، آمارسازی ها و تحلیل ها قرار دهیم: آیا در چنین اقتصادی می توان انتظار توسعه متوازن و پایدار داشت؟ دولت، مجلس شورای اسلامی و ارکان‌های اجرایی فاقد استراتژی هستند. مصداق بارز برای تأیید این ادعا، تأکید دولت بر پرداخت وام به تولیدکنندگان برای تولید و خروج از رکود است! آیا خروج از رکود صرفاً فعال شدن دستگاه‌های تولید و افزایش تعداد کارگران است؟ این موضوع دقیقاً مانند این است که بخواهیم با چاپ اسکناس بدون پشتوانه، رونق به وجود آوریم. بد نیست برخی برنامه‌ریزان و تصمیم‎بگیران به افزایش غیرعادی چک‌های برگشتی در اقتصاد ایران در سال جاری نگاهی داشته باشند. فرآیندها در کشور ما استراتژیست ندارند. رویکرد دولت و مجلس در معرفی و بررسی وزرا طبق آنچه در رسانه ملی به مردم ارائه شد، چندان امیدوارکننده نبود. به عنوان مثال درست است که تورم منفی شده، اما در مقابل نقدینگی به ۱۲۶۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته که نسبت به سال قبل ۲۴ درصد رشد نشان می‌دهد و این فاجعه است.


پیشنهاد اجرایی
استراتژی ملی اقتصادی، نیاز جدی امروز کشور است و دولت برای تحقق این موضوع، نیاز به اتاق فکر برنامه‌ریز و ناظر به صورت تخصصی دارد. توضیح بیشتر اینکه کلیه وزرای کشور باید اتاق فکری را از متخصصین و صاحب‌نظران به معنای واقعی(نه رابطه‌بازی‌های حزبی و سیاسی) به صورت حرفه‌ای گردهم آورند، استخدام کنند و از دانش و تجربه آنان بهره ببرند. ما دیگر زمان آزمون و خطا نداریم. کارآفرینی دولتی و حمایت از بیکاران به صورت مدل‌های جدید استخدامی، لازمه خروج از بحران فعلی اقتصادی(که به مراتب بدتر از داعش و گروه‌های تروریستی برای ماست.) و بیکاری گسترده جوانان به ویژه متولدین دهه شصت است. دقت داشته باشیم که اگر در این چهارسال از قالب‌های ناکارآمد دولت های قبلی بیرون نرویم و اصرار به تکرار اشتباهات داشته باشیم، باید انتظار تشدید تبعات منفی اجتماعی، مشکلات عدیده و در یک کلام: تهدید امنیت ملی باشیم.

*دکترای مدیریت و پژوهشگر اقتصاد مقاومتی

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

بانک آیندهبیمه دیمادیرانسام سیر

پربحث‌های امروز

  1. حمله هکرها به ۱۴۰ سایت داخلی

  2. کلاهبرداری برخی از واردکنندگان خودروهای هیبریدی

  3. ترامپ به معلمان مسلح پاداش می‌دهد

  4. ماجرای حراج شماره تلفن برخی مشترکان موبایل

  5. برف و باران در جاده‌های ایران/ بدون آمادگی به جاده‌ها نزنید

  6. کیهان: دلیل مخالفت آخوندی با مسکن مهر آن است که از ساخته شدن آن ضرر کرده

  7. ناکامی «خوک» در کسب جوایز برلین

  8. از آمار حیرت آور تصادفات جاده ای تا ارسال پیامک‌های تبلیغاتی کلافه کننده  

  9. شجاعیان تاثیرگذارترین بازیکن فصل استقلال

  10. خارج کردن تومور ۱۳ کیلویی از شکم یک بیمار + عکس

  11. سوال از کرباسیان برای افزایش قیمت ارز/ احتمال استیضاح وزیر

  12. تصاویر لورفته از سامسونگ گلکسی اس ۹ و ۹ پلاس ساعاتی قبل از رونمایی

  13. لباس‌های فضانوردی جدید ناسا، مجهز به توالت اورژانسی +عکس

  14. قتل برادر زن به دلیل اختلافات خانوادگی

  15. سوال از رئیس جمهور با محوریت ارز و برجام

  16. ابتکار: مدیریت بحران دولت نمره قبولی می‌گیرد

  17. موسوی لارگانی: برجام بزرگترین ضربه را به کشور وارد کرده است

  18. پایان تراژیک داستان کی‌روش و ایران

  19. افشاگری وزیر سابق اطلاعات درباره زهرا کاظمی

  20. پمپ بنزین اینترنتی هم آمد!

  21. «افتادگی پلک» و روش‌های موثر برای رفع آن

  22. تلخ کامی در اوج مصیبت

  23. اقدام قابل تقدیر امام جمعه اهواز در قبال اعتراض تلخ کارگران

  24. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

  25. آخرین عناوین روزنامه‌های ورزشی

پربحث‌های دیروز

  1. روحانی: با گذاشتن قرآن در داشبورد، خودرو اسلامی نمی‌شود/ عده ای می خواستند برای هر علمی یک آیه و حدیث پیدا کنند

  2. حمایت روسیه از اسرائیل در صورت حمله ایران

  3. زبان مادری و زبان رسمی

  4. تصحیح دو اشتباه و تقدیر از گروه پزشکان بیمارستان نمازی شیراز

  5. آخوندی: هر حادثه‌ای رخ می‌دهد، به جای اصلاح فرآیندها سریعا دنبال یک نفر می‌رویم که با آن درگیر شویم

  6. درباره پالس‌های جدی و بی‌سابقه ایران به 1+5

  7. فقط یک درصد مخالف شفافیت هستند/ حقوق شهروندی یعنی داشتن نظام شفاف/ غرب شفافیت دارد؛ اما اسلام در 1400 سال پیش آن را توصیه و سفارش کرد

  8. سرقت بنز C200 برای خوشگذرانی در شب ولنتاین

  9. رقص ماشین‌ها در کارخانه بنز  

  10. توصیه پیامبر در مورد مصرف نمک

  11. بیشترین عامل تصادفات برون شهری چیست؟

  12. پزشکیان: دولت روحانی در طرح نظام سلامت خلاف قانون حرکت کرد/ دولت در این طرح ورشکسته است

  13. تک تکشان محاسبه می‌شود...  

  14. عجیب ترین گل تاریخ لیگ برتر

  15. مشخصات فنی پژو ۵۰۸ مدل ۲۰۱۹ +عکس

  16. چه ساعتی شام بخوریم؟

  17. توقف حراج سکه در بانک مرکزی منتفی شد

  18. بیرانوند حکم توقیف اموال نفت را گرفت

  19. ۱۰ تاثیر شگفت انگیز زردچوبه بر پوست

  20. ترافیک در تهران، ۷۰ سال پیش  

  21. بارندگی در ۱۰ استان/ احتمال سیلابی شدن رودخانه ها

  22. شورای مرکزی و بازرسان کانون کارگردانان انتخاب شدند/ اسامی اعضا

  23. پزشکیان: تعداد دانشگاه‌های ایران بیشتر از چین است

  24. ابراهیم جعفری: ایران باید از بازار‌های عراق بهره ببرد

  25. نقص فنی هواپیمای تهران-مشهد

پربحث‌های هفته

  1. پوشش لحظه به لحظه/سقوط هواپیما تهران- یاسوج در سمیرم/همه مسافران جان باختند+اسامی مسافران| لاشه هواپیما هنوز پیدا نشده/ عدم امکان اعزام بالگرد به‌دلیل برف و بوران/+تصاویر

  2. تشک کشتی، چالش جدید ایران با اسرائیل

  3. آقای آخوندی! زمان عذرخواهی و استعفا فرا نرسیده است؟

  4. قیمت واقعی دلار 1000 تومان است / استدلال؟

  5. افشاگری بزرگ در مورد سقوط ATR/هواشناسی هشدار داده بود ولی شرکت آسمان پرواز را لغو نکرد/ از خلبان چک گرفتند و مجبور به پرواز میکنند/ به وزیر تذکر دادیم ولی ربیعی توجهی نکرد

  6. انتقاد کیهان از بازیگر معروف

  7. دستور روحانی برای پیگیری حقوقی پرونده برخورد با دختر خیابان انقلاب

  8. روحانی: با گذاشتن قرآن در داشبورد، خودرو اسلامی نمی‌شود/ عده ای می خواستند برای هر علمی یک آیه و حدیث پیدا کنند

  9. نشانه‌ای دیگر برای خروج  بی بی سی از بی طرفی

  10. رئیس سازمان اجتماعی کشور: ۹۵ درصد بانوان کشور به حجاب باور دارند

  11. پیکر محمد توکلی فرزند احمد توکلی تشییع شد+تصاویر  

  12. دفتر سخنگوی دولت: حداکثر حقوق مقامات ۱۰ میلیون تومان است

  13. درخواست احمد توکلی از شرکت کنندگان در مراسم ترحیم فرزندش 

  14. استیضاح وزرای کار و راه تقدیم هیات رییسه شد/ نامه برخی نمایندگان به روحانی: ربیعی و آخوندی قبل از استیضاح، استعفا دهند

  15. حمایت روسیه از اسرائیل در صورت حمله ایران

  16. زبان مادری و زبان رسمی

  17. آیت‌الله جنتی 91 ساله شد/ کدام روحانیون از ایشان بزرگتر هستند؟

  18. رییس کمیسیون عمران مجلس: قصور سازمان هواپیمایی و هواپیمایی آسمان در سقوط هواپیما/ مسئولین استعفاء دهند/ بررسی علت سقوط هواپیما در کمیسیون عمران

  19. هواپیمای آسمان ۴ دقیقه قبل از سقوط وضعیت عادی داشته/ بزرگترین قطعه پیدا شده از اجساد یک بالاتنه بوده/ روشن شدن حقایق با پیدا شدن جعبه سیاه

  20. احتمال زنده ماندن سرنشینان هواپیما بسیار کم و نزدیک به صفر شد/اعزام تکاوران تیپ ۶۵ نوهد/ارتش مختصات تقریبی محل سقوط هواپیمای ATR را در اختیار ستاد بحران گذاشت

  21. تصحیح دو اشتباه و تقدیر از گروه پزشکان بیمارستان نمازی شیراز

  22. کدخدایی: احمدی‌نژاد اصرار داشت نتیجه انتخابات ۸۸ هرچه زودتر اعلام شود/ علی رغم اصرار تن به اعلام پیش از موعد صحت انتخابات ندادیم

  23. نماینده شرکت آسمان: خیلی از کشورها دنبال این بودند همین هواپیماهای ATR بیست و پنج ساله‌‌ی ما را بخرند  

  24. سوال از رئیس جمهور درباره افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی/ 80 امضاء

  25. جزئیات شهادت ۳ مامور ناجا در درگیری خیابانی در پاسداران تهران/ قاتلان بلافاصله دستگیر شدند/ اوضاع تحت کنترل است +فیلم

آخرین عناوین