چرا استراتژی ملی اقتصادی نداریم؟

سجاد رحیمی مدیسه*، گروه تعاملی الف،   3960620272 ۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
چرا استراتژی ملی اقتصادی نداریم؟

در تکمیل صحبت مسعود پزشکیان، نائب رئیس اول محترم مجلس شورای اسلامی که گفت:
"... معتقدم با شعار نمی‌شود کار کرد..." این مطلب را باید بیان نماییم که ما در حوزه مدیریت اقتصادی کشور فاقد استراتژی هستیم و متأسفانه هیچ عزمی جهت بکارگیری حرفه‌ای و تمام وقت متخصصین و پژوهشگران برنامه‌ریز و عملیاتی در این حوزه وجود ندارد و یا حداقل دیده نمی‌شود. نسخه پیچی غربی برای اقتصاد ایران، مصداقی بارز از سوءمدیریت کلامی در 38 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بوده است و دود این سوءمدیریت‌ها عمدتاً به چشم مردم عادی و مستضعفین رفته است. اشتباه نکنیم! هدف این یادداشت بیان مفاهیم بعضاً بی‌ارزش سیاسی در مباحث حیاتی اقتصاد نیست، بلکه تشریح واقعیت کشتی پولی و مالی ایران است که اگر خدای نخواسته آسیب ببینید و غرق بشود، دود آن به چشم همگان خواهد رفت.

مصداق بارز این ادعا، در دفاع از وزیر محترم پیشنهادی اقتصاد در مجلس دیده و شنیده شد که: ترجمه چندین کتاب از کشورهای دیگر در حوزه اقتصاد، معیاری بر تخصص و کارآمدی بیان گردید!

اقتصاد جنبه‌های مختلفی دارد که اگر استراتژی منسجم و اجرایی، اجزای آن را به هم مرتبط نسازد، دچار مشکلات فراوانی خواهیم شد. اقتصادِ آب، یکی از مسائل مهم و چالش‌های فعلی کشور است. مسأله بحران آب و برداشت‌های بی‌رویه از منابع آبی زیرزمینی، محیط زیست و اقتصاد طبیعی ملی ایران را با مشکلات متعدد مواجه نموده است و باید این سؤال را به طور جدی از مسئولان، برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران 38سال اخیر در کسوت دولتی ها و نمایندگان مجلس پرسید که آیا با این بی‌آبی وحشتناک که تبعات خود را در شهرها و استان‌های مختلف نشان داده است، می‌توان بر توسعه کشاورزی مطابق با سند چشم‌انداز تأکید نمود؟

نکته تأسف‌بار اینجاست که در تحلیل چرایی این مشکلات، عمدتاً مردم مقصر اصلی قلمداد و معرفی می‌شوند. بله! این صحیح است که به عنوان مثال آبی که ما به عنوان آب شرب می‌آشامیم، در عمده موارد به عنوان آب استحمام و آب آبیاری باغچه‌ها و فضاهای سبز نیز استفاده می‌شود؛ اما آیا دولت و حاکمیت، ساختار استفاده صرفه‌جومحور در مصرف آب را به شهروندان مطابق حقوق شهروندی ارائه داده است؟ در بسیاری موارد، برداشت بی‌رویه و غیرمجاز آب‌های زیرزمینی توسط مردم! علت اصلی مشکل بیان می‌شود؛ اما دلیل اصلی چیست؟ دلیل اصلی یک کلمه بیشتر نیست: اشتغال. زمانی که اشتغال‌زایی مطابق قانون اساسی برای شهروندان اجرایی نمی‌شود، چگونه انتظار داریم که کشاورز به کار دیگری مشغول شود؟ همین چند روز پیش بود که کشاورزی به من می‌گفت:"امسال مجبور شدیم برای آب، صدمتر دیگر پایین برویم تا بتوانیم زمین را آبیاری کنیم؛ آقایان بالا نشسته‌اند و می‌گویند نکارید: مگر شکم گرسنه این حرف ها را می‌شناسد؟ دست آخر هم وقتی می‌بینند حریف مردم نمی‌شوند، کاری می‌کنند که خود مردم خسته شوند؛ کجای این کار درست است؟ ما نان و خرج زن و بچه را از کجا بیاوریم؟ خودمان را آواره کلان‌شهرها کنیم و حاشیه نشین شویم؟ برویم کارگری کنیم و همین آرامش نسبی را هم از دست بدهیم؟ الله اعلم! شاید هم برخی خوششان می‌آید که کشاورزان زمین هایشان را واگذار کنند تا به بهای مفت بخرند و تبدیل به ویلا و تفرج‌گاه بکنند برای خودشان و دوستانشان و خالی کردن جیب ملت...!"

اشتغال، بخش مهم دیگر چالشی امروز کشور است، اما متأسفانه در جلسه رأی اعتماد به وزیران مرتبط از جمله وزیر کار و رفاه و امور اجتماعی، عمدتاً تنها شاهد گفتارها و برخوردهای نمایشی و شعاری بودیم. زمانی که مدیران و حاکمان بین مردم نباشند، از درد و مشکلات آنان نیز نمی توانند باخبر شوند.

چندی پیش که برای کاری سوار اتوبوس شهری شدم، جوانی موبایل به دست بالا آمد و کنارم نشست و از زمانی که سوار اتوبوس شد تا ایستگاه آخر بر روی موبایل خم شده بود؛ حدود نیم ساعت. دست آخر خسته نگاهی به اطراف کرد. چشم در چشم شدیم. لبخندی زد و پرسید:
- خیلی موبایل بازی کردم؛ درسته؟
جواب دادم:
- چه عرض کنم؟!
موقع پیاده شدن چند قدمی در کنار هم بودیم و درددل کرد:
" ۳۴سال سن دارم و بعد از پنج سال کار در بخش خصوصی، بدون امنیت شغلی و حقوق و بیمه درست و حسابی حداقلی، یکسال است با ارشد مهندسی عمران بیکارم. نامزدم از من جدا شد و کارم صبح تا شب همین است که فقط داخل منزل نمانم که با اعضای خانواده دعوایم نشود و یا بحث نکنیم.‌. [...] واقعیت من هستم و جوانیم که سوخت و آرزوهایی که بر باد رفت و همسر و عشقی که از دست دادم...گناه ما چیست؟
پس بهتر است حداقل با این موبایل ها خودمان را سرگرم کنیم تا این چندصباح هم بگذرد و راحت شویم. به خدا شرمنده خانواده هستم. ارتباطم با همه فامیل قطع شده که پدرومادرم شرمنده بیکاری بچه شان نشوند...".

مراقب باشیم این ناامیدی ادامه دار نشود. هر چهارسال جلسات رای اعتماد با آب و تاب از تلویزیون و خبرگزاری پخش می شود؛ تحلیل می گردد و در نهایت عمده افراد به وزارت منصوب می شوند.
آنچه از تلویزیون و خبرها و کارشناسان رسانه دیدیم و شنیدیم، معنای واقعی بررسی که جزء وظایف نمایندگان ملت! است نبود و نیست. به عنوان مثال در جلسه بررسی صلاحیت وزرای کار و اقتصاد، تنها صحبت های کلی و شعاری بیان شد به روال تمام سال های قبل. عمده نمایندگان موافق بودند و به عنوان مصداق واضح و مبرهن: خبر بیست و سی رسانه ملی نشان داد که حتی نماینده ای که به اصطلاح: مخالف بود، بعد از نطق خود، به نزد وزیر پیشنهادی مربوطه رفت و به خوش و بش مشغول شد.

کاری نداریم که نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه حقوق و مزایای مادی و معنوی دریافت می کنند؛ کاری نداریم که روح و جسم قانون اساسی و قرآن در خصوص نصب مدیرانی که به امور یک جامعه اسلامی می پردازند، چیست؛ اما باید پرسید که رای اعتماد اصولا برای چیست؟ و وظیفه مجلس چیست؟ ۸۰% سپرده های بانکی تنها در اختیار ۲% مشتریان بانکی است؛ حال همین یک گزاره ساده و مهم اقتصادی را در کنار تمام آمارها، آمارسازی ها و تحلیل ها قرار دهیم: آیا در چنین اقتصادی می توان انتظار توسعه متوازن و پایدار داشت؟ دولت، مجلس شورای اسلامی و ارکان‌های اجرایی فاقد استراتژی هستند. مصداق بارز برای تأیید این ادعا، تأکید دولت بر پرداخت وام به تولیدکنندگان برای تولید و خروج از رکود است! آیا خروج از رکود صرفاً فعال شدن دستگاه‌های تولید و افزایش تعداد کارگران است؟ این موضوع دقیقاً مانند این است که بخواهیم با چاپ اسکناس بدون پشتوانه، رونق به وجود آوریم. بد نیست برخی برنامه‌ریزان و تصمیم‎بگیران به افزایش غیرعادی چک‌های برگشتی در اقتصاد ایران در سال جاری نگاهی داشته باشند. فرآیندها در کشور ما استراتژیست ندارند. رویکرد دولت و مجلس در معرفی و بررسی وزرا طبق آنچه در رسانه ملی به مردم ارائه شد، چندان امیدوارکننده نبود. به عنوان مثال درست است که تورم منفی شده، اما در مقابل نقدینگی به ۱۲۶۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته که نسبت به سال قبل ۲۴ درصد رشد نشان می‌دهد و این فاجعه است.


پیشنهاد اجرایی
استراتژی ملی اقتصادی، نیاز جدی امروز کشور است و دولت برای تحقق این موضوع، نیاز به اتاق فکر برنامه‌ریز و ناظر به صورت تخصصی دارد. توضیح بیشتر اینکه کلیه وزرای کشور باید اتاق فکری را از متخصصین و صاحب‌نظران به معنای واقعی(نه رابطه‌بازی‌های حزبی و سیاسی) به صورت حرفه‌ای گردهم آورند، استخدام کنند و از دانش و تجربه آنان بهره ببرند. ما دیگر زمان آزمون و خطا نداریم. کارآفرینی دولتی و حمایت از بیکاران به صورت مدل‌های جدید استخدامی، لازمه خروج از بحران فعلی اقتصادی(که به مراتب بدتر از داعش و گروه‌های تروریستی برای ماست.) و بیکاری گسترده جوانان به ویژه متولدین دهه شصت است. دقت داشته باشیم که اگر در این چهارسال از قالب‌های ناکارآمد دولت های قبلی بیرون نرویم و اصرار به تکرار اشتباهات داشته باشیم، باید انتظار تشدید تبعات منفی اجتماعی، مشکلات عدیده و در یک کلام: تهدید امنیت ملی باشیم.

*دکترای مدیریت و پژوهشگر اقتصاد مقاومتی

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

بانک گردشگری

پربحث‌های امروز

  1. نامه سردار سلیمانی به رهبر انقلاب: به عنوان سرباز مکلف شده از جانب حضرتعالی پایان داعش را اعلام می‌کنم/ آمار خسارت‌ 500 میلیارد دلار است/ 6 هزار نفر به نام اسلام خود را منفجر کردند

  2. تصمیم گیری ۲۳ نماینده مجلس برای دریافت حقوق نجومی و مادام العمر خود و سایر مقامات

  3. پاداش خوب برای پلیس بد!

  4. محسن هاشمی: شادی لازمه جامعه انسانی ما است/ رتبه نامناسبی از لحاظ غم داریم

  5. دادگاه ترکیه وکیل فتح‌الله گولن را به 12 سال حبس محکوم کرد

  6. دقیقا کجایی؟

  7. کاهش دید در اهواز به 100 متر/ منشا گرد و غبار داخلی است

  8. کمیسیون انرژی اتحادیه اروپا: ایران به صورت کامل تعهدات خود را اجرا کرده است

  9. روحانی: کنده شدن بنیان داعش را به رهبر معظم انقلاب و نیروهای مسلح و بویژه سردار سلیمانی تبریک می گویم / دولت قدرتی جز نمایندگی مردم ندارد

  10. درخواست اتحادیه آفریقا برای توقف خرید و فروش برده در لیبی/ بورکینافاسو سفیرش در لیبی را فراخواند

  11. واکنش واعظی به اعلام پایان داعش در عراق و سوریه

  12. میزان مرگ و میر مردان مبتلا به دیابت بیشتر از زنان است

  13. نقشه ایمنی راه‌های کشور تهیه شد/ کاهش ۵ میلیون نفری مسافران ریلی

  14. دستگیری اوباش تهران در عملیات پلیس پایتخت

  15. کمالوندی: تا زمانی که طرفین به متن و روح برجام پایبند بمانند ایران پایبند می‌ماند

  16. شایع‌ترین علت ایجاد سینوزیت مزمن چیست؟

  17. گرد و خاک شدید در آسمان اهواز  

  18. کرمانشاه تا ۶ ماه آینده می‌لرزد

  19. بقایی باز هم به دادگاه نرفت

  20. واژگونی کامیون حامل مواد خوراکی در ورودی شهر اسلام آبادغرب بر اثر بارندگی و لغزندگی جاده  

  21. کدام گوشی‌های مسافری نیاز به رجیستری ندارند؟

  22. وخامت بحران آب در یمن به دنبال محاصره این کشور / ۲/۵ میلیون یمنی آب شرب سالم ندارند

  23. اعضای بازداشت شده دولت کاتالونیا کنترل مادرید بر این منطقه را پذیرفتند

  24. اقلیم کردستان: جامعه جهانی برای لغو تحریم‌های بغداد مداخله کند

  25. واکنش روحانی به قطع سخنانش توسط یک کشاورز  

پربحث‌های دیروز

  1. سقوط اخلاق در زلزله سیاست

  2. "تیراژ روزنامه‌ها" در کشور به وضعیت بحرانی رسیده است

  3. سیاه نمایی علیه یکی از خدمات نظام

  4. رهبر انقلاب در جمع مردم زلزله‌زده: من با یکایک دلهای داغدار شما همدردم/ انسانهای دلاور حادثه را مغلوب خود می کنند

  5. وزارت خزانه‌داری آمریکا نام ۲ فرد و ۴ شرکت مرتبط با ایران را در فهرست تحریم‌ها قرار داد

  6. حضور رهبر انقلاب در منطقه زلزله‌زده سرپل ذهاب+ فیلم و عکس  

  7. وعده دو ماه قبل سردار سلیمانی چه بود؟  

  8. بازسازی چهره زلیخا در موزه مصر!   

  9. واکنش کلوپ به احتمال هدایت بارسلونا

  10. دایی ۶ میلیارد و ۲۸۸ میلیون تومان پول جمع کرد

  11. تکذیب خبر اسلحه کشیدن یکی از فرمانداران در فضای مجازی

  12. شلوغی صف جایگاه‌های سوخت در ایلام

  13. مدارس مهران فردا دایر است

  14. رضایی: پرونده داعش برای همیشه بسته شد

  15. ولایتی: فرزندان حریری در دستان عربستان گروگان هستند

  16. حضور موگرینی در میان آوارگان روهینگیایی  

  17. درخواست آمریکا برای استقرار سلاح‌های اتمی در ژاپن

  18. کشف گورستان جمعی در داخل چاه‎های نفت عراق

  19. درگیری مرزبانان هرمزگان با قاچاقچیان خارجی

  20. نرخ بیکاری در ایران چقدر است؟

  21. نگرانی عمیق اروپا درباره شکست ائتلاف جامائیکا در آلمان

  22. عراقچی: اروپا برجام را قابل مذاکره مجدد نمی‌داند

  23. برخورد قاطع کاپیتان‌های پرسپولیس و باقری با بیرانوند در رختکن

  24. مسعود بارزانی: تصمیم دادگاه فدرال عراق یکجانبه است

  25. قربانیان وبا در یمن به ۲۲۰۸ نفر رسید

پربحث‌های هفته

  1. مسکن مهر و زلزله ۷.۳ ریشتری در کرمانشاه

  2. زلزله کرمانشاه و طرح مسکن مهر

  3. درخواست کشف معمار اقتصادی برای نجات کشور از بحران‌های مبتلابه

  4. دولت نتوانست فاینانسور بیابد/ایرباس هواپیماهای ایران را حراج کرد

  5. پاسخ نیکزاد به جهانگیری/ پرداختن به تسویه‌حساب سیاسی دور از جوانمردی است

  6. توضيحات وحید حقانیان پیرامون اظهاراتش در مورد معاون اول رئیس جمهور

  7. هدف یاران احمدی‌نژاد از زنبیل به دست گرفتن و تحصن در حرم حضرت عبدالعظیم

  8. افزایش تعداد مصدومان زلزله کرمانشاه به ۷۸۱۷ نفر/ ۱۸۰۰ میلیارد تومان؛ خسارات زلزله/ تایید حمله به ۲۰ کامیون امدادی به زلزله‌زدگان/ واکنش به گلایه های مردم/ به حساب‌های شخصی کمک نکنید

  9. توئیت جالب عبدلله‌رمضان‌زاده سخنگوی دولت اصلاحات خطاب به وزیر مسکن  

  10. مقام مسئول اداره راه و شهرسازی استان کرمانشاه: سقف هیچ مسکن مهری در زلزله فرو نریخت/ مسکن مهر فقط ۲ فوتی داشت

  11. سیف: کمبود ارز نداریم/امسال افزایش قیمت دلار نظم مناسب‌تری داشته است

  12. روشنگری مجری سمت خدا درباره یک کلیپ

  13. هیچ سازه‌ای توان مقاومت برابر زلزله اخیر را ندارد/ قدرت ۸ بمب اتم

  14. بازی سیاسی جدید یاران احمدی نژاد؛ بقایی بجای دادگاه به حرم عبدالعظیم حسنی رفت /بست نشینی بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در حرم

  15. روحانی در بدو ورود به کرمانشاه: دولت با همه توان خود برای یاری آسیب دیدگان وارد عمل شده/مردم باید خودشان خانه‌هایشان را بسازند/دولت وام می‌دهد

  16. اينجا كرمانشاه، روز ششم زلزله/ سلام ما را به وزیر مسکن برسانید!

  17. بدرقه بقایی و جوانفکر توسط احمدی نژاد پیش از بست نشینی  

  18. سقوط اخلاق در زلزله سیاست

  19. آمار جدید قربانیان زلزله کرمانشاه؛ 432 کشته و 7817 مصدوم/ 100 نفر بدون مجوز دفن شدند

  20. رقصنده با زلزله

  21. گفت وگو با سرتیپی که مغز زن50ساله را در بیمارستان صحرایی عمل کرد

  22. نامه سردار سلیمانی به رهبر انقلاب: به عنوان سرباز مکلف شده از جانب حضرتعالی پایان داعش را اعلام می‌کنم/ آمار خسارت‌ 500 میلیارد دلار است/ 6 هزار نفر به نام اسلام خود را منفجر کردند

  23. بدون مشخصات زلزله،تخریب مسکن مهر را قضاوت نکنید

  24. مدیران امروز مدیران عرصه ی عرض تسلیت

  25. قیمت‌ احتمالی انواع نان از اول آذر (+جدول)

آخرین عناوین